ABD Başkanı Donald Trump, Axios’a verdiği demeçte, ABD’nin İran’a olası askeri müdahalesine ilişkin değerlendirmeler yaptı. İran yakınlarında güçlü bir ABD donanma varlığının bulunduğunu ifade eden Trump, bu gücün “Venezuela'ya gönderdiklerinden daha büyük bir ABD donanma gücü” olduğunu söyledi.
Trump, askeri hazırlıkların yanı sıra diplomatik seçeneklerin de hâlâ geçerli olduğunu belirterek, diplomasinin tamamen devre dışı bırakılmadığını vurguladı.
“(İRAN) ANLAŞMA YAPMAK İSTİYORLAR”
Trump, İran yönetiminin müzakere arayışında olduğunu savunarak şu ifadeleri kullandı:
“(İran) Anlaşma yapmak istiyorlar. Bunu biliyorum. Birçok kez aradılar. Konuşmak istiyorlar.”
Bu sözlerle Trump, Washington ile Tahran arasında diplomatik temas ihtimalinin sürdüğüne işaret etti.
HAZİRAN 2025’TEKİ İRAN–İSRAİL SAVAŞINA ATIF
Trump, Haziran 2025’te İran ile İsrail arasında 12 gün boyunca devam eden savaşa da değindi. Savaş öncesinde İran’ın füze kapasitesinin, İsrail’e yönelik “yıkıcı bir sürpriz saldırı” potansiyeline sahip olduğunu ileri süren Trump, İsrail’e o dönemde ilk saldırı için “yeşil ışık” yaktığını ve bu sayede böyle bir senaryonun önüne geçildiğini savundu.
Trump, savaşın ilk gününe ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Saldıracaklardı ama savaşın ilk günü onlar için çok acımasızca geçmişti. Liderlerini ve füzelerinin çoğunu kaybettiler.”
İRAN’DAKİ GÖSTERİLER: EKONOMİK KRİZ VE PROTESTOLAR
Trump’ın açıklamalarında değinilen bölgesel gelişmelerin arka planında, İran’daki iç karışıklıklar da yer aldı. İran’da 28 Aralık 2025’te yerel para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve ekonomik sıkıntıların derinleşmesi nedeniyle, başkent Tahran’daki Büyük Çarşı’da esnafın öncülüğünde başlayan gösteriler kısa sürede ülke geneline yayıldı.
İNTERNET KESİNTİLERİ VE CAN KAYBI AÇIKLAMALARI
Başkent Tahran’da 8 Ocak’ta protestoların şiddetlenmesiyle birlikte çıkan olayların ardından, ülke yönetimi internet erişimini engelledi. Gösterilerin sona ermesinin ardından ise son günlerde internet erişiminin kısmen ve sınırlı şekilde yeniden sağlandığı bildirildi.
İran Şehit ve Gaziler Vakfı’nın Adli Tıp Kurumuna dayandırdığı 21 Ocak tarihli açıklamasında, gösteriler sırasında çıkan olaylarda güvenlik güçleri ve siviller dahil 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiği duyuruldu.
ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) ise protestolarla ilgili farklı bir bilanço paylaştı. HRANA’nın açıklamasına göre, gösterilerde çıkan olaylarda 5 bin 848 kişi hayatını kaybetti, 41 bin 283 kişi gözaltına alındı.
