ERKUT TEZERDİ/İSTANBUL

Günümüzde teknolojinin vardığı nokta inanılmaz! Milyar dolar cirolu global kuruluşlar yapay zekânın araştırma ve geliştirme konusunda önemli adımlar atıyor. Artık telefon bankacılığından ev cihazlarına, fabrikalardan sanal arkadaşlıklara kadar her alanda yapay zekâlar söz sahibi oluyor. Peki, bunlar bir gün kontrolü eline alıp toplumu düşman olarak görürse ne olur? Özellikle Hollywood film endüstrisi bu konu hatlarından fazlaca nemalanırken Avustralyalı sinemacılardan hafızalara kazınan bir yapım geldi. ‘Upgrade’ isimli filmde, yakın gelecekte yaşanan bir intikam arayışına yapay zekâ yardımda bulunuyor, fütürizm ile gelenekselcilik karşı karşıya geliyor, sürpriz final ise 12’den vuruyor.

Filmde eski otomobilleri tamir eden Grey Trace, karısı Asha Trace ile mutlu bir hayat sürüyor. Ancak Grey, Eron Keen adındaki dev bir teknoloji şirketi sahibi müşterisine tamir ettiği otomobili teslim edip eşiyle beraber evine giderken, yapay zekâ tarafından kontrol edilen araç kontrolden çıkıyor. Çift kaza geçiriyor, sonrasında birkaç kişi olay yerine geliyor ve çiftin üzerine kurşun yağdırıyor. Grey felç kalıyor, boynundan aşağısını oynatamıyor, eşi Asha ölüyor.

Hayata küsen Grey’in yardımına otomobilini yaptığı Eron Keen yetişiyor. Stem adını verdiği ve dünyada henüz kimsenin bilmediği çipi Grey’in omuriliğine yerleştirmeyi teklif ediyor. Ameliyat yapılıyor, çip takılan Grey yürümeye, dahası insanüstü özellikler kazanmaya başlıyor. Stem konuşabilen, her hareketi hesaplayabilen, dövüş konusunda Grey’e 10 Bruce Lee gücü veren bir çip. Kendisinin sakat kalmasına, eşinin de ölümüne neden olan olayın peşine düşen Grey sonuca yaklaştıkça gizem perdesi de aralanıyor. Merak unsuru finale kadar devam ediyor.

‘Upgrade’i yazan ve yöneten Leigh Whannell, senaryoyu basit ama etkileyici temeller üzerine kurgulamış. Fakat aynı başarıyı yönetmenlik açısından söylemek zor. Keza aynı durum amatör oyunculuklar için de geçerli. Whannell belli ki tanınmamış oyuncularla çalışarak doğal bir film ortaya koymak istemiş ama seviye baya aşağılarda kalmış. Ayrıca Grey dışında kalan tüm karakterler çok sıradan. Filmin artısı teknolojinin zararlarını en yalın şekilde sıralamasından, aksiyonun ilgi çekiciliğinden ve herkesin anlayacağı şekilde beyazperdeye taşınmasından kaynaklanıyor. Kısaca 150 milyon dolara çekilen dev prodüksiyonların, 5 milyon dolar çekilen bu filmin başarısının yanına bile yaklaşamadığını söylemek mümkün. Takdire şayan. Whannell, daha önce kült korku-gerilim ‘Testere’nin senaryosunu yazmıştı. ‘Testere’nin finalindeki her şeyin çözümlendiği sekans mantığı ‘Upgrade’ filminde de kullanılıyor. İşlevsel mi? Evet.

‘Upgrade’ filmi konu hatları açısından Ex Machina, Matrix, I Robot ve Terminator gibi yapay zekâ mevzusunu işleyen popüler yapımların arasında konumlanıyor. Elbette bir Matrix değil ama sonrasında gelecek yapımları etkileyecektir. Filmden çıktığınız anda aklınıza Siri, S-Voice, Alexa gibi günümüzün popüler yapay zekâları gelebilir. Bu gayet normal. Gelecekte bu uygulamalar kaba tabirle fıttırıp bize saldırırsa şaşırır mıyız? Hayır! Filmin senaryosunun ilgi çekiciliği aslından bundan ötürü; yani hayal ettiklerimizi bize yansıtıyor. İkincisini merak ediyoruz.