22.05.2020  15:33
SON GÜNCELLEME: 
23.05.2020  04:50
KAYNAK: 
BBC TÜRKÇE

İngiliz bilim insanlarından Kovid-19 ilacı için kritik adım: Kilit T hücresinde

Dünya genelinde 300 binden fazla can alan koronavirüse (corona virüsü) karşı aşı ve ilaç geliştirme çalışmaları devam ederken, İngiliz bilim insanları çok önemli bir keşfe imza attı. Bilim insanları, koronavirüs hastalığını ağır geçiren kişilerde, bağışıklık sisteminde önemli yere sahip 'T hücreleri'nin çok düşük olduğunu tespit etti. Tedavide kullanılacak ilaç için umut veren klinik araştırma, savaşçı 'T hücreleri'nin virüse karşı neden direnç gösteremediğini ortaya çıkarırsa salgına karşı en büyük adımlardan biri atılmış olacak.

+
-

İlk olarak Aralık 2019'da Çin'in Vuhan kentinde ortaya çıkan ve daha sonra Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi ilan edilen yeni tip koronavirüs (Kovid-19), dünya genelinde 300 binden fazla kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu. 

Hızla yayılan ve bulaş riski yüksek olan bu virüsü yok etmek için en etkili yöntem ise 'aşı' olarak görülüyor. Halihazırda 100'den fazla aşı geliştirme çalışması var. Ancak muhtemel bir aşının tüm dünyada kullanıma sunulması için 6-12 ay arası takvimler veriliyor.

T HÜCRESİ VE KORONAVİRÜS İLİŞKİSİ

Virüse karşı geliştirilecek herhangi bir tedavi yöntemi, ilaç ve aşı merakla beklenirken İngiltere'deki bilim insanlarının ortaya çıkardığı bulgu deyim yerindeyse süreci bir adım daha ileri taşımış oldu. İngiliz bilim insanları, bağışıklık sisteminde önemli bir yere sahip 'T hücreleri' ile koronavirüs ilişkisine dair önemli tespitler ortaya koydu.

TEDAVİ İÇİN KLİNİK DENEYLERİ BAŞLADI

Tedavi için ilk ipucu, koronavirüsü çok ağır geçiren hastalarda, lenfosit de denilen ve virüse karşı antikorları geliştirerek vücuttaki enfeksiyonu temizleme işlevi gören 'T hücreleri'nin sayısının olması gerekenden çok düşük olduğunun tespit edilmesi oldu.

Normal, sağlıklı bir yetişkinin bir mikrolitrelik kanında (0,001ml) 2 bin ila 4 bin T hücresi (lenfosit) olması gerekiyor. Oysa koronavirüs hastalarının kanında bu sayı 200-1200 arasına kadar düşüyor.

Bilim insanları bunun üzerine başlanan kilinik deneylerle, vücuttaki T hücrelerini artırma işlevi gören Interleukin 7 adlı ilacın hastaların iyileşmesine yardımcı olup olmayacağı değerlendirilecek.

Deneyleri ise Londra'daki King's College ile Guy's and St Thomas' Hastanesi'nden uzmanlar yürütüyor.

'BİZİM AÇIMIZDAN DA SÜRPRİZ OLDU'

Öte yandan Profesör Adrian Hayday, bağışıklık hücrelerinin sayısındaki düşüşü gözlemlemenin kendileri açısından büyük sürpriz olduğunu belirterek, 'Bu hücreler bizi korumaya çalışıyorlar fakat virüs bir şekilde onların ayağını kaydıracak bir şeyler yapıyor, çünkü sayılar çok büyük hızla düşüyor' sözlerini kaydetti.

ETKİLİ BİR TEDAVİ ARTIK ORTAYA ÇIKABİLİR

Araştırmayı yürütenler bu bulguların bir sonucunun, koronavirüse karşı, kandaki T hücresi seviyesini hızla ölçen bir test geliştirilmesi ve bu yolla hastalığı kimin daha ağır geçireceğinin, önceden belirlenebilmesi olduğuna işaret ediyorlar.

T hücresi koronavirüs ilişkisine dair bulguların bir başka çok önemli sonucu ise kuşkusuz, bağışıklık hücrelerinin azalmasını engellemek suretiyle tedavi ihtimalini ortaya çıkarması.

İYİLEŞMEYE BAŞLADIKÇA T HÜCRESİ

Londra'daki Guy's and Thomas Hastanesi'nin yoğun bakım doktorlarından Manu Shankar-Hari, yoğun bakıma alınan koronavirüs hastalarının yaklaşık yüzde 70'inin kanında T lenfosit (T hücresi) düzeyinin, mikrolitrede 400-800 düzeyinde olduğunu, iyileşmeye başladıklarında ise lenfosit düzeyinin yeniden yükselmeye başladığını söylüyor.

PEKİ DENEYLER NE AŞAMADA?

Interleukin 7 adlı ilaç daha önce küçük bir grup kan zehirlenmesi (septisemi) hastasında denendi ve bağışıklık hücrelerini hastaya zarar vermeden artırdığı kanıtlandı. Şimdi başlatılan deneylerde ilaç, en az üç gündür yoğun bakımda bulunan ve lenfosit hücrelerinin düzeyi çok düşmüş olan hastalara verilecek.

Doktor Manu Shankar-Hari, "T hücrelerinin sayısını artırdığımızda viral enfeksiyonun temizlenmeye başlamasını umuyoruz" diyerek şu sözleri kaydetti:

 "Bir yoğun bakım doktoru olarak durumu çok ağır hastalara bakıyorum ve elimizde destekleyici bakım dışında hastalığa karşı etkili aktif bir tedavi yok. O yüzden bu tür bir tedavi ihtimalinin denenmesi, bütün yoğun bakım doktorları açısından çok cesaret verici."

'ARAŞTIRMA HAYATİ BİLGİLER SUNUYOR'

Profesör Adrian Hayday ise bu araştırmanın, dünyanın dört bir yanında tedavi arayışı içinde olan bilim insanlarına, hastalığın bağışıklık sistemiyle ilişkisi bakımından hayati bilgiler sunduğuna dikkat çekiyor.

Koronavirüsün bağışıklık hücreleri üzerindeki etkisinin önemine işaret eden Hayday, ilerde araştırmaların virüsün T hücreleri üzerinde bu etkiyi tam olarak hangi mekanizmayla yarattığına da yönelmesi gerektiğini söylüyor.

T HÜCRESİ NEDİR?

T hücreleri, hücresel anormallikler ve enfeksiyonları denetleyen, bağışıklık sistemimizin korunmasında önemli bir rol oynayan beyaz kan hücresi türüdür. T hücresi bağışıklık sistemi için gereklidir. Normalden daha düşük sayıda T hücresinin yıkıcı etkileri HIV/AIDS gibi hastalıklarda çok belirgindir.

Birkaç farklı T hücresi vardır. Genel olarak iki farklı türe bölünebilirler. İlk olarak katil T hücreleri enfeksiyona maruz kalmış veya kanserleşmiş hücreleri avlar ve yok eder. İkinci olarak ise yardımcı T hücreleri bağışıklık sisteminin tepkisini düzenler ve bağışıklığın tüm bölümlerinde önemli rol oynar.

T HÜCRESİ NE YAPAR?

-Yabancı istilacılar için hücre içi ortamını denetler,

-Virüs kaynaklı veya bakteriyel olarak enfekte olmuş hücreleri doğrudan öldür komutunu üstlenir,
Kanserli hücreleri yok etmek için savaşır,

-Hastalığa neden olan etkenleri zararsız duruma getirmek için vücudun oluşturduğu antikor denilen yapının etkinleşmesine yardımcı olur ve uzun yıllar önce vücutta karşılaşılmış olan mikropları hatırlayıp önlemini alır.

Düşük bir T hücre sayısı, yüksek bir T hücre sayısından daha yaygındır. Düşük T hücre sayıları genellikle bağışıklık sisteminde veya lenf düğümlerinde sorun olduğunu gösterir. Düşük T hücre sayısı grip gibi virüs kaynaklı enfeksiyonlarda, bağışıklık sistemi yetersizliğinde, radyasyona maruz kalmada, HIV ve AIDS’te, lösemi gibi kan veya lenf düğümlerini etkileyen hastalıklarda görülebilir.

Kemoterapi ilaçları, radyasyon tedavisi, bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlar T hücre sayısını etkileyebilir.

DİĞER HABERLER
Beraber görev yaptığımız insanlar sessiz kalamaz
İşte haftalık haritalı hava durumu tahminleri
Koronavirüs kısıtlamaları ne zaman sona erecek?
Özdemir'in tutukluluk itirazı reddedildi
Kırklareli'nde dev alan yasak bölge ilan edildi
Cezaevinden izinli çıkan kişi eşini vurdu
İdlib'de hain saldırı