İsrail hükümetinin 1915 olaylarını “Ermeni soykırımı” olarak tanıma girişiminin parlamentodaki son aşaması, Azerbaycan’ın müdahalesi üzerine durduruldu. Haaretz’in İsrailli bir kaynağa dayandırdığı haberine göre, Başbakan Binyamin Netanyahu, Dışişleri Bakanı Gideon Saar’ın öncülük ettiği kararın Knesset Genel Kuruluna getirilmesini engelledi.
Netanyahu’nun bu adımı, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in dış politika danışmanı Hikmet Hacıyev’in İsrail Başbakanlık Ofisiyle temasa geçmesinin ardından attığı ileri sürüldü. İsrail hükümeti veya Azerbaycan yönetimi, Haaretz’in temasın içeriğine ilişkin iddialarını resmen doğrulamadı.
HÜKÜMET KARARI OYBİRLİĞİYLE KABUL EDİLMİŞTİ
İsrail hükümeti, Dışişleri Bakanı Gideon Saar tarafından hazırlanan karar tasarısını 28 Haziran’da oybirliğiyle kabul etmişti.
Saar, kararın ardından yaptığı açıklamada “Doğru olanı yapmak için hiçbir zaman geç değildir” demiş; 1915’te yaşananların tanınmasını İsrail açısından “ahlaki ve tarihî bir yükümlülük” olarak nitelendirmişti.
Kararın Knesset Genel Kuruluna sunularak parlamentonun da onayına açılması bekleniyordu. Ancak oylamanın hangi tarihte gerçekleştirileceği açıklanmamıştı.
HACIYEV BAŞBAKANLIK OFİSİYLE TEMASA GEÇTİ
Haaretz’e konuşan İsrailli kaynağın değerlendirmesine göre Netanyahu’nun oylamayı durdurmasında, Hikmet Hacıyev’in İsrail Başbakanlık Ofisiyle yaptığı görüşme belirleyici oldu.
Hacıyev, Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı İdaresi Dış Politika İşleri Dairesinin başında bulunuyor ve Aliyev’in dış politika alanındaki en yakın danışmanları arasında yer alıyor.
Haberde, Dışişleri Bakanı Saar’ın hükümet kararından sonra Knesset’e taşımaya çalıştığı girişimin, söz konusu temasın ardından Netanyahu tarafından bloke edildiği öne sürüldü.
BAKÜ’YE “GÜNDEMDEN ÇIKARILDI” BİLGİSİ VERİLDİ
Haaretz’in edindiği bilgilere göre İsrailli yetkililer, Hacıyev’in girişiminin ardından Azerbaycanlı yetkililere konunun Knesset gündeminden çıkarıldığını bildirdi.
Bu nedenle tasarı, Knesset’in yaz tatiline girmesinden önce geçen hafta yapılan son Genel Kurul oylamaları arasına alınmadı.
Böylece İsrail hükümetinin oybirliğiyle kabul ettiği karar, parlamentoda görüşülmeden askıda kaldı. Haaretz’in haberindeki iddialar, Azerbaycan basınında da “Bakü’nün baskısı sonucu Knesset oylamasının kaldırıldığı” şeklinde aktarıldı.
AZERBAYCAN İSRAİL’E GERİ ADIM ÇAĞRISI YAPMIŞTI
İsrail hükümetinin kararına en sert tepkilerden biri Azerbaycan’dan gelmişti.
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, 29 Haziran’da yayımladığı açıklamada İsrail hükümetinin kararından “ciddi endişe” duyulduğunu bildirmişti.
Bakü yönetimi, 1915 olaylarının siyasî bir kararla “soykırım” olarak nitelendirilmesini kabul etmediğini belirterek İsrail’e kararını yeniden gözden geçirme çağrısı yapmıştı.
Açıklamada, bu tür adımların barış ve karşılıklı anlayışa hizmet etmediği, mevcut anlaşmazlıkları derinleştirerek bölgesel uzlaşma çabalarına zarar verdiği savunulmuştu.
İSRAİL–AZERBAYCAN İLİŞKİLERİ KARARDA ETKİLİ OLDU
Azerbaycan, Türkiye’nin 1915 olaylarına ilişkin tutumunu desteklerken aynı zamanda İsrail’in Kafkasya’daki en yakın stratejik ortaklarından biri olarak öne çıkıyor.
İki ülke arasındaki ilişkiler savunma sanayisi, enerji, istihbarat ve İran’a yönelik güvenlik politikaları gibi alanlara dayanıyor. Azerbaycan’ın, Türkiye ile İsrail arasında gerilim yaşanan dönemlerde arabuluculuk girişimlerinde bulunduğu da biliniyor.
İsrail’de bazı uzmanlar ve Azerbaycan’daki Yahudi toplumu temsilcileri, hükümet kararının iki ülke arasındaki stratejik ilişkilere zarar verebileceği uyarısında bulunmuştu.
KARARIN GELECEĞİ BELİRSİZ
Haaretz’in haberine göre Knesset oylamasının gündemden kaldırılmasıyla birlikte İsrail hükümetinin tanıma kararının parlamentodaki geleceği belirsiz hale geldi.
Knesset’in yaz tatilinin ardından tasarının yeniden gündeme getirilip getirilmeyeceği bilinmiyor. Başbakan Netanyahu, Dışişleri Bakanı Saar veya İsrail Başbakanlık Ofisi, haberin yayımlandığı sırada oylamanın neden yapılmadığına ilişkin kamuoyuna ayrıntılı bir açıklama sunmadı.
