02.04.2020  15:50

Kargo paketinden ya da gıda ambalajından koronavirüs bulaşır mı?

Sabri Ülker Vakfı, koronavirüs hakkında en çok merak edilen konulara bilimsel açıklık getirdi. New England Tıp Dergisi’nde yayınlanan yakın zamanlı bir çalışmada, koronavirüsün kargo paketi teslim alırken, marketteki bir gıda ambalajına dokunurken veya yemek siparişi tesliminde insanlara kolaylıkla geçemeyeceği, bu yolla bulaşma riskinin düşük olduğu belirtildi.

+
-

Tüm dünyayı etkisi altına alan koronavirüs (Kovid-19) yayılma hızı nedeniyle insanları tedirgin
etmeye devam ediyor. Yediğinden içtiğinden şüphe duyar hale gelen insanlar, “Virüs kargo
paketinden bulaşır mı?”, “Marketteki gıda ambalajından geçer mi?”, “Dışarıdan yemek siparişi
vermek doğru mu?” gibi soruların yanıtını arıyor. Sabri Ülker Vakfı’nın derlediği bilgilere göre; New
England Tıp Dergisi’nde yayınlanan yakın zamanlı bir çalışmada, koronavirüsün kargo paketi teslim
alırken, marketteki bir gıda ambalajına dokunurken veya yemek siparişi tesliminde insanlara
kolaylıkla geçemeyeceği, bu yolla bulaşma riskinin düşük olduğu belirtildi.

Aynı çalışmaya göre, Kovid-19 salgınına sebep olan koronavirüs, bakır yüzeylerde 4 saate kadar,
karton yüzeylerde 24 saate kadar, plastik ve paslanmaz çelik yüzeylerde 2-3 güne kadar
saptanabiliyor. Ancak, virüsün seviyeleri (miktarı) hızlıca azalıyor. Virüsün yarı ömrünün paslanmaz
çelik ve plastik yüzeyler üzerinde sırasıyla 5.6 saat ve 6.8 saat olduğu ortaya konuldu. Yarı ömür, viral
konsantrasyonun yarıya düşmesi için gerekli olan zaman dilimidir ve sonrasında düşmeye devam
eder.

BULAŞMA ZİNCİRİNİ KIRMAK MÜMKÜN

Herhangi bir paketten virüsün size bulaşması için, paketi taşıyan kişinin Kovid-19 ile enfekte olması
ve sınırlı semptomlara rağmen çalışıyor olması gerekir. Diyelim ki, kargoyu taşıyan kişi burnunu
sildikten sonra ellerini yıkamıyor ve paketinize bazı virüsleri bulaştırıyor. Bu varsayımda bile, virüsü
bulaştırdıktan sonra sizin kapıda paketi teslim almanıza kadar geçen sürede virüs azalır. En kötü
senaryoda, hasta kişi paketinizi alır, kapınıza gelir, elleri paketinize temas eder ya da teslim etmeden
hemen önce paketinize hapşırır. Yaşanma ihtimali düşük olan bu varsayımda bile bu bulaş zinciri
kırılabilir.

Uzmanlar bu durumu “Yeterli-Bileşen Neden Modeli”  ile açıklıyor. Bu modeli bir pastanın dilimleri
gibi düşünün. Hastalığın olması için, pastanın bütün dilimlerinin bir arada bulunması gereklidir. Hasta
olan sürücünün, hapşırması/öksürmesi, viral partiküllerin pakete geçmesi ile paketin teslimi
arasındaki sürenin çok kısa olması, tam olarak enfekte olan noktaya dokunmanız, sonrasında ellerinizi
yıkamadan yüzünüze veya ağzınıza dokunmanız gerekir. Bu varsayıma göre paket üzerinde virüs
olması enfekte olmanız için risk faktörüdür. Ancak sizi hasta etmek için tek başına yeterli değildir.
Bulaş zincirini kırmak için şu önlemler alınabilir:

 Paketi, kapınızın önünde birkaç saat bırakın veya kapının iç tarafına bırakıp ellerinizi tekrar
yıkayın.

 Paketin üzerinde virüs kaldığına dair endişeniz devam ediyor ise bir dezenfektan ile dış paketi
silebilirsiniz veya dış paketi açıp geri dönüşüm kutusuna atabilirsiniz. (Sonra mutlaka ellerinizi
yıkayın.)
Market alışverişinde dikkat edilmesi gerekenler
Market alışverişinde de koronavirüsten korunmak için alınması gereken basit önlemler var:

 Sadece ihtiyacınız olduğunda alışveriş yapın (diğer müşterilerden yaklaşık 2 metre mesafe
bırakarak) ve aldığınız ürünleri alışveriş arabasına veya sepete koyun.

 Alışveriş yaparken ellerinizi yüzünüzden uzak tutun ve eve gelir gelmez ellerinizi yıkayın.
Aldığınız ürünleri uzağa koyup tekrar ellerinizi yıkayın.

 Satın aldığınız ürünleri kullanmadan önce sadece birkaç saat beklerseniz de
paketlerin üzerindeki virüslerin sayısı büyük oranda azalır.

 Aldığınız herhangi bir ürünü hemen kullanmanız gerekiyorsa ve ekstra önlem almak
isterseniz, paketi bir dezenfektan ile silin.

 Normalde olduğu gibi bütün meyve ve sebzeleri yıkayın.

RİSKİ EN AZA İNDİRMEK MÜMKÜN

Yüzeylerden hastalığın bulaşma riski vardır. Riskin tamamını hiçbir zaman ortadan kaldıramayız;
amacımız bu riski en aza indirgemek çünkü belirli zaman aralıklarında market alışverişi yapmamız
veya kargo paketlerini teslim almamız gerekecektir. Fakat sık sık elleri yıkamak dâhil temel önlemleri
bilir ve bu önlemleri alırsak, siparişi teslim eden sürücünün getirdiği paketten, restorandan gelen
paket servislerden ya da marketten alınan ürünlerden kaynaklanan virüs tehlikesi büyük oranda
azalır.

Kaynak:

1- Don’t panic about shopping, getting delivery or accepting packages, Joseph G. Allen. Erişim Tarihi:
31.03.2020.
https://www.washingtonpost.com/opinions/2020/03/26/dont-panic-about-shopping-getting-delivery-
or-accepting-packages/
2- Van Doremalen, N., Bushmaker, T., Morris, D. H., Holbrook, M. G., Gamble, A., Williamson, B. N., ... &
Lloyd-Smith, J. O. (2020). Aerosol and surface stability of SARS-CoV-2 as compared with SARS-CoV-1.
New England Journal of Medicine.

 

DİĞER HABERLER
Bağcılar'da 10 bin seccade dağıtılacak
Aranan göktaşı Erzurum'da bulundu
Gözler Beştepe'de
Cennette 120 gün geçirdim
CHP'li Mahmut Tanal'a ölüm tehdidine takipsizlik
Bir Zamanlar Çukurova bu hafta da yok
Mucize Doktor'u yeni bölümü heyecanla bekleniyor