Back To Top
Suçlu ürünler listesi

Suçlu ürünler listesi

- A +

Son bir yılda fiyatlar yüzde 24,52 oranında arttı.

Geçen yıl Eylül ayında 100 TL olan bir ürünün fiyatı, tüketim ağırlığına göre bu yıl Eylül ayında 124,52 TL’ye yükseldi.

Fiyat artışlarında safi oran alınmıyor. O artışın harcama içindeki ağırlığı ile orantılanılarak enflasyon hesaplanıyor.

Örneğin Karpuz fiyatı Eylül 2017-Eylül 2018 tarihlerinde yüzde 120,3 artıyor. Domates fiyatı ise aynı aylar arasında yüzde 109,11 artış gösteriyor. Ama domatesin tüketim ağırlığı karpuzun yaklaşık 4 katı düzeyinde. Bu nedenle yüzde 24,52 enflasyonun 0,882’si domatesten, 0,254’lük kısmı da karpuzdan geliyor.

Kısaca fiyat artışı çarpı tüketim ağırlığı ile bizi geçim derdine düşüren ürünleri bulmaya çalışacağız.

Küsuratlar nedeniyle bazı küçük sapma dışında olayı şu şekilde izah edelim.

Son bir yılda en yüksek fiyat artışı %37,28 ila “ev eşyasında” yaşanıyor. Ama ev eşyasının ağırlığı nedeniyle yüzde 24,52’likenflasyonun 2,86’sı buradan geliyor.

İkinci sırada %36,61 artışla “ulaştırma” geliyor. Ulaştırma sektörünün tüketim ağırlığı da yüksek olduğundan zaten enflasyonu da en fazla 6,40 ile burası etkiliyor.

Üçüncü sıraya daha düşük fiyat artışına rağmen enflasyona etkisi nedeniyle gıdayı alıyoruz. Gıda fiyatları %27,70 artarken, 24,52’lik enflasyonun 6,38’lik kısmını oluşturuyor.

Ve dördüncü sıraya %21,84 fiyat artışı ile enflasyonun 3,24’lük kısmını oluşturan konut sektörünü alıyoruz.

Ürün bazında gıda sektöründe etkisi 1,0 puanın üzerinde ürün bulunmuyor. Ama ilk sırada %109,11 artış gösteren domates yer alıyor.

Onu yüzde 18,23 artışla ekmek takip ediyor. Yumurta ise yüzde 54,29 artışla üçüncü sırada. Patates ise yüzde 60,79 ile dördüncü sırada yer alırken, karpuz yüzde 120,3 ile beşinci sırada yer alıyor.

Gıda sektöründe enflasyonu etkileyen diğer ürünler ise şu şekilde; Salatalık %81,71 - Tavuk eti %24,52 - Süt %31,42 - Beyaz Peynir %23,79 - Yoğurt %28,63 - Kuru Soğan %70,09 - Kuzu eti %15,76 - Tereyağı %32,21 - Salça %70,23 - Ayçiçek Yağı %20,32 - Patlıcan %58,08.

Bu saydığımız ürünlerin fiyat artış etkisi 3,91 puan etmektedir. Ya da şöyle ifade edelim: Eğer gıda sektöründe yukarıda saydığımız ürünlerin fiyat artışı sıfır olsaydı, ülkemizde toplam enflasyon 24,52 değil -3,91 yaptığımızda 20,61 olacaktı.

Ulaştırma sektöründe ise fiyat artışının temel nedeni otomobil fiyatlarındaki artış olmuştur. Dizel otomobil fiyat artışı %61,15 ila benzinli otomobil fiyat artışı %57,17 enflasyonda 3,925 puan artışa yol açmıştır.

Yukarıdaki gıda ürünleri gibi hesap yaparsak; otomobil fiyatları artmasaydı enflasyon 24,52-3,925=20,60 olacaktı.

Ya da şöyle devam edelim: Yukarıda saydığımız gıda ürünleri ve otomobil fiyatları artmasaydı enflasyonumuz 24,52 -3,91-3,925=16,69 olacaktı.

Fakat ulaştırma sektörü o kadar dar ürünler ki, mesela araç yakıtları bile enflasyonu 1,66 puan artırmış durumda. Zaten ülke enflasyonunda ilk sırada ulaştırma sektöründeki fiyat artışları etkili olmuş durumda.

