Fransa'da teknoloji devleri ile medya kuruluşları arasındaki telif anlaşmazlıklarına yönelik önemli bir adım atıldı. Parlamento'da kabul edilen yeni düzenlemeyle dijital platformların haber içeriklerinden elde ettikleri gelirlerin yayıncılarla paylaşılmasına ilişkin kurallar güçlendirildi. Avrupa Birliği'nin (AB) 2019 tarihli telif hakları direktifine dayanan ve daha önce Senato'dan da geçen düzenlemenin kısa süre içinde yasalaşması bekleniyor.
DİJİTAL PLATFORMLARA VERİ PAYLAŞMA ZORUNLULUĞU
Yeni düzenleme, Google ve Meta gibi şirketlerin medya kuruluşlarıyla yürüttükleri telif görüşmelerinde daha şeffaf hareket etmesini öngörüyor.
Buna göre platformlar, yayıncılara ait haber içeriklerinin kullanımına ilişkin verileri paylaşmakla yükümlü olacak. Medya kuruluşları da içeriklerinin dijital mecralarda nasıl kullanıldığını ve değerlendirildiğini bu bilgiler üzerinden takip ederek telif bedellerinin belirlenmesinde daha güçlü bir konuma sahip olabilecek.
30 GÜN İÇİNDE YANIT VERMEYEN ŞİRKETLERE YAPTIRIM
Düzenlemeyle platformların bilgi taleplerini yanıtlama süresi de sınırlandırılıyor. Şirketlerin 30 gün içinde gerekli bilgileri sağlamaması durumunda yayıncılar, Fransa Görsel-İşitsel ve Dijital İletişim Düzenleme Kurumu'na (Arcom) başvurabilecek.
Arcom, başvuruları iki ay içerisinde karara bağlayabilecek. Tarafların telif ücreti konusunda anlaşmaya varamaması halinde ise ödenecek bedelin belirlenmesi için devreye girebilecek.
Kurallara uymayan teknoloji şirketlerine küresel cirolarının yüzde 1'ine kadar para cezası uygulanabilecek.
Genel Haber Basını İttifakı (APIG) Başkanı Marc Feuillee, AFP'ye yaptığı açıklamada, düzenlemenin büyük dijital platformların müzakere süreçlerini uzatmasını ve içerik kullanımına ilişkin verileri paylaşmaktan kaçınmasını zorlaştıracağını belirtti.
GOOGLE'A DAHA ÖNCE MİLYONLARCA EUROLUK CEZA VERİLMİŞTİ
Fransa'da dijital platformların haber içerikleri için ödeme yapmasına yönelik uygulamalar daha önce de gündeme gelmişti.
Google'ın komşu haklar kapsamında yaklaşık 450 yayıncıya yaptığı ödemelerin toplamının 100 milyon euroyu aştığı belirtiliyor. Şirket, ilgili yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle 2021 yılında 500 milyon euro, 2024 yılında ise 250 milyon euro para cezasına çarptırılmıştı.
Meta ise APIG ile 2019-2024 dönemini kapsayan anlaşma çerçevesinde medya kuruluşlarına 20 milyon euronun üzerinde ödeme yaptı. Şirketin anlaşmanın yenilenmesi için sunduğu 4 milyon euroluk teklifin kabul edilmemesi üzerine taraflar arasındaki görüşmeler devam ediyor.
TÜRKİYE'DE DE BENZER DÜZENLEME İÇİN HAZIRLIK YAPILIYOR
Fransa'daki gelişmelerin yanı sıra Türkiye'de de dijital platformların haber içeriklerini kullanmaları karşılığında yayıncılara ödeme yapmasını sağlayacak bir model üzerinde çalışılıyor.
TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Başkanı Nazım Elmas, daha önce yaptığı açıklamada, haber içeriklerinden elde edilen gelirlerin belirli bir hesaplama yöntemi doğrultusunda medya kuruluşlarıyla paylaşılmasına yönelik hazırlıklarda ilerleme sağlandığını ifade etmişti.
KURUMLAR ARASI ORTAK ÇALIŞMA ÖNGÖRÜLÜYOR
Türkiye'de oluşturulması planlanan sistemde Basın İlan Kurumu, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), İletişim Başkanlığı, Rekabet Kurumu ve basın kuruluşlarının koordinasyon içinde hareket etmesi hedefleniyor.
Hazırlık sürecinde Avrupa Birliği düzenlemelerinin yanı sıra Fransa, İspanya, ABD, Kanada ve Avustralya'daki uygulamalar da değerlendiriliyor.
Çalışmaların tamamlanmasıyla dijital platformların kullandıkları haber içeriklerinden doğan gelirlerin yayıncılarla paylaşılmasına yönelik bir mekanizma oluşturulması amaçlanıyor.
