Back To Top
Kaybetme pahasına geliyorlar

Kaybetme pahasına geliyorlar

 - Son Güncelleme: 16.04.2018 Pazartesi 00:24
- A +

Kısa süre önce hazine ihalesine yeterli talep gelmediği için, bir yabancı banka ihalenin yüzde 68’ini aldığı söylendi. Bende bu durum hemen 2000’leri hatırlatmıştı. Halit Çıngıllıoğlu Demirbank olarak talep gelmeyen hazine ihalelerini nasıl kapattığını anlatmıştım.

Şimdi bilmeyenler için olayı şöyle açıklayalım: Bir tahvil ihalesine girdiniz ve ihaleden yüzde 13,98’le devlet borç senetlerini aldınız. Ardından ikincil piyasada faizler yüzde 13,00’e düştüğünde çifte kazanç elde etmiş olursunuz. Ama yok, ihalede yüzde 13,98’le tahvilleri aldınız ve ardından faizler yüzde 14,50’ye çıktı.

Vay halinize...

Bunu söyle düşünün. Bir bankaya gittiniz ve mevduatınıza yüzde 14,0 faiz oranı verdiler. Ve sizde yüzde 14,0’den paranızı yatırdınız. Ama hemen ertesi günü bir başka bankaya gittiniz ve banka sizin paranıza yüzde 15,0 faiz teklif etti.

Ne oldu şimdi?

Paranızı yüzde 14,0 faizden bağladığınız için 100 bin lirada yıllık 1000 lira kaybınız oldu. Hatta bir arkadaşınıza borcunuz var ve ona faizi ile mevduatınızı satmak istiyorsunuz. İlk bankaya yatırdığınız parayı bir yıl sonrası için 114 bin lira olarak satabiliyorsunuz. Ama -B bankasına yatırsaydınız satış fiyatınız 115 bin lira olacaktı.

Şimdi olayı tekrar hazine ihalesine getirelim.

Yüzde 13,98’den tahviller satılıyor. Hem de hedeflenenden daha fazla. Alan ise büyük oranda bir yabancı kurum.

Ve ardından faizler piyasada hızla yükselişe devam ediyor. Hatta faizde yüzde 14,70 bile görülüyor. Tahvilleri alan yabancı bankanın zararını siz düşünün. Sadece bir ay geçmeden yüzde 5,0 civarı bir zarar oluştu.

Ama biz maalesef hem ihaleyi alan yabancıyı, hem de düşük faizden daha çok tahvil satan Hazineyi suçladık. Oysa her ikisine da takdirname vermemiz gerekiyor.

Yine hikayemizin başına dönelim: 2000 yılında düşük faizden hazine ihalelerini karşılayan Demirbank sonunda faizler yükseldiği için battı. Yani faizler düştüğü için batmadı, tersine yükseldiği için battı. Faizler düşseydi Demirbank bugün Türkiye’nin en büyük bankalarından biri olacaktı.

Neymiş;

Faizler yükselince en fazla bankalar batarmış. En fazla bankalar zarar görüyormuş. Ama biz hala yüksek faiz lobisi diye bankaları suçluyoruz.

GELEN YABANCI DA PİŞMAN

Şimdi ülkemize gelen yabancılara bakalım. Dövizlerini bozdurup Liraya yatırım yapanlar ne oldu?

Ocak 2013;

1 Dolar 1,764 Lira...

Nisan 2018;

1 Dolar 4,048 Lira...

Artış %129,5

Veya yıllık ortalamalardan gidelim. Altta tablomuz bunu veriyor.

2013-2018 döneminde ortalama dolar kuru 1,90 Liradan 3,88 Liraya yükseliyor. Kur artışı yıllık bazda nerede ise hiç tek haneye düşmemiş. Yıllık ortalama kur artışı yüzde 20,0 seviyelerine geliyor.

Peki, bu dönemde TL ne kazandırmış?

TL’nin kazancı yaklaşık olarak yıllık yüzde 10,0 civarlarında kalıyor. Bakın bazı yıllara göz atalım: 2013 yılında parasını dolarda tutanlar yüzde 16,67 kazanırken, parasını TL’de tutanlar yüzde 7,41 kazançta kalmış. Aynı zamanda yüzde 7,41 tahvil faizi enflasyonun bile altında kalmış. Yani TL’de kalanlar enflasyona bile ezilmiş.

Ya 2014? Dolarda olanlar yüzde 15,26 kazanırken, TL’de olanlar yüzde 9,14 kazançla yetinmiş.   

2015 yılında ise “Artık dolara müdahale etmeye gerek yok” deyip, piyasanın dengeye kavuştuğunu düşünenler için tam bir kabus olmuş. Dolarcılar yüzde 24,20 kazanırken, TL’de kalanlar sadece yüzde 9,75 kazançla yetinmişler.

Son 6 yılda parasını Lirada değerlendirenler adeta kayıp üstüne kayıp yaşarken, parasını dövizde tutanlar ise kazanç üstüne kazanç elde etmişler.

Şimdi şu soruyu sormak gerekmiyor mu? Türkiye’ye güvenerek yurtdışından parasını getiren yabancılar ne oldu? Kayıpları nereye ulaştı?

2013 başında 10 milyar dolarını 1,76 kurdan bozarak TL’ye çeviren yabancı 17,6 milyar Lira almıştı. Şimdi o TL varlıkları 28,5 Lira ediyor. Ama artık dolar 1,76 değil, 4,048 Lira. Yani 2013 başında 10 milyar dolar getiren bir yabancının parası artık 7 milyar dolar ediyor. Kısaca 2013’den bu yana parasını bozdurarak TL’ye yatırım yapan yabancılar 10 milyar dolarda 3 milyar dolar kaybetmiş oldular.

Dolar bazında bu kadar kaybedilen başka bir ülke var mı? Veya bu yabancılar bu kadar kayıplara rağmen neden Türkiye’ye döviz getirsinler? Neden yıllık 50 milyar dolarlık cari açığımızı kapatsınlar ki?

Olayı bir de yabancı yatırımcı gözü ile görmeye çalışsak ne olur?

TL cazip olmadığı için 2013 başında 145 milyar dolar olan Yabancı Para (YP) mevduatlarımız bugün 202 milyar dolar. Yurtiçi tasarruf sahibi bile TL yerine dolara yatırım yapıyorsa burada bir kez daha düşünmemiz gerekmiyor mu?

Yerli tasarruf sahibinden daha çok risk alarak döviz getiren ve hazine ihalelerini kapatan yabancılara bir plaket vermeyi düşünmek gerekmiyor mu? Ya da, artık Liranın cazibesini artırma zamanımız gelmedi mi?

 

18-04/15/ekran-resmi-2018-04-15-234847.png

Defalarca yazdım: Emsal ülkelere göre yaklaşık olarak 1 dolar 2,5 lira etmesi gerekiyor. Oysa bugün 1 dolar 4,0 liranın üzerinde. Bu olumsuz büyük fark son günlerin Suriye olayı da değildir. Bu fark ilk olarak Mayıs 2016’da seçilmiş Başbakan’ın seçilmemiş Başbakan değişimi ile açılmaya başlamıştır. Açın grafikleri karşılaştırın. Aslında sonuç çok net: Ne kadar demokrasi zayıflamışsa, aynı oranda TL’de zayıflamıştır.

TL’yi zayıflatan da yatırımları azaltan da faiz oranı değildir. Asıl unsur demokrasi olayıdır. Aslında bütün grafikler bu sonucu gösteriyor ama kimse çok net ifade edemiyor.

