Yurtdışı borçlanması ülkemizden yabancı bir ülkeye kendi isteğiyle çalışmak için giden bir çalışan kişinin hizmet süresince sayılan bir borçlanma şeklidir. Haberimizde Türkiye'ye kesin dönüş yapan vatandaşlarımızın yurt dışında geçirdiği süreleri borçlanıp emekli aylığına hak kazanması ile ilgili ve Yurtdışı borçlanması nedir? Yurtdışı borçlanması ne kadar? Yurtdışı borçlanma sorgulaması nasıl yapılır? sorularının yanıtını bulabilirsiniz.

YURTDIŞI BORÇLANMASI NEDİR?

Kişiler gittikleri yabancı ülkede kalmak isteyebilirler ve çalışmalarını aynı şekilde devam ettirmek isterler. Bunun için bu borçlanma yoluna başvururlar. Vatandaşlar, SGK Yurt dışı borçlanması ve verdikleri hizmet süreleriyle birlikte normal şartlara ulaşırlarsa normal bir çalışan gibi emekli olabilirler.

Ülkemiz ile Sosyal Güvenlik Antlaşması imzalanmış ülke olsun veya olmasın yurtdışında çalışan Türk vatandaşları ve doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler yurtdışında geçen hizmetlerini ve ev kadınlığı sürelerini ülkemiz sosyal güvenlik kanunlarına göre emeklilik, malullük, yaşlılık ve ölüm hallerinde Türkiye'de geçmiş hizmet gibi değerlendirilmesini sağlamak amacıyla borçlanabilirler.

Borçlanma kapsamındaki süreler yurtdışında geçen sigortalılık süreleri, bu süreler arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri, ev kadını olarak geçen sürelerdir.

Yurtdışı hizmet borçlanmasından yararlanabilmek için borçlanma yapmak istenen sürelerde ve borçlanma başvuru tarihinde Türk vatandaşı olmak (doğumlaTürk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler dahil olmak üzere) , ev kadınlığında geçen süreleri veya hizmetleri belgelendirmek ve yazılı istekte bulunmak şartları aranır.

Yurtdışı hizmet borçlanmalarında, “Türk vatandaşı olmak” şartının iki durumda yerine getirilmesi zorunludur. Bunlardan birisi, borçlanılması istenilen sürelerde ilgilinin Türk vatandaşı olması, diğeri ise yurtdışında Türk vatandaşlığında geçen sürelerini borçlanma talebinde bulunan sigortalı veya hak sahibinin yazılı başvuru tarihinde (doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler hariç olmak üzere) Türk vatandaşı olmasıdır.

Türk vatandaşlığı ile birlikte yabancı ülke vatandaşlığı devam edenler de, söz konusu yasa ile getirilen düzenlemeden yararlanabilmektedirler.

SGK YURTDIŞI BORÇLANMA SORGULAMASI

Sorgulama yapabilmek için ödemenin yapılması ve hizmet dökümüne işlenmesi gerekmektedir. Bu noktadan sonra ise e-devlet şifresi ile siteye girerek sorgulama işlemi yapılabilmektedir. Bunun dışında sorgulama yapabilmek için ilgili devlet dairesine bizzat gidip personelden bilgi almak gerekmektedir.

SGK YURT DIŞI BORÇLANMASI BAŞVURUSU NASIL YAPILMAKTADIR?

Yurt dışına kendi istekleriyle giden ve orada yaşamak isteyen vatandaşların yurt dışı borçlanması yapabilmesi için bulundukları ülkenin başkonsolosluğuna gidip bir başvuru da bulunması gerekir. Başvuru için bazı belgeler gerekmektedir. Bu belgeler; Türkiye pasaportu, nüfus cüzdanı, Türkiye’den en son alınmış olunan maaşın bordrosu ve sigorta kaydıdır. Bu belgeler eksiksiz bir şekilde olursa eğer SGK Yurt Dışı Borçlanmasından yararlanmak mümkündür.

YURTDIŞI HİZMET BORÇLANMASI İÇİN GEREKEN EVRAKLAR

Yurtdışı hizmet borçlanması yapabilmek için öncelikle Yurtdışı Hizmet Borçlanma talep dilekçesi doldurulmalıdır.

Bu belge dışında yurtdışı hizmet borçlanması isteğine dair yazılı dilekçe ile yapılan başvurular da kabul edilir. Ancak, dilekçede yer alan bilgiler, borçlanma işlemini sonuçlandırmakta yeterli değil ise ilgiliden Yurtdışı Hizmet Borçlanma talep dilekçesinin doldurulması istenir.

Yurtdışı Hizmet Borçlanma talep dilekçesi örnekleri Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri /Sosyal Güvenlik Merkezlerinden temin edilebileceği gibi, başvuru sahiplerince Sosyal Güvenlik Kurumu web sayfasından temin edilebilir.

Sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmiş ülkelerde geçen sigortalılık süreleri;

– Çalışılan ülkede bağlı bulunulan sigorta merciinden alınacak hizmet cetveli veya sigorta kartları,

– Sigortalıların çalıştıkları iş yerlerinin resmi kuruluşlara ait olması veya resmi kuruluşlarca ya da kamu kurumu olarak kabul edilen kuruluşlarca düzenlenmesi halinde, belgelerin ayrıca tasdikine gerek kalmaksızın; çalışılan ülkede iş yerinin ait olduğu belediyelerce düzenlenmiş hizmet belgeleri, vergi dairelerince çalışılan sürelere ilişkin düzenlenmiş belgeler, iş bulma kurumlarınca işsizlikte geçen sürelere ilişkin verilen belgeler, ilgili meslek kuruluşları veya birliklerince veya diğer resmi kuruluşlarca verilen hizmet belgesi,

– Yurtdışında kendi nam ve hesabına çalışanların bağlı oldukları vergi dairesi, ilgili meslek kuruluşu veya birliklerince verilen hizmet belgesi,

– Bulunulan ülkelerdeki Türk temsilciliklerinden (konsolosluk, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlikleri veya ataşelikler v.b.) alınacak ve yurtdışı borçlanma için kullanılacağı belirtilen hizmet belgeleri gibi hizmetin niteliğine uygun bir belge ile belgelendirilmelidir.

Sosyal güvenlik sözleşmesi mukavele edilmiş ülkelerde geçen sigortalılık süreleri için;

-Bulunulan ülkelerdeki Türk konsoloslukları, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlikleri veya ataşelikler gibi temsilciliklerden alınacak ve yurtdışı borçlanma için kullanılacağı belirtilen hizmet belgeleri,

-Yurtdışında çalıştıkları iş yerlerinden alacakları hizmet sürelerini gösterir bonservisleri ile birlikte pasaportlarında bulunan çalışma izinlerinin tercümeleri,

-Gemi adamları, çalıştıkları geminin bayrağını taşıdıkları ülkelerde bulunan Türk konsoloslukları, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlikleri veya ataşelikler gibi temsilciliklerinden alacakları ve yurtdışı borçlanma için kullanılacağı belirtilen hizmet belgelerini veya iş yerlerinden alacakları sigortalılık sürelerini gösterir bonservisleri ile gemilerde çalıştıklarını gösterir belgelerde kayıtlı bulunan çalışma izinlerinin tercümeleri ya da pasaportlarında çalışma süreleri ile örtüşen giriş-çıkış tarihlerini gösterir sayfaların örnekleri, gibi hizmetin niteliğine uygun bir belge ile belgelendirilmelidir.

Ev kadını olarak geçen süreler için Yurtdışı hizmet borçlanmasında;

– Ev kadınlarının yurtdışında oturduklarına dair alacakları ikamet belgesinin;

– Türkiye'de yeminli tercüme bürolarınca veya yurtdışında bulunan Türk temsilciliklerince akredite edilmiş tercümanlarca yapılmış ve ilgili temsilcilikçe onaylanmış tercümesinden,

– Konsolosluklarımızda hizmet veren Çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlik veya ataşeliğinin bulunduğu Türk temsilciliklerince ikamet belgesine istinaden düzenlenecek belgeden, belirtilen biçimlerde ikamet belgesi temin edilemiyorsa yurtdışına çıkış ve yurda giriş tarihlerinin, fotoğraf ve künye bilgilerinin bulunduğu pasaport sayfalarının fotokopisi veya emniyet müdürlüklerinden alacakları yurda giriş-çıkış çizelgesinden, her hangi biri ile belgelendirilmesi gerekiyor.

Borçlanma için yazılı talepte bulunan ancak, sundukları belgeleri borçlanma işleminin yapılması için kafi görülmeyenlerin talepleri reddedilmeyerek, kendilerinden belgelerini tamamlamalarının istenmesi gerekiyor.

Gerektiğinde belgelendirilme için Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi imzalamış olduğu ülke mercileri aracılığıyla idari yardımda bulunulması da mümkün. Bu amaçla, SGK il müdürlüklerince belgeleri yetersiz ya da noksan görülenlerin yurtdışında geçen çalışmalarının bu ülkelerle yapılacak olan yazışma ile “Yurtdışı Sözleşmeler ve Emeklilik Daire Başkanlığı'nca” saptanması istenebiliyor.

SGK YURTDIŞI BORÇLANMA NE KADAR?

SGK Yurtdışı borçlanma her sene değişmektedir. Buna göre borçlanma yapılacak olan en düşük miktar günlük 21,64 liradır. Bunun altındaki bir miktar ile borçlanma yapılması mümkün değildir. Borçlanma yapılan tutar isteğe bağlı olarak artırılabilmektedir. Borçlanma yapmak isteyen kişiler günlük en fazla 162,32 lira ödeyebilmektedir. Ödenen miktarın fazla olması alınacak olan emekli maaşını doğrudan etkilemektedir. Bundan dolayı elinde imkanı olan kişiler genellikle yüksek seviyelerden borçlanma yapmaktadır. Günlük olarak ödenen miktarın dışında da emekli maaşını etkileyen faktörler bulunmaktadır. Bunlardan en önemlisi Türkiye'deki ilgili kanunun zaman içinde geçirdiği değişimdir.