Back To Top
Irak Kürtlerinin bağımsızlık referandumu

Irak Kürtlerinin bağımsızlık referandumu

 - Son Güncelleme: 25.08.2017 Cuma 14:44
- A +

Kürtlerden başka bütün Iraklılar bağımsız Kürdistan fikrine karşıymış gibi bir algı var.

Halbuki, Kürdistan Bölge Yönetimi’nin gelecek ay düzenlemeyi planladığı bağımsızlık referandumuna muhalefet eden Türkmenler ve Sünni Araplar “Kürdistan’ın bağımsızlığı için referandum düzenlenemez” demiyorlar, sadece planlanan referandumun kapsama alanıyla ilgili itirazlarda bulunuyorlar.

***

Mesela; Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşet Salih, Kürdistan Bölge Yönetimi Yüksek Referandum Heyeti ile yaptığı görüşmeye ilişkin olarak Anadolu Ajansı’na verdiği beyanatta dedi ki: “Üç vilayette (Erbil, Duhok ve Süleymaniye) yapmak istedikleri referandumu Bağdat merkezi hükümetiyle konuşmaları gerektiğini söyledik. Irak merkezi hükümetinin de buna karşı tutumu belli ve itiraz ediyor.

Kerkük, Tuzhurmatu ve diğer Türkmen bölgelerindeki referandumu kesinlikle reddediyoruz. Bunu çok açık ve net bir şekilde gelen heyete söyledik.”

Yani: ‘Erbil ile Bağdat arasındaki meseleye karışmayız, yeter ki Kürdistan Türkmen bölgelerine uzanmasın.’

***

Sünni Arapların önde gelen liderlerinden Irak Cumhurbaşkanı Yardımcısı Usame Nuceyfi de, konuyla ilgili yazılı açıklamasında, Kerkük ve diğer tartışmalı bölgelerde referandum düzenleme planının tehlike arz ettiğini belirtti.

Yine Sünni Arapların önde gelen liderlerinden Neyneva Muhafızları Komutanı -eski Musul Valisi- Esil Nuceyfi ise konuya Musul üzerinden yaklaşıyor; “Musul’da zaten yeterince çatışma ve siyasi çekişme var. Referandum ile bunun daha da derinleştirilmemesi lazım. Bu yüzden Musul vilayetinde referandumun yapılmamasını talep ediyoruz” diyor.

Yani: ‘Kerkük ve Musul gibi tartışmalı bölgeleri kapsamayan bir bağımsızlık referandumunu dert etmezdik.’

***

Sünni Araplar, Kürdistan’ın bağımsızlığına -dolayısıyla Irak’ın bölünmesine- niye kategorik olarak karşı çıkmıyorlar?

Niye “Irak’ın bölünmez bütünlüğü”nü vurgulamaktan geri duruyorlar?

‘Bizi itip kakan bu rejime ilanihaye tahammül edemeyiz, durum düzelmezse biz de er veya geç ayrılık bayrağını yükseltmek zorunda kalacağız’ diye düşündükleri için olmasın?

Esil Nuceyfi, Sünni Irak illerinin Kürdistan gibi federe bir bölge olmasını savunuyor, ‘Kendi ordumuzu da kurabilmeliyiz, Peşmerge gibi’ diyor; bunun bir adım ötesi bağımsızlıktır.

Bağımsızlığı daha şimdiden açıkça telaffuz eden Sünni Araplar da var.

Kürdistan Bölge Yönetimi İstihbarat Müsteşarı Mesrur Barzani, geçen sene haziran ayında “daha fazla kan dökülmemesi için Irak’ın üçe bölünmesi” teklifini ortaya attığında, Neyneva ( Musul ve çevresi) Arap Aşiretleri Sözcüsü Mezahim Huveyt bu teklifi havada kapıp şöyle demişti: “Neyneva Arap Aşiretleri, Mesrur Barzani’nin Irak’ın Şii, Sünni ve Kürt bağımsız bölgelerine bölünmesini öngören projesini mevcut sorunların çözümü için en iyi yol olarak görmektedir. Irak’ın bölünmesi ülkedeki taifecilik, mezhepçilik ve ırkçılık sorunlarının çözülmesini sağlar ve bölgede istikrar ve ilerleme olur.” (Sumeriye News)

Neyneva’daki bazı bağımsızlık yanlısı Arap aşiretlerinin temsilcileri, egemenlik sahasıyla ilgili muhtemel çatışmaların önüne geçmek için Kürdistan Bölge Yönetimi’yle müzakerelere bile başlamışlar…

***

Kürdistan’ın bağımsızlığında ısrar edilmesi halinde Erbil ile Bağdat’ın (dolayısıyla Tahran’ın) savaşa tutuşması kaçınılmaz olur mu?

Olabilir. Olmayabilir de.

Olursa, Erbil bu felaketin altından Sünni Araplarla dayanışarak -ve Türkmenlere itimat telkin ederek- kalkabilir. Aksi halde Peşmerge, Bağdat yönetiminin yanı sıra Neyneva Muhafızları gibi Sünni Arap milis gruplarıyla da çatışmak zorunda kalabilir. Bir Türkmen direnişiyle de karşılaşabilir.

Öte yandan, Sünni Araplarla dayanışmak -ve Türkmenleri hoş tutmak- belki de Bağdat yönetimi ile savaşın önüne geçmeye yarar.

***

Kürdistan Bölge Yönetimi, Türkmen ve Sünni Arap komşularını kışkırtmayacak -hatta onların da desteğini alacak- bir bağımsızlık çerçevesi çizmelidir.

İnşaallah yapar bunu.

“Mevcut Kürdistan Bölge Yönetimi topraklarının ötesine geçmeyeceğiz” demesi yeterli olacaktır.

Hiç değilse “Bu toprakların ötesiyle ilgili taleplerimizi komşularımıza saygımızdan ötürü ve ileride onlarla makul bir zeminde anlaşabileceğimizi umarak öteliyoruz. Bağımsızlık referandumu, Kürdistan Bölge Yönetimi’nin resmi sınırları dahilinde yapılacak, tartışmalı bölgelere taşınmayacak” demesi gerekir.

***

Irak Kürtlerinin bağımsızlık davasına kategorik olarak karşı çıkmayı Türkiye için doğru bir siyaset olarak görmediğimi belirtmeme gerek yok herhalde. Yine de belirtmiş olayım.

Irak’ta işler Mezahim Huveyt’in dediği yere çıkabilir. Bu, kaçınılmaz hale gelebilir. Bence AK Parti hükümeti, Erbil’in planladığı bağımsızlık referandumunu tenkit ederken topyekûn bir red havası vermekten geri durup, meseleye Usame Nuceyfi ve Esil Nuceyfi gibi yaklaşmalı.

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar
KARAR OKURU 25 Ağustos 2017 15:42
Karar yazar takımınin bazisi hakikaten dünya gerceklerinden bi haber. Aksini düşünmek okura yakismaz.
Musab Gürbüzer 25 Ağustos 2017 15:28
Sayın Hakan Albayrak sizin Irak konusundaki görüşlerinizi az çok biliyordum ve bana da mantıklı geliyordu. ama sizin bu fikirlerinizin bir gazeteci olarak sahip olduğunuz tecrübe ve bölgedeki islami oluşumlarla olan eski diyaloglarınızdan filan baslendiği hüsnü zannından kaynaklanıyordu. Bu yazınızda ise çok ciddi bir hata var. Neyneva diye bir coğrafi yerden bahsediyorsunuz. O dediğiniz yerin adı Ninova ve bunu Irak coğrafyasını tanıyan ve azıcık arapça bilen herkes bilir. bu durum bende aslında Irak'ın siyasi durumuna dair fikrilerinizin benim zannettiğim kadar ciddi bir birikimden kaynaklanmadığı, başka bir takım heyecanlarınızın eseri olabileceği izlenimini uyandırdı. Nitekim sizi 2006 dan beri okuduğum kadarıyla bu heyecan ürünü fikirleriniz yok değil. Daha Suriye devrimi diye tanımladığınız şeyin bu gün geldiği halin adını tam koyamazken, ciddi bir birikiminizin olmadığı başka meselelerde böyle konuşmaya devam etmeniz, beni sizden iyice soğutuyor.
kara 25 Ağustos 2017 14:20
büyük resmi görelim.barzani devleti kurup devlet başkanı olmak istiyor.acelesi bu.müşteri kapmak isteyen girişimcinin mahllede hızlı hareket edip dükkan açması gibi. amerika suriyede pkk ya devlet kurmak için koşturuyor.eğer bu devlet kurulursa iki kürty devleti olamayacağı için barzanide bu kürt devletine iltihak etmek zorunda kalacak.referandumun aceleye getirilmesindeki amaç budur diye düşünüyorum.
Sayın yazar bir konuda çok fena yanılıyor..Tartışmalı bölgeler dediği hususun tartışmalı olmaktan çıkmanın yegane çözümü referandumdur en medeni en demokratik en hali çözüm budur..Adı üstünde tartışmalı bölge..o halde bu tartışmaya nihai noktayı ancak Milletin Hakemliğine başvurarak çözebiliriz..Hem neden Hakan Bey neden Milli İradenin tecelli etmesinden çekiniyor doğrusu anlamak mümkün değil.Yoksa bu Milli İrade denen Sihirli değnek sadece Türkiye için mi bahşedilmiş bir nimet..Lütfen samimi olalım bırakalım bu işi o Coğrafyanın halkları çözsün ve karar versin..
Mehmet Ali 25 Ağustos 2017 15:24
7
Bir yere Kürdistan diyebilmek için oranın ezici çoğunluğunun kürt olması gerekir. Nüfus ağırlığı hızlı üreme ve yoğun göçe dayanıyorsa bu yetmez. Emperyal güçlerin himayesinde etnik tasfiye yaptığınız yerlerde bağımsızlık referandumu ile evet çıkarsınız bile bu iş millî irade tecellisi sayılmaz. Ne yazık ki sınırlar eskiden olduğu gibi bugün de kanla çiziliyor. Bunun için de asker millet olmak şartı var. Sadece silahlı bir güç toplamak yetmez. O gücü iaşe ve lojistik bakımdan desteklemek şart.Bir takım emperyal güçlerin himmet ve himayesiyle ya da pkknın yaptığı gibi uyuşturucu ticareti ile bir yere kadar. Yani güçlü ordular kurup onu donatmak güçlü milletlerin işi. Vergi vermeyi ve askerlik yapmayı sevmeyen bir kavim olduğunuz için bu iş sizin işiniz değil . Bu yüzden kanla sınır çizme ve oraya bayrak dikme işi sizi aşar. Dünya üzerinde 5 bin kavim var (millet değil). Bunların her birinin devleti olsa vize almadan 90 kilometre bile seyahat edemeyiz. Bırakın bu işleri.
HASAN 25 Ağustos 2017 18:18
1
BUNDAN 100 YIL ÖNCE KUZEY IRAK İÇİN REFARANDUM YAPILACAKTI. İNGİLTERE BU İŞİ GAGARAYA GETİRDİ. MİLLETLER MECLİSİNE GİTSİN FALAN FİLAN DERKEN. USTUNE SOĞUK SU İÇTİK. EGER O GUNKU TARIHTE REFARANDUM YAPILSAYDI TÜRKİYEYE BAĞLANACAKTI. AMA USTUNE DUŞULMEDİ SANIRIM.
d 25 Ağustos 2017 11:19
Irak kürtlerini değil suriye kürtlerinin bağımsızlık referandumu.Maalesef sınırımıza yerleştirdiğimiz ve bu günlerde hiç kimsenin konuşturulmadığı ypg yarın bize de rahat vermez.YPG güçlendiğinde hrehalde içimizdeki akrabalarıyla küs durmayacak.Kısacası BOP bitmek üzere.İsraili rahatlattık ve 2.israili kuruyoruz.
Hüseyin 25 Ağustos 2017 11:14
Hakan Bey, oradaki Türkmenler Türkiye'ye güvenip bir politika belirleyemiyorlar ki. Barzani ve diğer Kürt gruplar karşısında devamlı 2. sınıf muamelesi gördüler. Türkiye'de Recep Tayyip Erdoğan'ın yanıbaşında siz hiç Türkmen bir lider gördünüz mü? Ama Şivan Perver bile Cumhurbaşkanı ile aynı platformlarda geziyordu. Bunları yazamıyorsunuz, çıkıp efendim Türkmenler bile referanduma karşı diye yazabiliyorsunuz. Öyle değil efendim, bal gibi karşılar. Fakat Türkiye'nin yanlarında durmadığını gördüklerinden kısık sesliler. Türkiye'nin bir ağabeylik yapıp aralarındaki ihtilafları çözmelerini boşuna beklediler. Türkiye için hep Barzani vardı. Sizin de vakti zamanında bu Barzani-Kürt ayrıcalığına epey katkınız vardır. Şimdi sıkışık zamanda adam referandum deyip duruyor. Besledik kargayı şimdi mürüvvetini görüyoruz. Mutlu olduğunuzu zannediyorum. Ayrıca Erbil bir Kürt şehri değildir. En azından yalnızca Kürt şehri değildir. Cumanız mübarek olsun.
KARAR OKURU 25 Ağustos 2017 10:23
Senin bakış açın enteresan Kürtler şu an en bel altı yöntemleri kullanan emperyalistlerdir Bu yarın Anadolu'ya da taşınacak Madem o kadar Türkmen ve Arapların düşünceleri senin için önemli 2.irak savaşından beri Kürtlerin zulmü çevirdikleri dolaplar İsrail/ABD ortaklıklarını neden anlat(a)miyorsun sürekli karar okuyucularına subliminal mesaj gönderiyorsun İnan bunu görmesi gerekenler görüyor
nuray 25 Ağustos 2017 08:29
barzani sözde(bağlı olduğu yerler belli) bağımsızlıgını ilan ederse bu coğrafya da sittin sene kan ve gözyaşı bitmez. bütün oluşumlar kürt,arap,türkmen birbirine girer.kan gövdeyi götürür. abd,israil ekmegine yağ sürülmüs olur.
KARAR OKURU 25 Ağustos 2017 11:42
4
Yorumunuz ironik. Duyan da bölgede kan ve göz yaşının olmadığını sanır. Bölgede etnik ve dini gerilim her zaman vardı ve yer yer zorba diktatörlerce kanlı şekilde bastırılıyordu sadece. Türkiye'de bile 40 yıldır kan ve göz yaşı durmadı. Mükemmel olmasa da Kuzey Irak'ın bağımsızlığı bilakis bölge için daha hayırlı olur düşüncesindeyim. Türkiye'deki Kürtlerin çoğunluğunun bağımsızlık diye bir derdi yok ama devletin tek kimlikçi politikaları belki onlara da uzun vadede illallah dedirtir bilemiyorum.
KARAR OKURU 25 Ağustos 2017 07:17
Halla anlayamiyormuyuz iraklilar bolunmeyi isteyebilir hatta bir akil tutulmasi ile bolunme sonucu bir barzani devletine de razi olabilirler sonucta israel kurulurkende araplar pek ileri goruslu olamamislardi bir hamle sonrasini goremedi cogu ama biz sunu bilelim suriye kuzeyinde pkk teror orgutu yolu ile ve irak kuzeyinde barzani yolu ile kurulmaya calisilan projenin adi kurd devleti degildir bu projenin adi ikinci israeldir buyuk israeldir ve suriyeden iraktan sonra bolunme sirasi once bizde sonrada irandadir bu acidan bu ulkemiz icin beka meselesidir saftirikligin anlami yok azicik ongorulu olmak lazim oturur beklersen mudahale etmezsen barzaniyede pkk teror orgutunede bugun sinirlarinin otesinde savasmazsan yarin topraklarimiza tasinacak savas ve topraklarimizda savasmak zorunda kalacagiz mesele bu kadar net ve acik bes tasinda ki cocuk bile gorup analiz edebilir bir hamle sonrasini satranc ogrenin biraz sayin yazar saftirikligin anlami yok
nuray 25 Ağustos 2017 14:16
2
size katılıyorum. 1200 tır silah deas için gönderilmedi. bizim için gönderildi.
KARAR OKURU 25 Ağustos 2017 03:00
ha babam devam, suriye yi mahvettiniz sn Albayrak, simdi Irak in kuzeyini guneyini de mi mahvedeceksini,. habire sunni sii sunni sii derdiniz ne
KARAR OKURU 25 Ağustos 2017 14:24
0
siz suriyenin amerikanın veya rusyanın bir eyaleti sanıyorsunuz sanırım bakın haritaya binlerce km uzaktalar. bizimse hemen yanımızdalar anladıysanız bu durumda sormanız ve düşünmeniz gereken amerikanın rusyanın burada ne işi var gardaşım olmalı
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN