Aralarında Uluslararası Af Örgütü, PEN International, Freedom House ve Sınır Tanımayan Gazeteciler’in de bulunduğu 21 sivil toplum kuruluşu, İngiltere Başbakanı’na hitaben bir mektup yayımladı. Mektupta, planlanan Çin ziyareti sırasında Devlet Başkanı Xi Jinping ile yapılacak görüşmelerde insan haklarının öncelikli gündem maddesi olması çağrısı yapıldı. Ancak mektup, yayımlandıktan kısa bir süre sonra kaldırıldı.
Ortak mektupta, Çin’e yapılması planlanan resmi ziyaretin, Londra yönetiminin insan hakları konusundaki tutumunu açık ve net biçimde ortaya koyması açısından kritik bir fırsat olduğunu belirtti.
Mektupta, İngiltere kamuoyunda hükümetin ekonomik kazanç uğruna Çin’e yönelik ulusal güvenlik ve insan hakları konularında geri adım attığına dair yaygın bir endişe bulunduğu vurgulanarak, bu ziyaretin hükümetin “insan haklarından asla kaçınmama” yönündeki beyanını somut biçimde göstermesi gerektiği kaydedildi.
‘UYGURLARA KARŞI İŞLENEN SUÇLARI GÜNDEME GETİRİN’
Çin veya Hong Kong ile yapılacak ticaret ve yatırım anlaşmalarının, insan hakları açısından etkisini hesaba katarak imzalanması gerektiğini savunan mektupta şu ifadelere yer verildi:
“Uluslararası Af Örgütü ve aşağıda imzası bulunan 21 kuruluş, öncelikli olarak Çin'in Birleşik Krallık'taki aktivistlere ve öğrencilere yönelik uluslararası baskısını, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ndeki (Sincan) Müslüman etnik azınlıklara karşı işlenen insanlığa karşı suçları ve haksız yere hapsedilen insan hakları savunucularını ele almanızı rica etmektedir.”
İmzacı kuruluşlar, Çin ve Hong Kong makamlarının İngiltere’deki aktivist ve öğrencilere yönelik sınır aşan baskı uygulamalarını, tutuklama kararları, para ödülleri, aileler üzerinden yürütülen dolaylı taciz ve gözetim faaliyetleri yoluyla sürdürdüğünü hatırlatarak, Londra yönetiminin bu tür girişimlere karşı daha güçlü ve caydırıcı bir tutum ortaya koymasını talep etti.
‘HESAP VERİLEBİLİRLİĞİ SAĞLAYIN’
İngiltere’nin BM İnsan Hakları Konseyi’nde ‘memnuniyet verici ama başarısız olan’ 3 yıl önceki girişiminin hatırlatıldığı mektupta, “Çin hükümeti mağdurları sindirmeye ve susturmaya devam ederken, bölgede baskıcı yasaları ve politikaları sürdürürken, durumun iyileşmemesi nedeniyle, diğer BM İnsan Hakları Konseyi üyeleriyle birlikte durumu yeniden gözden geçirmenizi ve hesap verebilirliği sağlamanızı rica ediyoruz” ifadesi yer aldı.
Kuruluşlar, Uygur akademisyen İlham Tohti’nin ömür boyu hapse mahkum edilmesini, insan hakları avukatı Yu Wensheng ile aktivist Huang Xueqin’in tutukluluklarını örnek gösterirken, Hong Kong’da İngiliz vatandaşı gazeteci Jimmy Lai’nin mahkum edilmesinin gazeteciliğin suç haline getirildiğinin çarpıcı bir göstergesi olduğunu ifade etti.
Mektupta, Jimmy Lai’nin yanı sıra Tiananmen anmaları nedeniyle yargılanan Chow Hang-tung ve Lee Cheuk-yan’ın durumlarının da gündeme getirilmesi istenerek, tüm haksız tutuklamaların sona erdirilmesi ve tutukluların derhal serbest bırakılması çağrısında bulunuldu.
