Coğrafi işareti bulunan ot süpürgeler, gelişen teknolojiyle birlikte artık elektrikli süpürgeler ve temizlik robotlarıyla mücadele etmeye çalışıyor. İnsanların iş gücünü azaltan süpürgelerin yanında ayakta kalmaya çalışan ot süpürgeler, Sakarya’da sayılı usta tarafından üretiliyor.
Coğrafi işareti var ama artık değeri yok! Bir zamanların olmazsa olmazıydı: Tanesi 150 TL’den anca alıcı buluyor
Eski ot süpürgelerin coğrafi işareti var ama artık değeri yok. Bir zamanların olmazsa olmazı olan bu süpürgeler gelişen teknoloji karşısında hala hatırlanmaya çalışılıyor.
ESKİNİN GÖZDE MESLEĞİ ŞİMDİ CAN ÇEKİŞİYOR
Elektrikli süpürgelerden önce her evde olan ve bir zamanların gözdesi haline gelen mesleklerden olan süpürgecilik, el emeği isteyen diğer meslekler gibi şimdi can çekişiyor. Türkiye’nin süpürge üretiminde önde gelen illerinden olan Sakarya’daysa birkaç süpürgeci, baba mesleklerini devam ettirmeye çalışıyor.
Büyük emek isteyen üretim aşamasında süpürgeciler, süpürge otunu hasat edip, temizledikten sonra kükürtle kurutuyorlar. Belirli bir boya getirilen süpürgeler tek tek ayrılıp taslak haline getirildikten sonra tutma yeri yapılıyor ve dikiş atıldıktan sonra süpürge hazır hale geliyor. Tüm bu emeklerden sonra ise süpürgeler Türkiye’nin çeşitli bölgelerine gönderiliyor.
4 AŞAMADAN GEÇEN ÜRETİM
46 yıldır ustalık yaptığını belirten Selahattin Burucuoğlu, "Bizim yaptığımız iş süpürgenin imalatı. Ot olarak geliyor, işlendikten sonra bizlere gelir. Dört aşamadan geçer ve süpürge haline gelir. Vatandaşlar bunu bahçesinde, balkonunu yıkarken kullanıyor. Eskiden alışık olan insanlar evinde bulunduruyor. Hanımlar, halıları dövüp arkasında bu süpürgelerle süpürürlerdi şimdi o durum kalmadı. Robotlar, elektrikli süpürgelerle süpürüyorlar, yıkama zamanı gelince de halı yıkamacılara veriyorlar" dedi.
TALEPLE BİRLİKTE ÜRETİM DE AZALDI
Usta Şaban Boşluk ise, "Eskiden fayans yoktu, haleflikseler vardı bu süpürgelerle iş görülürdü. Şimdi bunlar kalmadığı için bir süpürge iki ayda bitiyorsa şuan 3 yıl gidiyor bir ot süpürgesi. Bununda isteği azaldığı için bizde az üretim yapıyoruz. Biz emekliyiz, istek ve fırsat olunca gelip yapıyoruz, sürekli yaptığımız bir şey değil bu. Bu meslek bitti gibi bir şey, biz son demleriyiz. Eskiden 2 bin kayıtlı esnaf varken şu anda 50-60 esnaf kaldı. Bunlarda sürekli çalışan esnaf değil. Tüketemediğin bir ürünü yapıp kenara koysan ne olacak. Tamamıyla el sanatıyla yapılan bu meslek bitmeye yüz tutmuş bir meslek" diye konuştu.
“YOK OLMAYA YÜZ TUTMUŞ BİR MESLEK”
Süpürge imalatçısı Yusuf Özbek, "Baba mesleğim, babama da onun atasından kalma olarak sürdürüyoruz. Yok olmaya yüz tutmuş bir meslek. Süpürge eskiden evin içindeydi şimdi dışarda kaldı. Eskiden teknoloji yoktu hanımlar, evin içinde kullanıyordu. Şu anda da Anadolu'nun kırsal kesimlerinde, belediyelerde, bazı iş yerlerinde bu süpürgeler kullanılıyor. Talep yaklaşık 20 yıldan beri azaldı ve bizden çıkış fiyatı 100 ile 150 lira arasında değişiyor. Ot süpürge ister istemez toz kaldırır ve hanımlar bunu istemez. Elektrikli süpürge ise kadın yürüyerek 10 dakikada bütün evi temizliyor, ot süpürgede bu biraz daha fazla zorlaşıyor. Geleceği yok bu mesleğim. Benim yaşım 47 ve benden sonra yapacak biri yok. Süpürgemizi teknolojik anlamda yenileme gibi bir durumda yok, kullanım alanı da dar. Biz biraz daha ayakta kalabilmek ve bu işi biraz daha sürdürebilmek istiyoruz" şeklinde konuştu.