Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 1 Ocak 2026 tarihi itibarıyla milyonlarca hak sahibini yakından ilgilendiren yeni bir mali tahsilat dönemini başlattı.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından 2025 yılının son aylarında yasalaştırılan düzenleme, kurum alacaklarının kaynaktan kesilerek tahsil edilmesine olanak tanıyor.
Bu kapsamda GSS prim borcu bulunanlar ile idari para cezası olanların aylıkları, SGK yapılandırma takvimine bakılmaksızın incelemeye alınıyor.
Borçlu vatandaşlar için bir tür maaş haczi niteliği taşıyan bu uygulama, sosyal güvenlik sistemi içerisindeki mali sürdürülebilirliği korumayı hedefliyor.
MAAŞLARDAN YÜZDE 25 TAHSİLAT DÖNEMİ
Yeni yasal çerçeveye göre; SGK'nın prim borcu, Genel Sağlık Sigortası (GSS) borcu ya da idari para cezası yükümlülüğü bulunan kişilerin aylıklarından kesinti yapılıyor.
Bu kesinti oranı, hak sahibinin aldığı toplam aylık miktarının yüzde 25 sınırını aşmayacak şekilde belirlendi.
Düzenleme; emekli, malul, vazife malulü ile dul ve yetim aylıklarının tamamını kapsama alanına alıyor.
Uygulamanın teknik detayları ve yürütülmesine ilişkin usul ve esaslar Sosyal Güvenlik Kurumu yönetimi tarafından yürütülüyor.
ÖLÜM AYLIĞI ALAN HAK SAHİPLERİ VE KRİTERLERİ
Kamuoyunda dul ve yetim aylığı olarak bilinen, resmi kayıtlarda ise 'ölüm aylığı' olarak geçen ödemeler, vefat eden sigortalının yakınlarına belirli paylar oranında bağlanıyor.
Sigortalının eşi, çocukları ve bazı özel durumlarda anne ile babası bu haktan yararlanıyor.
Aylığı çocuklarıyla paylaşan eşler yüzde 50, çocuksuz eşler ise yüzde 75 oranında ödeme alıyor.
Çocukların bu ödemeden faydalanma hakları ise yaş, eğitim durumu, medeni hal ve sigortalı bir işte çalışma durumuna göre değişkenlik gösteriyor.
DAR GELİRLİ VATANDAŞLAR İÇİN EKONOMİK RİSK
Özellikle prim ödemelerinin asgari düzeyden yatırıldığı veya sigortalının genç yaşta vefat ettiği dosyalarda, hak sahiplerine bağlanan aylıklar genellikle en alt sınırda kalıyor.
Yeni başlatılan kesinti sistemi, tek gelir kaynağı bu aylıklar olan dar gelirli ailelerin bütçelerinde ciddi bir daralma yaratma riskini beraberinde getiriyor.
Milyonlarca dul ve yetim vatandaş, borç yükümlülükleri nedeniyle her ay ellerine geçen net nakit tutarın azalmasıyla karşı karşıya bulunuyor.
KESİNTİ SONRASI ELDE KALAN NET TUTARLAR
Güncel veriler ışığında en düşük ölüm aylığı alan vatandaşların karşılaşacağı mali tablo netleşti.
Yüzde 25 hisse ile 5 bin TL aylık alan bir yetim çocuğun maaşından 1.250 TL kesinti yapılabiliyor ve bu miktar 3.750 TL seviyesine iniyor.
Yüzde 50 hisseyle 10 bin TL alan bir hak sahibinin eline kesinti sonrası 7.500 TL geçiyor.
En üst sınır olan yüzde 75 hisseyle 15 bin TL dul aylığı alan bir kişinin maaşından ise 3.750 TL kesilerek net ödeme 11.250 TL tutarına düşüyor.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU UYGULAMA ESASLARI
1 Ocak 2026'da resmen devreye giren bu uygulama, özellikle sadece ölüm aylığı ile geçimini sağlayan kesimler için yeni bir ekonomik süreci ifade ediyor.
SGK tarafından yayınlanan uygulama talimatları, borçların hangi öncelik sırasına göre ve hangi takvimle kesileceğini belirliyor.