Rusya’nın Ukrayna’yı uzun süreli bir yıpratma savaşıyla tüketme stratejisi, cephedeki gelişmeler ve Kiev’in hızla büyüyen insansız hava aracı kapasitesi nedeniyle sorgulanmaya başladı. Wall Street Journal’ın askeri uzmanlar, ABD’li yetkililer ve sahadaki gelişmelere dayandırdığı analizine göre Rus ordusunun cephedeki ilerleyişi giderek yavaşlıyor. Moskova’nın kayıplarının yeni asker teminini aştığı, Ukrayna’nın ise Rus ikmal hatlarını ve enerji altyapısını hedef alan saldırılarla savaşın maliyetini artırdığı belirtiliyor.
Buna karşın Ukrayna’nın Patriot hava savunma sistemi ve füze önleyici mühimmat eksikliği gibi ciddi kırılganlıkları sürüyor. Bu nedenle savaşın bir dönüm noktasına geldiği değerlendirilse de bundan sonraki yönün henüz net olmadığı vurgulanıyor.
RUSYA’NIN CEPHEDEKİ KAZANIMLARI KÜÇÜLDÜ
Rus güçleri, 2026’daki ana taarruz bölgesi olan Donetsk’te ilerlemeyi sürdürüyor. Rus piyade birliklerinin Kostyantynivka’ya sızmaya başladığı ancak kenti ele geçirmekten hâlâ uzak olduğu belirtiliyor.
Geçmiş dönemde Rus ordusu 1100 kilometreyi aşan cephe hattının birçok bölümünde aynı anda yavaş da olsa ilerleme kaydediyordu. Son aylarda ise iki tarafın farklı bölgelerde sınırlı kazanımlar elde ettiği daha dengeli bir tablo oluştu.
Foreign Policy Research Institute uzmanı Rob Lee, cephedeki değişimi şöyle değerlendirdi:
“Artık tablo daha dengeli. İki taraf da farklı bölgelerde ilerliyor.”
Askeri uzmanlara göre Ukrayna ordusu, Rusya’nın geçen yıldan bu yana kullandığı taktiklere karşı daha etkili yöntemler geliştirdi.
UKRAYNA RUS TAKTİKLERİNE KARŞI ÖNLEM GELİŞTİRDİ
Rus ordusu, Ukrayna’nın seyrek tutulan savunma hatlarından küçük piyade gruplarıyla sızmaya ve cephe gerisindeki hareketliliği orta menzilli dronlarla vurmaya dayanıyordu.
Ukrayna birliklerinin artık sızan askerleri tespit edip etkisiz hale getirme konusunda daha başarılı olduğu, Rus dronlarına karşı elektronik karıştırma sistemleri, erken uyarı araçları ve küçük önleyici dronlardan oluşan katmanlı bir savunma kurduğu belirtiliyor.
Carnegie Endowment uzmanı Michael Kofman’a göre Ukrayna ordusu savaş yöntemlerini geliştirmeye devam ederken Rus ordusunda benzer bir dönüşüm görülmedi:
“Ukrayna ordusu kendisini optimize etmeyi sürdürdü. Rus ordusu ise 2026’da belirgin biçimde gelişmedi; 2025’teki yöntemlerle savaşıyor.”
Kiev güçleri ayrıca piyade birlikleriyle dronları birlikte kullandığı yeni karşı saldırı yöntemleri geliştiriyor.
“UKRAYNA YAVAŞ YAVAŞ İNİSİYATİFİ GERİ ALIYOR”
Polonya merkezli Rochan Consulting’in kurucusu Konrad Muzyka, Ukrayna ordusunun Rus güçlerinin zayıf olduğu bölgelerde baskıyı artırdığını söyledi.
Muzyka, Kiev’in özellikle güney cephesinde Rus lojistik hatlarına yönelik orta menzilli drone saldırılarını yoğunlaştırdığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Ukrayna yavaş yavaş inisiyatifi geri alıyor ve Rusya’ya daha zayıf olduğu alanlarda meydan okuyor.”
