Türkiye’de milyonlarca çalışanı ilgilendiren yemek yardımı uygulamasında taşlar yerinden oynuyor. Kanguru Teknoloji İK Başkanı Sosyal Güvenlik Uzmanı Sertaç Sedat Köksal, TBMM’ye sevk edilen yeni kanun teklifinin yemek kartı sektöründe "yolun sonu" anlamına gelebileceğine dikkat çekerek, sistemdeki köklü değişimi analiz etti.
"TEKNİK AÇIDAN BİR DÖNÜŞÜM ANLAMINA GELİYOR"
Sertaç Sedat Köksal’ın aktardığı bilgilere göre, 5510 sayılı Kanun’un 80. maddesinde yapılması planlanan değişiklikle, sigorta priminden istisna edilen günlük yemek bedeli 158 TL’den 300 TL’ye çıkarılıyor. Köksal, bu artışın ilk bakışta işveren lehine görünse de, uygulama biçimi açısından sektörde kartlı sistemlerin avantajını sarsabileceğini belirtiyor.
MEVCUT ÇELİŞKİ: RESTORAN VS. MARKET AYRIMI
Köksal, mevcut sistemdeki karmaşayı ve yeni düzenlemenin neyi değiştireceğini şu şekilde özetliyor:
- Eski Uygulama: SGK’nın 2020/20 ve 2020/21 sayılı genelgeleri uyarınca; eğer yemek kartı sadece restoranlarda kullanılıyorsa, tutar sınırı olmaksızın prim istisnası uygulanıyordu. Ancak kart markette geçerliyse, nakit yardım sayılıyor ve sadece 158 TL’ye kadar istisna tanınıyordu.
- Yeni Düzenleme: Yeni teklifle birlikte bu ayrım ortadan kalkıyor. Yemek yardımı ister nakit, ister kart, ister markette kullanılsın; 300 TL’ye kadar olan kısım istisna, aşan kısım ise doğrudan prime tabi tutulacak.
SERTAÇ SEDAT KÖKSAL: "DENGELER DEĞİŞİYOR"
Uzman Köksal’a göre, bu düzenleme ile yemek yardımının yapılma şekline bağlı avantaj farklılıkları son buluyor. İşverenlerin, restoran ağırlıklı yemek kartı sistemlerini tercih etme nedeni olan "sınırsız prim istisnası" avantajının kalkması, sektörün geleceğini tartışmaya açıyor.
Özetle Yeni Dönem:
• Günlük 300 TL sınırı: Tüm yemek yardımı yöntemleri için tek eşik olacak.
• Eşitlik: Nakit ödeme ile kartlı ödeme arasındaki yasal statü farkı minimize edilecek.
• Maliyet Yönetimi: 300 TL üzerindeki tutarlar için işverenlerin artık SGK primi maliyetini hesaplaması gerekecek.
SERTAÇ SEDAT KÖKSAL’IN ANALİZİ IŞIĞINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Sertaç Sedat Köksal’ın değerlendirmelerine göre, işverenlerin stratejilerini şu üç noktada güncellemeleri gerekecek:
- Sınırsız İstisna Dönemi Kapanıyor: Eskiden restoran kartlarında 500 TL de verseniz SGK primi ödemiyordunuz. Şimdi 300 TL üzerindeki her kuruş (örneğimizde 100 TL) maliyet hanenize %20,5 ile %22,5 arasında ek yük getirecek.
- Operasyonel Kolaylık vs. Maliyet: Yemek kartı firmalarının sağladığı operasyonel kolaylık devam etse de, "vergi/prim avantajı" motivasyonu zayıflıyor. İşverenler, bu ek maliyeti göze alıp almayacaklarına karar vermeli.
- Bütçe Planlaması: Eğer bütçeniz kısıtlıysa, yemek yardımını tam olarak 300 TL sınırında sabitleyerek ek SGK maliyetinden tamamen kaçınabilirsiniz.
Sertaç Sedat Köksal'ın da belirttiği gibi, bu düzenleme yemek kartı şirketlerini, işverenlere sundukları komisyon oranlarını veya ek hizmetleri (sadakat programları, indirimler vb.) tekrar gözden geçirmeye zorlayacaktır. Çünkü yasal avantaj azaldığında, rekabet "hizmet kalitesi ve ekstra fayda" üzerinden yürüyecektir.
