20.01.2020  13:26

İnternette karar verme rehberi

Almanya’da uzmanlar, internet üzerinden verilen bilgilerle tercih yaparken, dikkate alınması gereken kriterler konusunda bir yol haritası hazırladı.

+
-

 

MİKDAT KARAALİOĞLU/ALMANYA

İnternette satın alacağımız ürünlerden, yapacağımız yatırımlara ve sağlık konusundaki hizmetlere kadar sayısız bilgi bulunuyor. Bu bilgiler çok düşük bir maddi karşılıkla, azami fayda sağlama vaadi yapıyor. Bu denli sayısız ve farklı bilgi arasından hangisinin doğru ve işe yarar olduğunu belirlemek çok güç.

KARAR VERME REHBERİ

Max Planck Enstütüsüne bağlı Harding-Zentrum für Risikokompetenz ismli kurum, yapacağımız tercihlerde bu bilgilerin hangi koşullarda işe yarayabileceği konusunda bir yol haritası hazılandı.

Örnek hizmetler üzerinden hazırlanan karar verme rehberinde önce sağlık konusu ele alındı. İnternetteki sağlık bilgilerinde, hangi sıklıkla fayda ve zararların ortaya çıkacağının rakamlarla belirtilmesi güvenli bilginin ön koşulu olarak kabul ediliyor. Bu rakamların yüzdelik oranlarla verilmesi de tercih kararına destek sağlayacak bir kriter. Bu veriler yoksa ilgili bilgilerin tercih kararı konusunda hiçbir anlamı yok.

Bu bilgilerin olması durumunda ise ilgili rakamların ne denli güvenilir olduğuna değinilip değinilmemesi kriteri var. Bu rakamların mevcut bilimsel verilere uyup uymadığı, çelişip çelişmediğinin belirtilmesi gerekiyor. Rakamların istatistiki verilerle desteklenip güvenilirliğinin temellendirilmesi gerekiyor. Aksi takdirde işe yaramayacak uzak durulması gereken bir bilgiyle karşı karşıyayız.

SÜZGEÇTEN BAŞARIYLA GEÇMESİ LAZIM

Sağlık bilgisi bu aşamaları başarıyla geçtiyse gelecek aşama bu bilginin, tıbbi etkisinin her bin kişide ne derece olduğu konusundaki bilginin verilmesi. Yani bu etki yüzdesinin de güvenilir kaynaklara dayanılarak verilmesi gerekiyor. Şayet bu bilgi verilmiyorsa bilgiyi sunan kişinin tıp literatüründen hangi veri ve yöntemlerle sunduğu sonuca vardığını, anlaşılır şekilde göstermesi lazım. Aksi takdirde yine güvenilmez bir sağlık bilgisi ile karşı karşıyayız demektir. Bu süzgeçten başarıyla gecen sağlık bilgileri endişe edilmeden kullanılabilir.

Tüketim ürünleri hakkındaki bilgileri de süzgeçten geçirmek doğru kararlar vermek için yöntemler var. İlgili metin ürün hakkında abartılı duygusal ifadeler kullanıyorsa. Örneğin "berbat ya da muhteşem" gibi sıfatlar metinde bulunuyorsa ve bu sıfatlara "her zaman, asla, mükemmel" gibi kelimeler eşlik ediyorsa bu bilginin sizin kararınıza vereceği bir katkı yok. Ürün hakkında kendinize başka bir yorum arayın.

Ürün hakkında somut detaylar mı anlatılıyor yoksa, ürünün kullanıcıda yarattığı genel etkinden mi söz ediliyor. Somut detaylar anlatılmıyorsa yine başka bir yorum arayın. Etkilerden söz ediliyorsa ve sıkça “ben, beni, bana, bende" vs. gibi şahsi yorumlar yapılıyorsa yine başka bir yorum aramak gerek. Şahsi yorumlar elbette işe yarayabilir ancak onların da nesnel olanını tercih etmek gerekiyor.

GÜNÜN VİDEOSU

Esad''a ağır darbe böyle vuruldu

İdlib''deki operasyonlarda 17 günde bin 709 rejim askeri, 55 tank, 3 helikopter, 18 zırhlı araç, 29 obüs etkisiz hale getirildi.

DİĞER HABERLER
Türkiye tek ses
Türkiye tek yürek
Rejime gerekli cevap veriliyor
CHP Meclis'i kapalı oturuma çağırdı
Gül: Milletimizin başı sağolsun
Türkiye, Suriye'yi 'hava'dan ve karadan vuruyor
Türkiye şehitlerine ağlıyor