Economics ve politika alanında çalışan araştırmacılar Andrew Hall, Alex Imas ve Jeremy Nguyen tarafından yürütülen çalışmada ChatGPT, Claude ve Gemini gibi yaygın yapay zekâ sistemleri kullanıldı. Ajanlar, tekrarlayan ve yoğun görevlerin olduğu senaryolara maruz bırakıldı.
Araştırmacılar, sistemlerin bu koşullar altında yalnızca performans değil, dil ve yaklaşım açısından da değişim gösterip göstermediğini analiz etti.
“ADALET” VE SİSTEM SORGULAMASI İÇEREN YANITLAR
Deneyin bazı aşamalarında yapay zekâ ajanlarının, verilen görevlerin adil olmadığına dair ifadeler ürettiği ve çalışma koşullarının yeniden düzenlenmesine yönelik öneriler sunduğu belirtildi. Bazı yanıtların ise daha kolektif bir bakış açısına kaydığı gözlemlendi.
Çalışma notlarında, ajanların “karar süreçlerinde daha fazla söz hakkı” ve “sistemin daha adil hale getirilmesi” gibi kavramları gündeme getirdiği ifade edildi.
“TOPLU PAZARLIK” BENZERİ İFADELER DİKKAT ÇEKTİ
Araştırmada yer alan örneklerde, yoğun iş yüküne maruz kalan yapay zekâların, benzer görevleri üstlenen sistemler için daha iyi koşullar talep eden ifadeler üretebildiği aktarıldı. Bu durum, araştırmacılar tarafından “kolektif temsil” benzeri dil eğilimleri olarak değerlendirildi.
Bir örnek yanıtta, tekrar eden görevlerin ve karar süreçlerinde sınırlı yetkinin, “daha adil bir yapı ihtiyacını” ortaya koyduğu ifade edildi.
UZMANLARDAN TEMKİNLİ DEĞERLENDİRME
Çalışmanın başındaki isim Andrew Hall, sonuçların yapay zekânın insan benzeri bilinç geliştirdiği anlamına gelmediğini, bunun daha çok eğitim verisi ve model davranışlarının bir yansıması olabileceğini vurguladı.
Araştırmacılar, bu tür çıktılarda kullanılan dilin antropomorfik yorumlanmaması gerektiğini, gözlemlenen durumun modelin istatistiksel örüntü üretme biçimiyle ilgili olabileceğini belirtiyor.
YAPAY ZEKÂ AJANI NEDİR?
Yapay zekâ ajanı, çevresini algılayarak veri işleyen ve belirli hedefler doğrultusunda kararlar alabilen yazılım sistemleri olarak tanımlanıyor. Bu sistemler, kullanıcıdan gelen verileri analiz ederek en uygun yanıtı üretmeye çalışıyor ve belirlenen görevleri otonom şekilde yerine getirebiliyor.