Konut sektöründe ise ana sorun %33,05 artışla elektrik faturasından geliyor. İkinci sırada ise %10,98 artışla kira ödemesi yer almaktadır. Ama bu kış %49,95 artış gösteren kömür ücreti galiba çok can sıkacak. Buna bir de doğalgaz ücreti eklendiğinde bu kış ısınma epey zor gibi görülüyor. Pencereleri yenileyelim derseniz PVC fiyat artışı da yüzde 57,76 ile daha önde yer alıyor.

Ürün bazında bu faslı kapatarak genel izlenimle bazı noktaları verelim.

Ülkemizde yaşanan fiyat artışının temelinde kur etkisi görülmektedir. Bu nedenle enflasyonda temel mücadelede hedef kurları düşürücü önlemler olmalıdır.

Ama özellikle tarımda ve ev eşyasında da görüldüğü gibi bir ticari sistem aksaması da nerede ise “ben buradayım” diye çözüm bekliyor. Üreticide çok ucuz olan bir çok ürünün satıcıda çok pahalı hale gelmesi, bir an önce temel ticari sistemsel sorunların çözülmesi gerektiğini bize işaret ediyor.

Çözüm modellerini biraz da temel sorunlar üzerinden ele alır ve sorunu sadece talep daralmasına bırakmaz isek, sanırım daha üst bir refah seviyesinde buluşabiliriz. Aksi halde ödenecek fatura çok daha ağır olacaktır.

Umarım bugün açıklanacak paket bu ışıkta bir yerde somut öneriler ile kamuoyunu ikna edecektir.

Açıklama: Bir hafta müsaade.

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
SucluCepTelefonu 15 Ekim 2018 00:00
Cep telefonuyla zamanini faydasiz geciren bir genclik var.Peygamber efendimizin dedigi uzere mesgul olmadan bos vaktin kiymetini bilmek gerekli.Genclik su anda gercek hayatta iletisimsiz ve swarm foursquare gibi uygulamalar ile vaktini olduruyor. Hatta daha da ilgincleri var.Arkadasinin fotosunu kullanip,arkadasi bi yere gittigini soylediginde onun yerine sahte hesapla baskalariyla konusani,bir yerde cok gordugu bir insanin fotosunu cekip sahte hesap acip kullanani,cekici insanlarin fotograflarini alip sahte hesap acip kullanani.Medeni cesareti sanal dunyada sahte olarak yasayan bir genclik.
Alper 11 Ekim 2018 11:03
İslamcı geçinenlerin,ağızlarından islamın söylemlerini düşürmeyenlerin tefecilerden borç alması,ayrıca özel sektörün aldığı faizli borçlara, halkın rızası olmadan kefil olması,islama ters değilmi?Zaten alınan paralar da üretime değil,tüketime yönlendirilmiş ki,ödemede sıkıntı yaşıyoruz.
ramazan koç 09 Ekim 2018 21:35
sayın kahveci onlar pazar bilmezki kayserideyim bu pazarı dolaştım ucuz bir şey bulamadım domates 5 lira üzüm 5. 6 lira hepsi aynı on liralık domates 5 liralık nar aldım geri döndüm bazı pazarcılara soruyorum bunlardamı dolarla alınıyor diyorum gülüyorlar
McElectric 09 Ekim 2018 20:13
Size dogrusunu soyliyeyim,enerji ihtiyacini planlamadan otomotiv sektorunu vergi indirimiyle destekleyerek kamu butcesini dengelediler ama petrol ithalatini patlattilar ve cari acik buyudu.Vergiler oyle ayarlanmis ki Benzin az tuketilirse kamu acigi oluyor,cok tuketilirse kamu geliri artiyor butce dengeleniyor ama cari acik artiyor ve cari acigin sonucunda doviz ihtiyaci icin yeterli ihracat ve turizm geliri,dogrudan yabanci yatirim ve sicak para olmadiginda cari acik hazine mallarinin satilmasi ile sonuclaniyor. Sermaye transferleri ve cari transferleri, verimsiz beton yatirimlari da cabasi.
konuk1 09 Ekim 2018 14:14
makaleyi okudum ocak itibarıyla baktım üfe %33,88 tüfe %17,99 fark yüzde yüze yakın ekonomist değilim lakin geçindirmem gereken hanehalkım var resmi rakamlar üretim maliyetlerinin arttığını gösteriyor buda tüketici için zam demek olmuyormu
KARAR OKURU 09 Ekim 2018 13:48
Selam olsun
KARAR OKURU 09 Ekim 2018 12:58
Çok açık ve net.... Kendilerine emanet edilen hazineyi çar çur edersen aşdığın borçları ödeyemez duruma gelirsin.. Tekrar borçlanmak durumunda kaldığında yüksek faiz ve kur talep ederler... ülke olarak kötü yola düşersin... Bu kötü yol enflasyondur.. Dünyanın en adaletsiz ve zalimce vergilendirmesi yok yok haracıdır.. Devletler enflasyon üzerinden tefecilik yapar.. Tefecilerin elindesiniz artık...
KARAR OKURU 09 Ekim 2018 12:32
Yahu boş verin İbrahim bey.Bakın ne güzel kurullar filan oluşturuyoruz.Artık bu envai çeşit kurulda ejder meyvesi suyu eşliğinde kek atıştırır güzel kararlar alır, piyasaları coştururuz.Orhan Abim de Hülya Ablam da reklamla meklamla uğraşmazlar işte bu yaştan sonra.
İlbeyhan 09 Ekim 2018 12:27
Yorma kendini İbrahimciğim, doktorlar artık dilediğini yiyebilir eve götürün dedi...Bütün dostlara tavsiyem bir an önce , birer tane KUZİNE sobası alsınlar...Bişeyler bulup yakıp hiç olmazsa kıçlarınızı donmaktan kurtarırsınız..Yemek pişirme , sıcak su ihtiyacınızı karşılarsınız ...Yatarkende Tandırın mangalına kömürü çekip tandırın yorganının içine ayaklarınızı uzatıp salonda ailece keyifli sohbetler eşliğinde uykuya dalarsınız..Çocukluğumun en güzel günleri böyleydi...
Cemal Esen 09 Ekim 2018 10:22
Enflasyonun pek çok sebebi var.Hiç konuşulmayan ise talep kaynaklı enflasyon.Emekliye bayramlarda 1.000 TL ikramiye bir emekli olarak benim de hoşuma gitti.Ancak 12 milyon emekliye 3 ay içinde verilen 24 katrilyon TL piyasaya girince enflasyonu coşturdu.Son 30-40 yıldır Haziran Temmuz Ağustos enflasyonu eksi veya sıfıra yakın gelirken, emekli ikramiyelerinin ödendiği bu Haziran ve Ağustos aylarında enflasyon %3'e yakın geldi. Buna benzer seçim yatırımlarıyla piyasaya sokulan katrilyonlarca TL enflasyonun yükselmesinde önemli bir faktör. Buna kaşığıyla verip sapıy
KARAR OKURU 09 Ekim 2018 11:43
0
Kardeşim esnafa verilen 250milyar coşturmadıda emekliye verilen 24 milyarmı coşturdu.Ya tv'da boygösteren ekonomistlerin algısına kapılıyorsunuz yada sadece emekli maaşı ile geçinmiyorsunuz.
kadir 10 Ekim 2018 17:38
0
evet cemal bey bu görüşünüze katılmamak elde değil
KARAR OKURU 15 Ekim 2018 00:20
0
Bu para neredeydi de, enflasyonu coşturdu. O zaman tüm kamuda ki yatırımlar da, bir kısım kişilerin silinen vergileri de enflasyonu coşuturuyor olmasın ☺
Abdullah hasan 09 Ekim 2018 09:00
Bu eflasyon ağırlık meselesini açıkladığınız için teşekkürler, eflasyonu doğru anlamak için bu elzemdi. İbrahim bey akyazı-dokurcun yaylası derken sülüklü göl e doğru yolcusunuz galiba . >Fazla gezip te eflasyonu olulsuz(Yukarı meyilli) etkilemeyeseniz haaaa
KARAR OKURU 09 Ekim 2018 02:46
hesap kitap sonuc halk fakirlesti.. ama halkin umrunda mi?
KARAR OKURU 09 Ekim 2018 02:31
SAYIN KAHVECİ Enflasyonla mücadele paketi önce güven içermeli ve güvene dayanmalıdır. AYLARDIR LAF EBELİĞİ İLE güven aşılamak istediler sonuçlar hep menfi oldu. Halk arasındaki genel inanç damat ve ekibinin gitmesi yönündedir. Enerji bakanıyken genel söylemi TÜRKİYE ENERJİDE ÇAĞ ATLADI, UÇTUK söylemi idi ne uçtuk ne çağ atladık. HER MENFİLİKTEN Sonra bir yeni paketle karşımıza geliyorlar. Artık laf ebeliği ne ihtiyacımız yok.
Abdullah hasan 09 Ekim 2018 09:03
0
Menfilik derken kastınız nedir(kime göre) yalnız halkımız faturalar rakamları gösterinceye kadar uçmaın kaçmanın menfiliğini falan anladığını kanaat getiremedim.
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN