ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, İran’a yönelik petrol yaptırımlarında yeni bir adım attı. ABD Hazine Bakanlığı, İran’la yapılan mutabakat zaptı kapsamında Tahran’a geçici olarak petrol satışı izni veren muafiyetlerin iptal edildiğini açıkladı.
Kararın, Hürmüz Boğazı’nda son 24 saatte ticari gemilere yönelik saldırıların yeniden başlamasının ardından alındığı belirtildi.
MUAFİYETLER ÜÇ HAFTADAN KISA SÜRE ÖNCE VERİLMİŞTİ
Trump yönetimi, İran’la yürütülen diplomatik süreç kapsamında kısa süre önce bazı geçici muafiyetler tanımıştı.
Bu muafiyetler, Tahran’ın belirli koşullar altında petrol satışı yapmasına imkân sağlıyordu. Ancak Washington, uygulamanın “performansa dayalı” olduğunu ve İran’ın taahhütlerine uygun davranması halinde sürdürülebileceğini belirtiyordu.
Son gelişmeyle birlikte ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi, İran petrolünün satışına izin veren genel lisansı iptal etti.
İran basını: Hürmüz Boğazı yakınlarında bir petrol tankeri vuruldu
“İRAN ANCAK İYİ DAVRANIŞ GÖSTERİRSE FAYDA SAĞLAR”
ABD’li bir yetkili, kararın gerekçesini açıklarken İran’la yapılan mutabakatın şartlı olduğunu vurguladı.
Yetkili, “Başkan Trump ve yönetimin defalarca ifade ettiği gibi İran’la yürürlükte olan mutabakat tamamen performansa dayalıdır” dedi.
Aynı yetkili, “İran ancak iyi davranış gösterirse fayda sağlar. İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki eylemleri ABD açısından tamamen kabul edilemezdi ve sonuçları olacaktır” ifadelerini kullandı.
Washington, buna rağmen müzakere sürecinin tamamen sona ermediği mesajını da verdi. ABD’li yetkili, “Müzakerecilerimiz nihai bir anlaşmaya varmak için iyi niyetle çalışmayı sürdürüyor” dedi.
TAHRAN’DAN GEMİLERE UYARI
İran Dışişleri Bakanlığı ise Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere ilişkin farklı bir açıklama yaptı.
Bakanlık sözcüsü, İran’la koordinasyon sağlanmadan kullanılan rotaların ya da gemilerin takip sistemleriyle oynanmasının risk yarattığını savundu.
Tahran’a göre bu tür adımlar, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçişi kolaylaştırma çabalarını da sekteye uğratıyor.
İran Dışişleri Bakanlığı, ticari gemilerin ve bölge ülkelerinin mutabakat hükümlerine aykırı davranışlardan kaçınması gerektiğini belirtti.
İRAN: TAAHHÜTLERİMİZİ YERİNE GETİRİYORUZ
Tahran yönetimi, ABD’nin kararına rağmen mutabakat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirdiğini savundu.
İran Dışişleri Bakanlığı, Hürmüz Boğazı’nın yönetimi ve güvenli geçiş için gerekli tedbirler konusunda “yükümlülüklerin titizlikle yerine getirildiğini” açıkladı.
Tahran, bölgedeki ülkeler ile deniz taşımacılığı şirketlerine de mutabakat hükümleriyle çelişen adımlardan kaçınma çağrısı yaptı.
HÜRMÜZ BOĞAZI GERİLİMİ YENİDEN TIRMANIYOR
Hürmüz Boğazı, küresel enerji ticareti açısından kritik geçiş noktalarından biri olarak öne çıkıyor. Petrol akışında yaşanabilecek her kesinti, uluslararası piyasalarda fiyatlar ve arz güvenliği açısından doğrudan etki yaratıyor.
ABD’nin İran’a tanınan petrol muafiyetlerini iptal etmesi, Washington-Tahran hattında yürüyen müzakere sürecinin kırılganlığını bir kez daha ortaya koydu.
Trump yönetimi, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki eylemlerini “kabul edilemez” olarak nitelendirirken, Tahran ise güvenli geçiş için çalıştığını ve gemilerin koordinasyonsuz hareketlerinin risk yarattığını savunuyor.
Bu gelişme, İran’la nihai anlaşma arayışının sürdüğü bir dönemde bölgedeki askeri ve diplomatik tansiyonu yeniden yükseltti.
