BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, küresel çatışmaların deniz ticareti üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Guterres, Orta Doğu'daki çatışmalar nedeniyle Hürmüz ve Babülmendep boğazlarından geçişlerin aksadığını, Rusya-Ukrayna Savaşı nedeniyle de bazı deniz ulaşım rotalarının daha riskli hale geldiğini belirtti.
Bu gelişmelerin özellikle küresel gıda sistemini baskı altına aldığını vurgulayan Guterres, deniz geçiş noktalarının çatışmalarda baskı unsuru olarak kullanılmaması gerektiğini ifade etti.
Guterres, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
"Deniz geçiş noktaları asla baskı aracı olmamalı ve dünyanın gıda tedariki, çatışmaların ikincil hasarı konumuna asla gelmemelidir."
BM'DEN ÜYE DEVLETLERE İŞBİRLİĞİ ÇAĞRISI
Seyrüsefer özgürlüğünün uluslararası barış ve güvenliğin yanı sıra gıda, enerji ve temel ürünlerin taşınması açısından da önem taşıdığını belirten Guterres, mart ayında kurulan görev gücünün Hürmüz Boğazı'ndaki krize yönelik çalışmalarını anlattı.
Guterres, görev gücünün öncelikli olarak gübre ve gübre üretiminde kullanılan bazı ham maddelerin Hürmüz Boğazı'ndan taşınmasını kolaylaştıracak bir mekanizma üzerinde çalıştığını açıkladı.
Söz konusu mekanizmanın ilerleyen süreçte diğer ürünlerin taşınmasını da kapsayabileceği belirtildi.
"BM TARAFSIZ KOLAYLAŞTIRICI OLABİLİR"
Guterres, oluşturulması planlanan mekanizmanın devletlerin uluslararası hukuk kapsamındaki sorumluluklarını değiştirmeyeceğini vurguladı.
BM'nin bu süreçte tarafsız bir kolaylaştırıcı rolü üstlenebileceğini belirten Guterres, mekanizmanın hayata geçirilmesi için tarafların işbirliği yapması gerektiğini söyledi.
Guterres, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
"Şimdi ihtiyaç duyulan şey, tarafların işbirliği ve siyasi iradesidir. Tüm makamları ciddi ve yapıcı bir şekilde katılım göstermeye çağırıyorum."
ÖNERİ DÖRT AYDIR ÜYE DEVLETLERLE GÖRÜŞÜLÜYOR
BM Proje Hizmetleri Ofisi (UNOPS) İcra Direktörü Jorge Moreira da Silva da mekanizmaya ilişkin yazılı açıklama yaptı.
Moreira da Silva, söz konusu önerinin son dört ay boyunca üye devletlerle yürütülen görüşmeler sırasında destek gördüğünü belirtti.
Mekanizmanın bölge ülkelerinin iradesi doğrultusunda faaliyete geçirilmeye hazır olduğunu aktaran Moreira da Silva, BM'nin Hürmüz Boğazı üzerinden temel ürünlerin taşınmasına ilişkin çözüm geliştirme çalışmalarını sürdürdüğünü ifade etti.