Rus birliklerinin ise cephe gerisindeki ikmal yollarını hedef alan bu saldırılara henüz etkili bir çözüm geliştiremediği ifade ediliyor.
RUS KAYIPLARI YENİ ASKER SAYISINI AŞTI
Analistlere göre Rus ordusunun geçen kıştan bu yana verdiği kayıplar, orduya katılan yeni askerlerin sayısını geçti.
Bu durum, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in zorunlu seferberlik ilan edebileceği yönündeki tartışmaları yeniden gündeme getirdi. Putin’in, kamuoyunda tepkiye yol açabileceği endişesiyle yeni bir geniş çaplı seferberlik kararından kaçındığı belirtiliyor.
Moskova merkezli Strateji ve Teknoloji Analiz Merkezi Direktörü Ruslan Pukhov, Rusya’nın stratejik durumunun son bir yılda kötüleştiğini söyledi:
“Karadaki ilerleme hızı yavaşlıyor, Ukrayna’nın karşı saldırıları yoğunlaşıyor ve Rus Silahlı Kuvvetlerinde tükenme işaretleri görülüyor.”
Rus kamuoyunda savaşın sona ermesine yönelik isteğin de giderek arttığı ileri sürülüyor.
UKRAYNA DRONLARI RUS ENERJİ ALTYAPISINI VURUYOR
Kiev’in uzun menzilli drone ve füze kapasitesindeki artış, savaşın Rusya’nın iç bölgelerine daha fazla taşınmasına neden oldu.
Ukrayna’nın Moskova ve St. Petersburg çevresinden Sibirya’nın içlerine kadar uzanan bölgelerde petrol rafinerileri ve diğer enerji tesislerini hedef aldığı belirtiliyor.
Saldırıların bazı bölgelerde yakıt tedarikini aksattığı, dizel sıkıntısının Rus ordusunun lojistiği açısından da sorun oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Ukrayna dronlarının menzil ve sayısındaki artış, Rusya’yı hangi şehirleri ve stratejik tesisleri koruyacağına karar vermek zorunda bırakıyor.
Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsünden Nigel Gould-Davies, Rusya’nın geniş coğrafyasının artık savunma açısından dezavantaja dönüşebileceğini söyledi:
“Tarih boyunca Rusya’nın büyüklüğü onun gücüydü. Şimdi ise savunulması gereken çok fazla alan bulunduğu için dezavantaj haline geliyor.”
KIRIM’DA YAKIT KRİZİ BASKISI
Ukrayna’nın saldırılarının, Rusya’nın ilhak ettiği Kırım’da yakıt tedariki üzerinde de baskı yarattığı belirtiliyor.
Kiev’in rafineriler, depolama tesisleri ve ulaşım hatlarını hedef alan saldırıları, Rusya’nın hem sivil hem de askeri yakıt dağıtımını zorlaştırıyor.
Bu kampanyanın Moskova’yı ateşkese zorlayacak ölçüde olup olmadığı ise tartışmalı.
Ukrayna ordusunun eski Genelkurmay Başkanı Valeriy Zalujnıy, mevcut askeri dengenin iki tarafın da kesin zafer elde edemediği bir aşamaya dönüştüğünü savundu:
“Askeri denge, belirleyici zaferden çok karşılıklı engelleme durumuna dönüştü.”
TRUMP’IN UKRAYNA’YA BAKIŞI DEĞİŞİYOR
Sahadaki değişimin Washington’daki değerlendirmeleri de etkilediği belirtiliyor.
Geçen yıl Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’ye “elinde kart olmadığını” söyleyen ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye’de düzenlenen NATO Zirvesi sırasında Zelenski ile gerçekleştirdiği görüşmede Ukrayna’nın teknolojik kabiliyetlerini ve uzun menzilli drone programını övdü.
ABD’li iki yetkiliye göre Trump’a Ukrayna’nın yeni saldırı kapasitesini gösteren istihbarat raporları sunuldu ve Başkan bu gelişmelerden etkilendi.
Bu değerlendirmelerin, Trump’ın geçen yıla kıyasla Ukrayna hakkında daha olumlu bir dil kullanmasının nedenlerinden biri olduğu ifade ediliyor.
UKRAYNA’NIN EN BÜYÜK AÇIĞI PATRIOT SİSTEMLERİ
Ukrayna’nın cephede ve drone savaşında sağladığı ilerlemeye rağmen Rus balistik füzelerine karşı savunma kapasitesi sınırlı kalıyor.
Zelenski, Rusya’nın balistik füze saldırılarını savaşta Moskova’nın elinde kalan en önemli üstünlük olarak nitelendirdi.
Batılı ülkelerden daha fazla Patriot sistemi ve önleyici füze talep eden Zelenski şu ifadeleri kullandı:
“Geri kalan her şeyi kendimiz yapabilecek durumdayız.”
Kiev ve diğer büyük şehirlerin, enerji ve ısıtma altyapısının yeniden hedef alınması halinde zorlu bir kış geçirebileceği belirtiliyor.
PUTİN ATEŞKESE YANAŞACAK MI?
Savaşın geleceğindeki en büyük soru, Putin’in artan maliyetler ve azalan askeri getiriler karşısında ateşkese razı olup olmayacağı.
Ukrayna, mevcut cephe hatlarını donduracak bir ateşkes istiyor. Bazı ABD’li yetkililer, Putin’in yılın ilerleyen dönemlerinde Kiev’in kabul edebileceği koşullarla bir anlaşmaya açık olabileceğini düşünüyor.
Ancak Rusya lideri, Ukrayna’dan toprak tavizleri ve Moskova’nın ülke üzerindeki siyasi etkisinin yeniden kurulması dahil olmak üzere azami taleplerini kamuoyu önünde yinelemeyi sürdürüyor.
Rus analist Ruslan Pukhov’a göre Putin’in geri adım atması beklenmemeli:
“Bu savaş neredeyse Putin’in hayatının işi haline geldi. Yaşadığı sürece savaşı sürdürmeye hazır.”
PUTİN’E YANLIŞ BİLGİ VERİLDİĞİ İDDİASI
Bazı Batılı uzmanlar, Rus generallerin cephedeki gelişmeler konusunda Putin’e gerçeği tam olarak yansıtmadığını düşünüyor.
Putin’in gerçekte yaşanmayan askeri ilerlemelerden söz etmesi, bu iddiaları güçlendirdi.
Michael Kofman, Rus liderin özellikle Donetsk cephesindeki gelişmeler konusunda hatalı bilgilerle yönlendirildiğini savundu:
“Putin’e sürekli olarak yanlış bilgiler sunuluyor. Bu da Rusya’nın askeri başarısının hâlâ kaçınılmaz olduğuna inanmasına yol açıyor.”
SAVAŞ HENÜZ BİTMİŞ DEĞİL
Analize göre Rusya, 2022 sonlarından bu yana ilk kez belirgin biçimde savunmada ve baskı altında görünüyor. Ancak Moskova’nın Ukrayna’nın drone üstünlüğüne karşı yeni yöntemler geliştirmesi ihtimali bulunuyor.
Ukrayna da insan gücü, hava savunması ve enerji altyapısı bakımından ciddi sorunlarla karşı karşıya.
Cephedeki mevcut değişimler Kiev’e psikolojik ve askeri üstünlük sağlasa da savaşın sonucunu belirleyecek ölçüde kesin bir kırılma henüz yaşanmadı.
Zalujnıy’ın ifadesiyle:
“Rusya savaşmaya devam ediyor.”
