Yıldız Teknik Üniversitesi’nde (YTÜ) akademisyenlerden oluşan Cosmos ekibi tarafından geliştirilen Cosmos T1, Türkçe matematiksel akıl yürütme alanındaki performansıyla öne çıktı. Prof. Dr. Mehmet Fatih Amasyalı liderliğinde yürütülen çalışmada geliştirilen model, zincirleme akıl yürütme yaklaşımıyla (chain-of-thought reasoning) Türkçe sorulara adım adım düşünerek yanıt verebiliyor.
9 milyar parametreye sahip Turkish-Gemma-9b-T1 modeli, matematiksel akıl yürütme becerisini ölçen Türkçe GSM8K veri setinde yüzde 77,41 doğruluk oranına ulaştı. Aynı testte daha büyük parametre sayısına sahip bazı uluslararası modellerin daha düşük performans sergilediği belirtildi. Böylece Cosmos T1, parametre verimliliği açısından kendisinden kat kat büyük modellerle rekabet edebilecek bir seviyeye geldi.
Modelin özellikle “önce düşün, sonra cevap ver” yaklaşımıyla çalışması, doğruluk oranını artıran temel unsurlardan biri olarak gösteriliyor.
AÇIK AĞIRLIKLI VE YEREL KULLANIM İMKÂNI
Prof. Dr. Amasyalı, Cosmos T1’in sadece bir sohbet modeli olmadığını, aynı zamanda arka plandaki düşünme sürecini görünür kılan bir yapı sunduğunu ifade etti. Modelin iki farklı kullanım seçeneği bulunduğunu belirten Amasyalı, kullanıcıların ister web arayüzü üzerinden çevrim içi erişim sağlayabileceğini, isterse modeli indirerek kendi sistemlerinde çalıştırabileceğini söyledi.
Bu yaklaşımın özellikle sağlık, savunma sanayi ve veri güvenliğinin kritik olduğu sektörler için önemli avantaj sunduğu vurgulanıyor. Modelin açık ağırlıklı olarak yayımlanması sayesinde firmalar, verilerini üçüncü taraf sistemlerle paylaşmadan yapay zekâ çözümlerini kendi altyapılarında kullanabiliyor.
TÜBİTAK DESTEKLİ GELİŞTİRME SÜRECİ
Cosmos ekibi tarafından geliştirilen modelin Türkçe yetkinliğinin artırılması süreci TÜBİTAK projeleri kapsamında yürütüldü. Eğitim sürecinde modelin Türkçe dil yapısına uyumu ve matematiksel muhakeme kapasitesi üzerinde yoğunlaşıldı.
Prof. Dr. Amasyalı, modelin Google’ın Gemma 2 altyapısı üzerine inşa edildiğini ancak Türkçe akıl yürütme ve düşünme mekanizmasının ekip tarafından güçlendirildiğini belirtti. Yapılan ek eğitimlerle modelin “doğrudan cevap veren” bir sistemden, “önce analiz eden sonra sonuç üreten” bir yapıya dönüştürüldüğü ifade edildi.
PARAMETRE VERİMLİLİĞİYLE ÖNE ÇIKTI
9 milyar parametreli Cosmos T1’in, 70 milyar parametreli modellere yakın veya bazı testlerde daha yüksek performans göstermesi, yapay zekâ alanında parametre verimliliğinin önemini bir kez daha gündeme taşıdı. Model, Hugging Face platformu üzerinden erişime açıldı.
Cosmos ekibi, yerli ve Türkçe merkezli yapay zekâ geliştirme çalışmalarını sürdürmeyi hedefliyor. Prof. Dr. Amasyalı, güçlü bir ekip ve uzun soluklu çalışma sayesinde bu seviyeye ulaşıldığını belirterek, Türkiye’de geliştirilen yapay zekâ projelerinin küresel ölçekte rekabet edebilecek potansiyele sahip olduğunu ifade etti.
