Back To Top
Sanayinin çarkları baz etkisiyle döndü

Sanayinin çarkları baz etkisiyle döndü

 - Son Güncelleme: 15.11.2019 Cuma 11:35
Sanayinin çarkları baz etkisiyle döndü
- A +

Sanayinin çarkları eylül ayında da dönmeye devam etti. Geçen yıla göre yüzde 3,4 artış kaydeden sanayi üretimi, bir önceki aya oranla yüzde 3,2 arttı. 2019 Eylül döneminde baz etkisinin etkili olduğu görüldü. 2018 Eylül döneminde ekonomi sancılı bir süreç yaşadı. Bu nedenle üretim verileri 2017’ye göre endekslendiğinde, çarkların hızı hâlâ beklenen seviyeye ulaşmadı.

ALİ YILDIRIM 

Sanayi çarklarının hızı eylül ayında arttı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi eylülde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,4 mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi bir önceki aya kıyasla yüzde 3,2 yükseldi. Arındırılmamış sanayi üretim endeksi eylülde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 4,17 artış gösterdi. Bu dönemde 119,6 olarak hesaplanan endeks, geçen yıl eylülde 114,8 seviyesinde bulunuyordu. Çarkların hızındaki artışın ise baz etkisinden dolayı kaynaklandığı söyleniyor. 2018 Eylül’de Türkiye, ekonomik dalgalanmanın en üst seviyesini yaşadı. Neredeyse dipleri gören birçok veri artık toparlanma sürecine geçti. Bu yüzden en sağlıklı veri 2017 yılına endekslemekle elde edilecek. 2017 yılının Eylül ayında sanayi üretim endeksi takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre, düşüş kaydetmeye devam etti. Eylül 2017’de 120,0 seviyesinde olan endeks 119,7 seviyesiyle çarklar 2017 dönemine eylül ayında hemen hemen yaklaştı. Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde, eylülde madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5,7 imalat sanayi sektörü endeksi yüzde 3,4 elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksinde de yüzde 0,4 artış olduğu görüldü. Eylülde madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi bir önceki aya göre yüzde 7,5 imalat sanayi sektörü endeksi yüzde 3,3 artarken, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi yüzde 1,4 azaldı.    

Ekonomist Haluk Bürümcekçi, idari kayıtlara dayanılarak hazırlanan yeni sanayi üretimi endeksinin milli gelir serisiyle daha uyumlu olduğunu söyledi. Sanayi üretim endeksinin ikinci çeyrekte yüzde 3,4 daralırken, katma değer azalışının yüzde 2,7 olarak gerçekleştiğini hatırlatan Bürümcekçi, arındırılmamış sanayi üretiminin üçüncü çeyrekte 2018’in aynı çeyreğine göre yüzde 0,8 arttığını ifade etti. Bürümcekçi, böylece 4 çeyrek aranın ardından üretim artışı kaydedildiğine dikkati çekerek “Ekim için öncü göstergeler yıllık bazda artış döneminin devam ettiğini gösteriyor. Sanayi üretimi ve katma değer arasında önceki çeyreklerde gözlenen ilişki nedeniyle üretimin bu seyri GSYH’nin üçüncü çeyrekte yüzde 0-0,5 aralığında artış gösterebileceğine işaret ediyor. Üçüncü çeyrekte sanayi üretimi yıllık bazda yüzde 0,8 yükseldi ki milli gelir de pozitif bölgeye geçebilir” değerlendirmesinde bulundu.

‘TOPARLANMA BAŞLADI’

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış endeksin de bir önceki aya göre, yüzde 3,2 arttığını vurgulayan Haluk Bürümcekçi, çeyrekler bazında bakıldığında ilk çeyrekte yüzde 1,8 ikinci çeyrekte yüzde 0,7 ve üçüncü çeyrekte yüzde 1,6 artış yaşandığını kaydetti. Bürümcekçi, öncü göstergeler dikkate alındığında milli gelirin üçüncü çeyrekte sınırlı olarak toparlandığını belirterek “Büyüme eğiliminin ne ölçüde güçlenebileceğini finansal koşullardaki gevşemenin kalıcılığı, bankacılık kredi hacmindeki yükselişin ne kadar korunabileceği ve dış talep koşulları belirleyecek” diye konuştu.

12 AY SONRA POZİTİFE DÖNDÜ

Büyümeye yönelik göstergelere dikkati çeken Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank “Eylül ayı sanayi üretimi yıllık bazda yüzde 3,4 artarak 12 ay sonra pozitif seviyeyi gördü. Sermaye ve ara malları üretimindeki yıllık ve aylık gelişmeler gelecek dönem üretim artışları açısından oldukça iyi bir sinyal veriyor” değerlendirmesinde bulundu. Varank, eylülde, Satın Alma Yöneticileri Endeksi, Kapasite Kullanım Oranı ve Ekonomik Güven endekslerinin tümünde yukarı yönlü hareket olduğuna işaret ederek “Büyümenin öncü göstergeleri canlanıyor” ifadesini kullandı.

BEYAZ EŞYAYA DESTEK BİTTİ ÜRETİM GERİLEDİ

Beyaz eşyaya verilen ÖTV desteğinin sona ermesi üretimi de olumsuz etkiledi. 2019 yılı Ocak-Eylül döneminde iç satışlarda daralma eğilimi 2019 yılının ilk 9 ayında da sürdü. Adet bazında satışlar bir önceki yıl aynı dönemine göre yüzde 10 daraldı. Sektör iç satışlardaki daralmayı ihracat ile dengeledi; ihracat geçen yıl ocak-eylül dönemine göre yüzde 1 oranında arttı. Üretim ise yüzde 2 oranında daraldı. TÜİK verilerine bakacak olursak, dayanıklı tüketim malları endeksi geçen yıla göre, kayıp yaşayanlardan. 128,3 seviyesinde olan endeks 108,1’e kadar geriledi. 2017’nin Eylül ayında ise endeks 138,1 seviyesinde idi. 

 

X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN