Back To Top
Hassas denge!

Hassas denge!

- A +

Ocak 2016

1 dolar 80 Rus rublesine yükseliyor

1 dolar 4,0 Brezilya reali ediyor

1 dolar 17 Güney Afrika zarına çıkıyor

1 dolar 68 Hindistan rupeesi oluyor.

Bugün ise;

1 dolar = 59 ruble, 3,30 real, 14,3 zar ve 65 ruppe ediyor. Kısaca bizim gibi gelişmekte olan ülkelerin nerede ise tamamında yerel paralar, dolar karşısında 2016’ya göre ciddi oranda değer kazanmış durumda.

Oysa Ocak 2016’da 1 dolar 3,0 lirayı görmüştü. Şimdi ise 3,80-90 aralığında.

Dolar 15 Temmuz hain FETÖ darbe girişimi ardından bile 3,0 lira sınırında kalmıştı. Hatırlayın o günlerde sıkça yazmıştım: Yerli yatırımcı hiç kimse “dolar satın” dememesine rağmen, 15 Temmuz ertesinde 12 milyar dolardan fazla döviz satışı gerçekleştirmişti.

Türk Milleti vatanını savunduğu gibi parasını da savundu.

***

15 Temmuz 2016 hain girişimi ardından 3,10 sınırına kadar yükselen, ama hemen ardından yerlilerin sattığı döviz ile 2,90’lara gerileyen bir TL çıktı karşımıza.

Ama iş bitmedi.

Bugün 1 dolar 4,0 lira sınırını zorluyor. Hatta daha bir ay kadar önce bile 3,40 lira olan dolar, şimdi 3,80-90 aralığında geziniyor.

Soru şu: Ne oldu da 2016 başından bu yana emsal ülkelerin parası dolar karşısında değer kazanırken, Türk Lirası yüzde 30 değer kaybetti?

15 Temmuz hain girişiminde bile değeri korunan TL, artık değeri korunamayan para haline geldi?

***

Daha önce yazmıştım. Lira’nın değerinde ilk ayar bozulması Mayıs 2016’da ülkemizdeki Başbakan değişimi ile yaşandı. Seçilmiş Başbakan Ahmet Davutoğlu’nun görevden ayrılma (veya başka şey) aşamasında 1 dolar 2,79 lira ediyordu. Ve ilk ayar bozumu ile dolar TL karşısında 3,0 liranın üzerine çıkmıştı.

O tarihlerde dolar 2,80’in altında, enflasyon da yüzde 8,0’in altındaydı.

Merkez Bankası fonlama faizi ise yüzde 8,50 seviyelerinde seyrederken, ortalama döviz kuru 3,0 lira düzeyindeydi. (Ortalama döviz kuru=1 dolar+1 euor/2)

Bugün geldiğimiz noktada Merkez Bankası fonlama faizi yüzde 11,96-12,00 aralığında seyrediyor. Ortalama döviz kuru ise 4,20 lira ile rekor kırarken, enflasyonda da Ekim itibari ile 10,37’yi gördük. (Not: Enflasyon verilerinde 12 aylık ortalama değişimi alıyoruz ki, aylık dalgalanmaların sapması az olsun)

***

Ne oldu da Mayıs 2016 sonrası, TL bir türlü ayar tutmamaya başladı? Nasıl oluyor da emsal ülkelerin bile oldukça üzerinde faiz vermemize rağmen, TL’nin değerini korumayı başaramıyoruz?

Bugün Brezilya’da enflasyon 2,54...Faiz ise yüzde 7,50. Rusya’da ise enflasyon 3,0 iken, faiz oranı yüzde 8,25. Güney Afrika’da ise yüzde 5,10 enflasyona karşılık yüzde 6,75 faiz oranı mevcut. Yeni yıldız denilen Hindistan’da ise yüzde 3,28 enflasyona karşılık yüzde 6,0 faiz uygulanmaktadır. (Veriler Tradingeconomics sitesinden alınmıştır)

Anlayacağınız bize benzeyen ülkeler paralarının değerini düşük enflasyon sayesinde korumayı başarıyorlar. O ülkelerin her birinde faiz oranları enflasyonun üzerinde seyrediyor. Yani reel faiz veriliyor.

İyi de sadece yüksek reel faiz de yetiyor mu? İşte o zaman kısa bir eskiye dönüş gerekiyor. İlk olarak ülkenin temel dengeleri ile oynandığında ekonomik dengeler de oynuyor...

İkinci olarak ise, dün yazdığım gibi: Büyümeyi canlandırmak için verilen parasal hormon, üretimi artırmayıp tüketimi artırdığında da enflasyon azıyor.

Kısaca bize ekonomik veriler, dengelerle fazla oynanmaması gerektiğini söylüyor. Faizin sebep değil, sonuç olduğunu söylüyor. Sorunları çözmeden emirle bu işlerin düzelmediğini göstertiyor.

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar
KARAR OKURU 08 Kasım 2017 12:12
Şimdi katılmadığım konu şu kırılgan 5 deki ülkeleri zikrediyor da neden yeni 5 lideki ülkeleri mukayese etmiyor. Bu ülke fettulahcı istihbari etki ajanlığı nedeniyle bütün verileri hafızası silinmiş bir ülke ayakta kalanilmemizin tek yolu gerçeği görüp hata yapmamak . Adam enerji planlarını bilecek ve tl değerini koruyacak adam gizli banka verilerini para trafiğini bilecek ama TL değerini koruyacak . oldu başka ....
Ali Adıyaman 07 Kasım 2017 22:13
Fetöcü pkklı diye şimdi sayın yazara saldırır çukurdaki medya ve trolleri neden doğruları yazdı diye
Y.burak 07 Kasım 2017 21:22
25 yorum var nedeyse yarisi moderatörün keyfine takilmis.. masaallah hükümet gibisiniz. Benim yazdigim yorumda hic bir incitici, tahrik edici gönderme yoktu.. Ama sizin çakir keyfinize uygun uslup ve durusu bilsem belki oltaniza takilmadan gece bilirdim. Bilmiyorum bu sansurleme bana mi yoksa yazarami hakaret..Hem.nala hem miha vurmaniz boş. Karin ağrinizi tahmin ediyorum. Bir cok yorumum sansüre takiliyor. Hepsinin ortak noktasi zulfü yare dokunmak. Karari severek isteyerek okuyorum. Ama siz nefret ettirmek için çok çabaliyorsunuz. Ben ne yazdigimi biliyorum, sorumluluk duygusu memleket sevgisi ile yaziyorum. Endişelenmeyin. Sizin mahalle sakiniyim. Ama sultana kul olanlardan ve olacaklardan insaallah olmayacagim. Sultan ile resim karesine girdiniz ya!! Bu imkani aman heder etmeyin. Selam ile..
KARAR OKURU 07 Kasım 2017 19:34
TANK PROTOTİPİNİ GELİŞTİTMEMİ: BİZDE ALTAY TANKI İLE GURUR DUYARIZ.amma,modeli bire bir GÜNEY KORE DEN ALINDI,DİĞER AKSAMININ ÇOĞU TÜBİTAK, ASELSAN, VE MKE TARAFINDAN GELİŞTİRİLDİ,motoru avusturyadan alındı yanılmıyorsam.bu 500 MİLYON DOLAR NEYİN NESİ.
KARAR OKURU 07 Kasım 2017 19:26
Reis hani neredesin ? Dört gözle bekliyoruz, "eyyyyyy dolar !" repliğini.
KARAR OKURU 07 Kasım 2017 16:23
Adamin cebinde kurus yok essek kadar telefon. Bizde adamlik gosterisle oluyor. Adam gavurmarkasiyla kahveci acmis osmanli kahvesini 20 tl ye kilitliyor. Bir caycidan icse dunyayi ayaga kaldirir. Kizlarin hatrina oduyor orda
KARAR OKURU 07 Kasım 2017 14:22
80millonluk ulkede 100 milyon telefon olursa bunlar tl alınmıyor dolarla alınıyor çılgınca bir ital mal tuketim var haliyle dolar yukselecek kendinde varsatuketecen turk milleti elinkini, tuketiyor yenisine dolar 8 lira hersey ital bunlar dolarla alınıyor etimizbile daha nebeklersin guvenilir bir sirket yokki millet parasini yatirsin ulkede en guvenilir liman dövuz
Abdullah hasan 07 Kasım 2017 11:45
Güney Afrika çok enteresan geldi bana 5,0 enflasyon 6,25 faiz, yeni birşey mi icadı ettiler bunlar.
KARAR OKURU 07 Kasım 2017 14:04
0
Tek fark, güney afrika yönetiminin 5 ile dünyayı kıyaslamayacak kadar matematik bilgilerinin olması.
İrfan 07 Kasım 2017 14:27
1
Dünkü sorunuz cevabını bügünkü paraanalizde bulabilirsiniz. Kosgebde usulsüzlük olarak haber yer alıyor. Bu ülkede kim üretim yapabiliyorsa - hangi koşulda olursa olsun- onun elini ayağını öpmek lazım.
A.Ender 07 Kasım 2017 11:02
Ekonominin nasıl ve neden şu anda geldiği noktaya sürüklendiği objektif ve sağduyu sahibi herkes tarafından anlatıldı. Paranın bol olduğu günlerde çeşme akarken üst düzey yetkililerden avamına kadar büyük kesim, keyfi kaçıran gerçekleri görmek istemedi. Şu noktada artık müdahele edilebilecek sebepler yerini acı sonuçlara bırakmaya başladı. Darboğaza sürüklenen ekonomide rüzgar hepten ters döndü ve yıllar boyunca düzelmeyecek. Kürek mahkümü vatandaş vergileriyle su almadan nereye kadar gidebilir göreceğiz. Sayın Kahveci'den bu olumsuz şartlar altında nasıl en az hasarlarla kurtuluruz gibi ileriye dönük projeksiyonlar bekliyorum.
galip demir 07 Kasım 2017 11:01
yahu ibrahim abi 3000 nüfuslu belde de bile belediye hizmeti diye makam saltanatı varken dekana dek herkes makam aracı şöför sekreter isterken bu ülke nasıl düzelsin devlet başkanına bakana eyvallah nedir bu devletde ki araba kadro saltanatı bu kadar har vurulup harman savrulan bir ülkenin kalkınması nasıl mümkün olacaktır.her ankaraya gidişimde o koca koca binalara bakar resmi plakalı araçlara bakar anlamaya çalışırım.batıda görmedim bunları ama moskova yada pekine gittiğimde aynısı var demekki biz yıllardır aslında demokrasi diye başka bir sistemle yönetilip dururmuşuz be beyim.işin garibi ak parti bile bu sisteme entegre oldu gitti.
KARAR OKURU 07 Kasım 2017 15:58
0
onun için herkez devlet memuru olmak için okuyor devlet birsey vermeksizin hep devletten yemek ne ale memleket devlete kep atamadiysan yandin
VATANDAS 07 Kasım 2017 10:13
Nasıl emirle düzelmez?Baksanıza bir akşam ansızın TEOG kadırılsın dendi ve kaldırıldı.Yaklaşık iki aydır ha bre uğraştılar,çalıştılar ve sonuç olarak okullarımızın %95'inin NİTELİKSİZ olduğunu buluverdiler.Yoksa bu ani karar verilmemiş olsaydı biz hala eğitim sistemimizin mükemmelliğinden bahsediyor olacaktık.Bir emirle de yok edin şu faizi,merkez bankasını (zaten bir türlü hedeflerini tutturamıyor)deyip ekonominin de niteliksiz kişiler tarafından yönetildiğini anlayabiliriz.
senin bu yazından şimdi ne anlamlar çıkartıp sana saydıracaklar üstad ben anlayalı çok oldu da anlatacak merci bulamadım eminimki sende bulamayacaksın para uyumaz non stop 24 saat çalışır üstad nerde kazanacaksa oraya akar biz uyurken tokyoda newyorkta çalışır biz tatil yaparken dubai de çalışır hep çalışır ülkede ayar kalmaz ise kimse üzülüp kırılmasın ama sonucu bu olur.Ayar varken bize çok para geldi lakin ağustos böceği gibi çaldık oynadık yedik içtik 300 bin mütahit yarattık eee şimdi kış geldi üzgünüm yediğimiz hurmaların faturasını ödeme zamanı.bunuda atlatırız biz ama ne bedel öderiz kestirmek mümkün değil zaten kgf ye inavosyan diyen bir ülkede kriz vız gelir tırıs geçer be üstad.
KARAR OKURU 07 Kasım 2017 09:15
Devlette savurganlik had safhada. SADECE 4 ADET TANK PROTOTİP I İÇİN BİR GURUBA 500.000.000.MILYON DOLAR ÖDENDİ. Hangi kriterlere göre bu miktar belirlendi, meçhul. Savurganligin olduğu üretimin olmadigi yerde paramizin değer kaybetmesi normal bir durum.
KARAR OKURU 07 Kasım 2017 13:52
6
o dört tank prototipnine sadece çelik yığını olarak bakar ve kilo hesabı yaparsanız 500 milyon dolar tabiiki fahiş bir rakamdır. ama o paraya araştırma geliştirme ve mühendislik maliyeti olarak bakarsanız 500 milyon dolar azdır. keşke bu yazıyı yazmadan önce iki dakikanızı ayırıp başka ülkelerde, tank prototipi geliştirmenin maliyeti ne olmuş, o tankları seri üretime hazır edene kadar ne kadar para harcamışlar bi inceleseydiniz de sonra bu yorumu yapsaydınız. kafa bu kafa olunca biz daha çook uzun süre başklarının geliştirdiği silah sistemlerine muhtaç oluruz.
KARAR OKURU 07 Kasım 2017 18:36
0
@13:52: hangi gelişmiş ülkeyle kıyaslayalım mesela? hangisine benziyoruz?
KARAR OKURU 07 Kasım 2017 20:46
0
13:52 sen de bir bak bakalım o ülkelerin kişi başı geliri ne, asgari ücreti ne, işsizlik oranı ne. Türkiyenin derdi tank mı? Kime karşı kullanacaksın o tankları? Rusyaya mı amerikaya mı avrupaya mı.
Erdem 07 Kasım 2017 09:15
Sn. Başbakan iş başı konuşmasında merkez bankasının rezervlerinin boşaldığını tekrar eski günlere döneceğini söylemişti; 3 mektubun ilk mektubunu daha ilk günden açarak. Peki şu an rezervler ne durumda ciddi manada bir döviz artışı söz konusu mu Sn. Kahveci?
KARAR OKURU 07 Kasım 2017 09:04
DAVUTOĞLU AHMET BEY savurganligi önlüyor, BEYTULMALIN tek kuruşunun hesabını soruyordu. Havuz hep dolu kalıyordu.
Bozkurt 07 Kasım 2017 06:17
Bugun mesele aslinda dolar kurunun yuksek olmasindan ziyade, cari acigin giderek artmasi. Eger bugun ihracat, ithalattan fazla olsaydi, bugun tl nin dolar karsisindaki dusuklugu isimize gelirdi. Bakin, Cin ornegine. Bilerek paralarini dusuk tutuyorlar ki, ihracatlarini arttimak icin. Bunu bilen ABD onlara baski yapiyor, paranin degerini yukseltsin diye. Ama cari acigin temel problemine inilirse, biz bugunku kur etkisindende, yuksek faizdende, enflasyondanda kurluluruz. Buda katma degerli urunlerin uretilmesine bagli. Ancak buda uretelim demeyle hemencecik olmuyor. Bugun ulkedeki temel problem egitimin dogru duzgun verilememisi. Ornegin bizde yiginla isletme fakulteleri var, bu fakulteler ne yazikki girimci, is adamalari, iyi financilar yetistirmekten ziyade, develete memur yetistirmeye odakli. Isletme fakultelerini ABD de incelerseniz, o fakultelere giris o kadar zor ve okumasi cok pahalidir. Bizler isletme fakultelerinin (kendi uzmanlik alanim oldugu icin bu konuyu yaziyorum), oyle guzel ve kaliteli hale getirmemiz lazim ki, buradan mezun olan ogrenciler, kendileri guzel girisimcilikler gostersinler. Ulke ekonomisi, uretimle buyur. Issizligi azaltmak, uretimi arttirmak, yeni is imkanlarinin ortaya cikmasiyla mumkun, Ki bunun icin yeni islere, yeni girimcilere ihtiyac var. Kisacasi, ekonomin asil problemi aslinda yillardir yapilan yanlis egitim reformlarindanda kaynaklaniyor. Faiz arttirmak, enflasyonu kisa vadede indirir, ama uzun vadede, yine sisen cari acik. butce acigi ve doviz azligi, dengeleri bozmaya baslar. Illa egitim diyorum, uretim diyorum ve sonra gorun bakalim ekonomide sorun kaliyor mu!
KARAR OKURU 07 Kasım 2017 11:19
0
eğer ihracatın ithalatından yüksekse zaten dolar kuru yüksek olmuyor. dolar kurunun yüksek olmasının nedeni senin ekonomiyin iyi durumda olmaması.
cevat karakalem 07 Kasım 2017 06:10
Sayin Kahveci, biliyorsunuz ulkemizde ekonomi kurallari baska isler. Faizi dusuk tutuyoruz ki enflasyon dusuk olsun, bu kural sadece ulkemizde gecerlidir. Yakinda yercekimi kanunu da revize edecegiz, hepimiz daha rahat hareket edecegiz.
KARAR OKURU 07 Kasım 2017 03:09
Akpartinin 2003 secim sonrasi basina talih kusu kondu. Avrupada 've Abd de morgate krizi ve gerek fedin o dönem cop olan comparison alarak piyasaya azimsanmayacak dolar surdu. Ispanya , italya, yunanistan, portekiz gibi ulkelerde ortaya cikan morgate krizi bankalardaki batik krizi. Akabinde Ab nin de varlik fonu almasi piyasaya euro surmesi. Ulkemize giren dolar 1,70 tl den 1,20 tl ye dustu. Cilginca para girdi. Ozellestirmeler yapildi. Bol para doneminde ulkemiz ucuz dolar sayesinde ithalat tirmandi. Gerekli uretim yatirimlari yerine yol kopru gibi ulasima parayi gomduk. O donem en karli yatirim hizli trendi. Marmarayda yerinde bir yatirim. Saglik sektorundeki hizmetleri unutmamak gerek. Faizlerin onceki donemlere gore dusuk olmasi tuketiciyi krediye yoneltti. Bana gore yanlis olanlar. Bagimli oldugumuz sektorlerde yerli yatirim yapamadik. Gsm sektoru cilginca parayi öguttu. Dogalgazin gelmesiyle 've yayginlasmasiyla kombi sektorunde yerimizi alamadik. Saglik sektorunde yerli utetimin cogunluk payini almasi gerceklesmedi. Ulkemiz zaten dusuk petrole ragmen 40 milyar dolar acik veriyor. Ben olsaydim kacak elektrik konusunda caydirici ceza ile onlemeye calisirdim. Dogalgazin yayginlasmasi oncesi yerli kombinin agirlikli olmasini saglardim. Cep telefonu konusunda yerli uretimi tesvik eder. Ithalati azaltirdim. Halkin cep telefonu edinme sayi ve suresine kisit getirirdim.Ulkemizde beyaz esya sektorunde uretim sorunu olmamasina ragmen. Yabanci menseili urunle evimize girmistir. Bunu otv ve ithalat vergisi ile onunu keserdim. Yerli uretimden otv yi kaldirirdim. Ulasim sektoru icin ulkenin kuzeyi ile guneyini dogu ile batisini hizli tren ile baglardim. Yerli uretime agirlik verirdim. Hizli trenin yaygin kullanilmasi icin gerekli duzenlemeyi yapardim. Sehir ici ulasimda rayli sistemi yayginlastirip bireysel arac kullanimini sehir ici yolu ucretli yapardim. Gelusmis ulkelerde yaygin. Sehir ici yollarda park yasagi getirip caydirici park cezasi ile ulasimi su gibi akar hale getirirdim. Devlet dairelerinde yerli urun kullanmayi oncelikli sart haline getirirdim. Bisiklet kullanimini yayginlastirirdim. Hayvancilik sektorunde hayvan sayisini belirleyip ihtiyaclari olan yem girdilerini. Yerli planli bir uretimle azaltirdim. Ulkede planli bir uretim yaptirirdim. Ekilmeyen arazileride hayvancilik sektoru icin degerlendirirdim. Meralari yayginlastirirdim. Tarimda yuksek katmadegerli findik, cay, incir, pamuk zeytin Limon, turuncgiller bal , kivi gibi urunleri tesvik ederdim. Hicbir ciftci ben bunu ekersem zarar ederim ihtimalini kaldirirdim. Bu konuda bakanlik personelini sahada tutar maaslarinida prim usulune cevirirdim. Saglik sektorunde yerli medikal mal kullanimi icin doner sermaye tesfigi verirdim. Turizm bolgelerinde duzensiz yapilasmayi engellerdim. Bunlari yaptigimizda ihracaat konusunda avantaj saglariz. Ithalatimiz azalir. Cari acik konusunda sikintimiz olmaz . Tuketici kredi kartlari limitine sinirlama getirirdim. Esnaf icinde odemis oldugu vergi tutarinca limit verirdim. Vergisini odemeyen ureticilere belirli bir sure destek verir olmuyorsa ticarete katilmasina izin vermezdim. Ulkenin ihtiyacina yonelik okullari yayginlastirirdim. Bu kadar tedbiri zamaninda almis olsak. Durumumuz simdikinden kat 've kat iyi olurdu.
külyutmaz 07 Kasım 2017 00:51
1.Kamu parasını kendi paran gibi kullanmayacaksın 2.Bir kısım vatandaşı diğerine üstün görmeyeceksin 3.Adil olacaksın 4.Hukuku her şeyden üstün göreceksin 5.Kendini milyonların aklıdan yani 'piyasadan' üstün görmeyeceksin 6. Yalan söylemeyeceksin 7. Düşmanlık yapmayacaksın 8.Devlet otoritesini kişisel hırsların için kullanmayacaksın 9.Gizli ajandan olmayacak 10.Bilgili olacaksın
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN