Avrupa Birliği (AB) sınır kapılarında ve havalimanlarında yürürlüğe giren Giriş-Çıkış Sistemi (EES) kapsamındaki geçici esneklikler, 6 Eylül 2026 tarihinde sona erdi.
Kıtaya seyahat eden yolcuların biyometrik verilerinin toplanmasını zorunlu kılan uygulamanın tavizsiz biçimde tam kapasiteye dönmesi, uluslararası terminallerde devasa kuyrukların oluşacağı endişesini beraberinde getirdi.
Yaz döneminde yaşanan aşırı yoğunluğu hafifletmek amacıyla üye devletlere tanınan ve parmak izi ile yüz taraması işlemlerini olağan dışı hallerde geçici olarak durdurma yetkisi veren güvenlik mekanizması yürürlükten kalktı.
Schengen vizesi hayali kuranlara kritik kılavuz: En kolay ve en zor vize veren 47 temsilcilik
KUYRUKLARI ÖNLEYEN GÜVENLİK SUBABI YÜRÜRLÜKTEN KALKIYOR
Ekim 2025'te aşamalı olarak başlatılan biyometrik takip altyapısı, 10 Nisan 2026 tarihinde katılımcı tüm Avrupa sınır noktalarında eksiksiz biçimde faaliyete geçti.
Brüksel yönetimi tarafından getirilen mevzuat uyarınca üye ülkeler, yolcu akışının kontrol edilemez boyutlara ulaştığı ve bekleme sürelerinin tahammül sınırlarını aştığı anlarda veri alımını durdurma hakkına sahipti.
6 Eylül 2026 Pazar günü itibarıyla bu muafiyetin noktalanacak olması, pasaport kontrol noktalarındaki görevlilerin hareket alanını ciddi ölçüde daralttı.
Yetkililer, yoğunluk tırmansa dahi sisteme veri girişini aksatamayacak.
BRÜKSEL SİSTEMİN İŞLEYİŞİNDEN MEMNUN
Avrupa Komisyonu sözcüsü, 1 Eylül 2026 tarihinde gerçekleştirdiği basın toplantısında yeni dijital sınır denetimlerinin yaz sezonu boyunca başarılı bir sınav verdiğini savundu.
Sistemin getirdiği stratejik kazanımların tartışmasız olduğunu belirten sözcü, sürecin geleceğine ilişkin olarak şu açıklamayı yaptı:
"Yaz döneminden sonraki süreç söz konusu olduğunda, belirli sınır kapılarında bazı düzenlemelere ihtiyaç duyan az sayıdaki üye ülkeyle yakın ve yapıcı temas halindeyiz.
Genel olarak, sistemin her yerde işler hale getirilmesi konusunda güçlü bir ortak irade bulunduğunu görüyoruz."
AKTARMA SÜRELERİNİ KISA TUTAN YOLCULARA BÜYÜK RİSK UYARISI
Sınır kapılarında beliren zaman baskısına dikkat çeken Global Work & Travel Kurucu Ortağı ve İcra Kurulu Başkanı Jurgen Himmelmann, seyahatseverlerin planlamalarında köklü değişiklikler yapması gerektiğini vurguladı.
Havalimanlarına erken varmanın her zaman çözüm üretmediğini kaydederek şöyle konuştu:
"Havalimanına erken gitmek mantıklı ancak bunun ne kadar kontrol sağlayabileceğinin bir sınırı var.
Bagaj teslim kontuarları kalkıştan dört saat önce açık olmayabilir.
Pasaport kontrol kuyruğuna girdikten sonra da uçağınızın biniş saati geldiği için sırayı öne almanız mümkün değil.
Önümüzdeki birkaç hafta boyunca seyahat planınızı asgari aktarma süresine göre yapmaktan kaçınırdım.
Kağıt üzerinde tamamen makul görünen bir aktarma, sınırda bir saat veya daha fazla zaman kaybetmeniz halinde çok kısa sürede sıkıntılı bir hale gelebilir."
İNGİLİZ TURİZM DEVİNDEN 'SÜREYİ UZATIN' ÇAĞRISI
Turizm ve havacılık çevreleri ise sınır kapılarında yaşanabilecek kriz ortamının derinleşmesinden çekiniyor.
Birleşik Krallık Seyahat Acenteleri Birliği Kamu İşleri Direktörü Luke Petherbridge, Brüksel'e seslenerek esneklik uygulamasının sürdürülmesini talep etti.
Mevcut duruma dair yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:
"EES'nin katılımcı ülkelerin tamamında tam ve istikrarlı şekilde işler hale gelmesine kadar hâlâ aşılması gereken bir mesafe olduğunu kabul ediyoruz.
Bu nedenle Avrupa Komisyonu'na, söz konusu önlemlerin eylül ayından sonra da kullanılmasına izin vermesi yönündeki çağrımızı sürdürüyoruz."
Tarih belli oldu: Vizesiz gidilen Balkan ülkesi, Türklere vize getirdi
KONTROL SÜRESİ DÖRT KATINA ÇIKTI, BEKLEME İKİYE KATLANDI
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) tarafından paylaşılan veriler, dijital sistemin hız konusundaki dezavantajını gözler önüne seriyor.
Daha önce ortalama 20-25 saniyede tamamlanan geleneksel pasaport kontrolleri, EES mekanizmasıyla birlikte yaklaşık 90 saniyeye çıktı.
Avrupa'nın önde gelen aktarma merkezlerinden geçen AB dışı vatandaşların yoğunluğu, terminallerdeki kuyrukları rekor seviyeye ulaştırdı.
Financial Times ile seyahat analiz kuruluşu Qsensor ortaklığıyla hazırlanan araştırma da tablonun ciddiyetini ortaya koydu.
Frankfurt Havalimanı'nda geçen yılın temmuz ayında 60 dakika olan bekleme süresi bu yıl 120 dakikaya çıktı.
Münih Havalimanı'nda süre 31 dakikadan 60 dakikaya fırlarken, Amsterdam Schiphol Havalimanı'nda azami bekleme süresi 80 dakikadan 120 dakikaya yükseldi.
IATA ESNEKLİĞİN KIŞ BOYUNCA SÜRMESİNİ TALEP EDİYOR
Mevcut tablonun ardından IATA, Avrupa Birliği yönetimine acil müdahale çağrısında bulundu.
IATA Dış İlişkilerden Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Thomas Reynaert, biyometrik kontrolleri kısmi askıya alma yetkisinin sürmesi gerektiğini savunarak, "Kısmi askıya alma imkanının 6 Eylül'den sonra da kış sezonunun sonuna kadar uzatılması kesinlikle gerekli" sözleriyle uyardı.
Sistemin genel hedeflerini onayladıklarını dile getiren Thomas Reynaert, esnekliklerin tamamen kaldırılabilmesi için terminallerdeki gerekli operasyonel koşulların eksiksiz sağlanması gerektiğini sözlerine ekledi.