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
KARAR OKURU 17 Nisan 2018 04:58
Küresel liberal kapitalist sistem içinde yabancı yatırımci bir ülkeye yatırım yapmadan önce o ülkede ki hukukun ve demokrasinin durumuna bakar çünkü getireceği paranın güvende olmasını ister bugün Türkiye'de halla kalan yabancı sermaye kar zarar hesabında zararın ne neresinden donsem kardir noktasına tam ulaşmadığı için kalıyor veya hazine garantili muazzam kazançlı devlet işleri verildiği için geliyor
dursun hoca 16 Nisan 2018 20:03
bu arkadasin muthis bir ekonomi bilgisi var herhalde.hic bir seyi begenmiyor,ekonominin basina getirselerde ulke kurtulsa
KARAR OKURU 16 Nisan 2018 19:37
Sayın Kahveci dürüst bir gazeteci olabilirsin, ama durduğun zemin yanlış. Bütün soygun ve hırsızlık düzeninin kendisi kapitalizm zaten..,, yani paranın hükümdarlığı. Yabancılar carry trading yapmış olmasınlar..,,profesyonel fonlar asla kaybetmez.
Abdullah 16 Nisan 2018 19:08
Siz benim seçtiğim adamı emirle görevden alamazsınız haa aldılar benim oyuma hakaret ettiler taa o gün söylemiştim bunun acısını unuttuk sanmasin 2019 da görüşmek üzere
karar okuru 2 16 Nisan 2018 16:41
ibrahim bey, bugünkü yazınızı nasıl yorumlayacağımı bilemedim. Yani adamlar "zarar ettikleri halde" mi geliyorlar? Yoksa, "gelmişler yatırım yaptılar ama zarar etmişler, bundan sonra biraz zor gelirler" mi? Yani sizin yaptığınız hesapları uluslararası firmalar haydi haydi yapıyordur? Yazdıklarınızı yanlış olduğunu iddia etmiyorum, sadece mekanizmayı anlamadım? muhtemelen ikinci şık doğrudur ama mekanizmayı izah ederseniz sevinirim.
Okurum 16 Nisan 2018 15:51
Evet bugünkü bir doz bunalım hapını da aldım Kara(r) Gazetesinden.
- 16 Nisan 2018 13:17
Başbakan değişene kadar memleket demokrasiden uçuyordu! Yersen. Sıcak para Venezuela tahviline Arjantin tahviline de gitti. Bunlar müthiş ekonomiler ya da müthiş demokrasiler miydi? 2013 FED açıklamaları sonrası sıcak para döneminin sonuna geldiğimiz artık açık. Biz sıcak para musluğu açıkken yaptığımız yatırımlarla, musluk kapandıktan sonraki boşluğu kapatabilecek miyiz? Asıl soru bu. Davutoğlu, Ecevit ya da Erdoğan bırakalım bu işleri. Biz 100 küsur yıldır birbirimizi yiyoruz. Bilimi bu topraklara hakim kılmadıkça, sıcak para aktıkça birbirimizi
KARAR OKURU 16 Nisan 2018 16:20
3
Bilim onlarin olsun, fetihler bize yeter...
1 16 Nisan 2018 11:57
Eğer ABD Türkiye'nin demokrasiye bağlı olmasını isterse siz bunu Türkiye'nin ABD çıkarlarına bağlı kalması şeklinde anlayın, Eğer AB(Almanya) Türkiye'nin demokrasiye bağlı olmasını isterse siz bunu Türkiye'nin AB çıkarlarına bağlı kalması şeklinde anlayın. Peki Sn. Kahveci siz demokrasiye bağlılığımızı sorgularken kimden uzaklaştığımızı kastediyorsunuz? Demokrasi kelimesinin arkasına saklanarak hangi ülkeden uzaklaştığımızı size zahmet bir açıklayın.
KARAR OKURU 16 Nisan 2018 17:24
0
1! yani diyorsun ki "bende kafa 1 numara. bu nedenle çok çalışıyor. Çok çalışan kafamla ben ab ve abdnin çıkarlarına çalışmamanın yöntemini buldum: bu da kesin faşizm. demokrasi falan kesinlikle bu ülkeye ihanettir". Sen öyle diyorsun ama ben de diyorum ki, senin o 1 numaralı kafan bu ülkeye en büyük felakettir. hiçbir ajan, hiçbir ülke senin buülkeye verdiğin zardarı veremez. mümkün değil.
mehmet sevim 16 Nisan 2018 21:58
0
Sevgili kardeşim, bu nasıl yaklaşım? ABD demokrasi isterse şu demektir, Almanya demokrasi isterse bu demektir! Onları bırak sen kendine bakma değerlendirme yeteneğin bilgin yok mu? Ülkede ne basın hürriyeti kaldı, ne ifade hürriyeti! Üniversite sustu, sivil toplum kuruluşları sustu, bunu göremiyor musun! Ülke Sudan'a döndü, sen masal anlatıyorsun! Yoksa sen de mi o artist kadın gibi damada ihale aldın hükümetten de böyle yorum yapıyorsun! KHK ile yönetilen ülkeye asla yabancı gelmez! Bunu bilin!
Demokrasi ve ekonominin güvenilirliği kesinlikle doğru orantılı buna katılıyorum.. AKP'ye bir kez bile oy vermemiş biri olarak Davutoğluna yapılanlara ben itiraz ettim sol görüşlü biri olarak. Korkarım Ahmet Davutoğlu kendisine yapılanlara zannediyorum benim kadar karşı dur(a)madı! Halen bu tavrını sürdürmeye devam ediyor. En başta ne denmişti durmak yok yola devam.
KARAR OKURU 16 Nisan 2018 10:38
haaaa..şimdi anladım niçin mevduat faizlerinin bu kadar baskılandığını..yoksa kimse devlete borç vermez..borç vermeyince çarklar dönmeeeezzzz...
ibrahim halil 16 Nisan 2018 09:56
Sayın Hocam! yazılarınızı takip etmeye çalışıyorum ve fikirlerinizi %100 destekliyorum. Ama son cümlelerinizde ki dolar demokrasi denklemine hak veremiyorum. Eğer olay öyle olsa idi Çin ekonomisinin batması lazımdı diye düşünüyorum. Bundan demokrasi de geriye gitmediğimiz sonucu da çıkarılmasın lütfen demokrasi de geriye gidiyoruz. Ama bence ekonomik olarak kötüye gidiş demokrasiyle bağlantılı değil
KARAR OKURU 16 Nisan 2018 12:22
4
Çin’in kişi başına milli geliri kaç?
dexterds 16 Nisan 2018 17:05
0
Cin, despot komunist parti iktidari tarafindan yonetilmeye devam ettigi surece en fazla yuksek orta gelir seviyesinde bir ulke olacak... Daha ileriye gidebilmesi mumkun degil... 30 yil cift hanelerle buyumus ulkenin geldigi son nokta, Turkiye kadar bile degil, bu saatten sonrada cift haneyi zaten goremez... Dolayisiyla ne kadar demokrasi o kadar gelismislik...
engineer 16 Nisan 2018 09:30
(Helak eden yedi şeyden birisi faiz almaktır.) [Buhari] (Yedi büyük günahtan biri faiz yemektir.) [Bezzar] (Faiz alana da verene de lanet olsun!) [Müslim] (Vücuduna dövme yapana, yaptırana, faiz alıp verene lanet olsun.) [Buhari] (Allahü teâlâ, dört kimseyi Cennete koymaz: Bunlar, devamlı içki içen, faiz alan, yetim malı yiyen ve ana-babasına asi olandır.) [Hakim]
engineer 16 Nisan 2018 13:54
3
1-rüşveti veren de alan da memnundur(mel'undur) 2-faizi veren de alan da memnundur(mel'undur) bakalım kaç beğenen kaç beğenmeyen çıkacak
Ekonomi politikamız seçim anketlerine bakılarak belirleniyor. İktidar partisi oyları anketlerde yüksek geliyorsa aynen devam diyor. Düşükse paket açmaya başlıyor. 2019 seçimlerine kadar yüksek bütçe açıkları pahasına çeşitli paketler göreceğiz. Sonrası Allah Kerim.
engineer 16 Nisan 2018 09:25
trump füzeler geliyor yolda.. diye tweet atıyor dolar 4,17 oluyor, ardından füzeleri yolluyorlar dolar 4,04 e düşüyor, bunu nasıl izah edebiliriz?
KARAR OKURU 16 Nisan 2018 14:54
0
çünkü füzeler düşünce, harekatın kapsamı ve hedefleri belli oluyor, savaş riskinin olmadığı anlaşılıyor ve gerilim düşüyor. dolar da gerilimle beraber düşüyor.
KARAR OKURU 16 Nisan 2018 09:24
sayın yazar verilerle konuşuyorsunuz bu gayet güzel,fakat ülkemiz veri ülkesi değil ki; hamaset ülkesi. zaten enflasyon olsun, gsmh hesapları olsun nasıl hesaplandığı malum. bu yüzden insanlar veriye değil başka şeylere bakıyor. gemi su alıyor, batınca anlarız o zaman kimin doğru söylediğini.
vatandaş 16 Nisan 2018 09:01
piyasalarda güven kaybı oluştu. artık kanaatimce bu güven kaybı telafi edilmez. güven kaybı hükümete karşı oluştu. bu saatten sonra artık nasıl düzelir halk karar verecektir. gölge düşman söylemleri ile bu iş nereye kadar gidecek ki zaten?
Erdem 16 Nisan 2018 08:36
Dolardaki kırılma bizim para bolluğu zamanında makûl yatırımlar yapmayışımızdan kaynaklanıyor. Hatta bu durumu bile gittik gezi olaylarına bağlayıverdik. Açın bakın esas Fed ne zaman düşük faiz dönemi ve dolayısı ile para bolluğu dönemi bitti dedi? Ne zaman ₺ değer kaybetmeye başladı. Geçmiş olsun Türkiyem.
KARAR OKURU 16 Nisan 2018 08:03
Seçilmiş Başbakan’a da bir sitem gerekmiyor mu? Adam sanki kendi babasının postunu terkediyor sesini çıkarmadan. Sana verilen emanete sahip çıkmadın. Tarih de bunu böyle yazacak. Ancak o da seçilerek aday olmamıştı, atanarak aday olmuştu, rakipsizdi. Sonunun böyle olması da çok şaşırtıcı değil. Kimse de sahiplenmedi o sebeple, kendisi dahil. Ülke demokrasisi bu kadar işte.
KARAR OKURU 16 Nisan 2018 16:10
0
Kitabın ortasından konuşmuşsunuz. Ne gelenin, ne gidenin savunulacak hali yok. Onlara da müstahak bize de.
cevat karakalem 16 Nisan 2018 07:40
Kurun artmasi kisa donemde olmasi gereken bir sey.Dogru,ulke uretiminin de disa bagimliligi var, ozellikle enerji uzerinden, bu yuzden fiyatlari arttirir.Ama ithal fiyatlarina etkisi daha buyuk olur.Ozellilkle dis tuketimin acilen cok ciddi bicimde azalamsi lazim.Kisacasi refah seviyesi ve alim gucu dusmeli.Kisa vadede yapilabilecek olan bu.Uzun vadede de ihracat artmali.Ama bu ha deyince olacak bir sey degil.Hepimiz daha az ile, kanaatkar bir bicimde yasamaya alismalyiz.Yasi tutanlar icin birazcik eskiye donus ve nostalju diyelim.Bence kotu bir tarafi da yok.
Abdullah hasan 16 Nisan 2018 10:09
1
İbrahim bey defalarca yazdı ''Enerji çıkıncada '' dış ticaret açığı çok. Sıkıntıların etkisini azaltmak için nostalji yaparız fakat bu sürdürülebilir değil, dışa bağımlılığın artmasının sebebini bulup gelecek zamanlarda bundan kaçınmak için çareler üretmek ve sürdürülebilir refah seviyesini zikzaklardan kurtarabilelim.
HACI MURAT 16 Nisan 2018 06:37
Şu cümle Türkçe açısından sorunlu: "Halit Çıngıllıoğlu Demirbank olarak talep gelmeyen hazine ihalelerini nasıl kapattığını anlatmıştım." Dolardaki yükselişin Başbakan değişimine bağlanması çok soyut bir iddia.Kaldı ki Başbakan Yıldırım'ın muhaliflerine bile güven veren bir hali var.Şu ana kadar kendisine önemli bir eleştiri yöneltilmedi.Mevcut iktidarı başka türlü alt edemeyen çevrelerin ümitlerini ekonomik bir krize bağladıklarını görmemek mümkün değil.Bu durum adeta sırıtıyor.
Salih Göncü 16 Nisan 2018 12:58
4
Seçmediğim, seçebilmek için imkanım bile olmayan birisi bana güven vermiyor.
KARAR OKURU 16 Nisan 2018 06:17
Teşekkürler,sayın yazar açık net anlaşılır bir dille açıklıyorsunuz ekonomimizi.
Bunlar hep küresel güçlerin, üst aklın, emperyalistlerin oyunu deseniz ya Sayın Kahveci. (Çok konforlu bir nokta, bilgi gerektirmiyor, direk fikir sahibi oluyorsunuz:)
KARAR OKURU 16 Nisan 2018 04:39
Demek ki neymiş, demokrasi ve hukuk karın da doyuruyormuş. Birileri merkez bankasına, yabancılara, bankalara yüklenmeye devam etsin, halk da kendini kandırmaya...
Skbt 16 Nisan 2018 04:14
Seçilmiş başbakanın gorevden alinmasi, bütün dengeleri alt üst eden bir olaydı. O gün biz demokrasiye öyle bir darbe indirdik ki, artık o ne yapsalar yapsınlar bunu duzeltemezler, ki duzeltmekte istemezler.
mehmet 16 Nisan 2018 03:02
olsun almanya bizi kıskanıyor türk parasını da kıskanıyor
Abdullah hasan 16 Nisan 2018 02:34
Yabancılar para kaybederken niye halen para getiriyorlar, yoksa gelen paralar TL cinsinden mi ? Nedir bunun sebebi.
ismail 16 Nisan 2018 01:50
Sn. Kahveci, T.C yöneten siyasiler, Türkiye'de döviz artışı ile ilgili olarak kaleme aldığınız yazılarınızı ya okumuyorlar, ya dikkate almıyorlar ya da, işlerine gelmiyor. Türkiye'nin bu günlerde döviz le artışı ile yaşanan ekonomik verilerin ne durumda olduğuna ilişkin olarak köşe yazınız da gayet net, anlaşılır ve yalın olarak her vatandaşın anlayacağı şekilde izah etmişsiniz. Emeğinize kaleminize salık.
Karar okuru 16 Nisan 2018 01:17
Dogru soze ne denir …? Tesekkurler aydinlatici bilgileriniz icin…
KARAR OKURU 16 Nisan 2018 01:09
Asıl unsur demokrasi olayıdır. Aslında bütün grafikler bu sonucu gösteriyor ama kimse çok net ifade edemiyor. Haklısınız. Ama en azından siz ve sizin gibi bir kişi bunu ifade edebiliyor.
Salih 16 Nisan 2018 01:04
Bu ülke bu şekilde popülist eylemler le yönetilmeye devam ederse iki seçim sonunda dolar 6 tl yi rahat gorur. Bu 6 tl ucuz bile olabilir.
Brawe 16 Nisan 2018 00:37
Emsal ülkelere göre olması gereken yaklaşık değer bilgisi gerçekten hoşuma gitti.
KARAR OKURU 16 Nisan 2018 00:18
İbrahim bey devamlı takip ediyorum yazılarınızı.Aydınlatıcı...
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN