Enerji şoku yaşayan küresel piyasaların baskısıyla ‘diplomasi’ trafiğini başlatan Trump, ateşkes süresini 10 gün daha uzattığını açıkladı. ABD medyası barış mesajı veren Trump’ın diğer yandan Orta Doğu’ya 10 bin kara askeri ve zırhlı teçhizat gönderme planını yazdı. Pentagon’un ‘ağır kayıp’ riskine rağmen savaşın bir sonraki aşaması için hazırlıklarını tamamladığını duyurdu. Birliklerin, İran petrolünün kalbi Hark Adası yakınlarında bir bölgeye konuşlandırılacağı belirtildi.
SAVAŞ SATRANCINDA YENİ HAMLE
İran ile görüşmelerde ilerleme sağlandığını öne süren Trump müzakerelerin ‘çok iyi’ gittiğini söyledi. Tahran ise ek süre istediklerini yalanladı. Sahada karşılıklı hamleler dikkat çekti. Amerika’nın askeri yığınak adımına karşı Tahran’dan petrol piyasalarını sarsacak adım geldi. Devrim Muhafızları daha önce ‘kontrollü geçişlerin yapıldığı Hürmüz Boğazı’nı tamamen kapattıklarını açıklayarak boğazdan geçen her geminin sert önlemle karşılaşacağını hatta vurulacağını duyurdu.
HÜRMÜZ RESTİ
Orta Doğu’da tırmanan askeri gerilim, küresel enerji ve ticaret yollarını sarsacak radikal bir kararla yeni bir boyuta evrildi. İran, ABD’nin başlattığı saldırılar sonrası İran’ın kontrollü geçişlere izin verdiği Hürmüz Boğazı resmen kapattı. İran Devrim Muhafızları tarafından yapılan açıklamada “Geçen her gemi sert önlemlerle karşılaşacak” denildi. Tahran, ABD’nin müzakereyi gündeme getirirken askeri yığınak yapmasını ‘aldatma projesi’ olarak nitelendirdi.
İran Devrim Muhafızları, dünyanın en kritik su yollarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın tamamen kapatıldığını duyurdu. İngiliz haber ajansı Reuters’ın İran yerel medyasına dayandırdığı bilgilere göre, boğazdan geçiş teşebbüsünde bulunacak her türlü deniz taşıtı için en sert önlemlerin alınacağı açıkça ilan edildi. Devrin Muhafızları açıklamasında, “İsrail-Amerikan düşmanlarımızın, müttefiklerinin ve destekçilerinin limanlarına yapılan tüm nakliye faaliyetleri yasaklanmıştır” ifadeleri kullanıldı.
‘MÜZAKERELER ALDATMA PROJESİ’
Piyasaların baskısıyla ABD Başkanı Donald Trump müzakereyi yeniden gündeme getirmiş ve İran’a 15 maddelik savaşı durdurma planı sunmuştu. Ancak müzakereyi reddeden İran ‘tazminat’ ve ‘Hürmüz’ün kontrolü’ başlıklarını da içeren kendi şartlarını öne sürdü. İran tarafı, saldırıların tamamen sona ermesi, savaşın tekrarlanmayacağına dair somut güvenceler verilmesi, savaş tazminatlarının garanti altına alınması ve tüm cephelerde çatışmaların sonlandırılmasını talep etti. İran’ın müzakereyi reddetmesinde, daha önce iki kez müzakereye çağrılmasına rağmen ikisinde de maddeler üzerinde pazarlıklar devam ederken İsrail’in İran’a saldırması nedeniyle duyulan güvensizlik öne çıktığı belirtiliyor. İranlı yetkililer, ABD’nin müzakere sürecini samimi bulmadıklarını belirterek, bunun “aldatma projesi” olduğunu savunarak, Washington’un bu süreçle hem küresel petrol fiyatlarını kontrol altında tutmayı hem de olası bir kara harekâtı için zaman kazanmayı amaçladığı ileri sürülüyor.
Diğer yandan Trump sosyal medyadan yaptığı açıklamada, İran hükümetinin talebi üzerine enerji tesislerine yönelik saldırıları 10 günlüğüne durdurduğunu belirtti. “İran hükümetinin talebi üzerine enerji tesislerine yönelik saldırıları 6 Nisan’a kadar durduruyorum. Görüşmeler devam ediyor” ifadelerini kullandı. Wall Street Journal’ın haberine göre Pentagon, Başkan Trump’a Ortadoğu’ya 10 bine kadar ek asker gönderilmesini önerdi. Trump’ın bu öneriyi değerlendirdiği ifade edildi. Washington Post ise ABD ordusunun “en kritik mühimmatlarından bazılarını tüketmesi” nedeniyle Ukrayna için ayrılan silahların Orta Doğu’ya yönlendirilmesinin değerlendirildiğini öne sürdü.
‘GEÇEN HER GEMİ SERT ÖNLEMLERLE KARŞILAŞACAK’
Ancak müzakere sürecinde ateşkes beklenirken peş peşe artan saldırılar sonunda korkulan oldu ve Tahran yönetimi, ABD tarafından başlatılan saldırıların ardından, stratejik bir hamle olarak bir süredir ‘kontrollü geçiş’ rejimi uyguladığı Hürmüz Boğazı’nı resmen tamamen kapattı. Yapılan resmi açıklamalarla, boğazın gemi trafiğine resmen kapatıldığı bildirildi. Bu karar, dünya petrol ve doğal gaz sevkiyatının yaklaşık beş katından birinin geçtiği rotanın tamamen devre dışı kalması anlamına geliyor. Açıklamada “düşman İsrail ve Amerika’nın müttefikleri ve destekçilerinin limanlarına giriş çıkışların hangi koridor kullanılırsa kullanılsın yasak” olduğu belirtilirken, farklı milliyetlere ait üç konteyner gemisinin dün sabah Devrim Muhafızları Donanması’nın uyarısının ardından geri çekilmek zorunda kaldığı bildirildi. İran Devrim Muhafızları tarafından paylaşılan bildiride, kararın uygulanması konusundaki kararlılık vurgulandı. Açıklamada, yasağa rağmen boğazdan geçmeye çalışacak gemilerin doğrudan hedef alınabileceği veya ağır müdahalelerle karşılaşabileceği sinyali verilerek “Geçen her gemi sert önlemlerle karşılaşacak” ifadesine yer verildi. ABD’nin yapmış olduğu “Hürmüz Boğazı açık” yönündeki açıklamaların gerçeği yansıtmadığını söyleyen Devrim Muhafızları, boğazın fiilen kapalı olduğunu vurguladı.
KÖRFEZ’DEKİ OTELLERE VE SİVİLLERE UYARI
İran ordusu, Ortadoğu’da ABD askerlerini barındıran otellerin hedef alınabileceği uyarısında bulundu. Silahlı Kuvvetler Sözcüsü Ebulfazl Şekarçi, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, “Amerikalı güçler bir otele girerse, o otel bizim gözümüzde Amerikan hedefi haline gelir” dedi. Şekarçi, ABD ve İsrail’in saldırılarına karşılık verdiklerini belirterek “Sadece izleyip saldırıya uğramayı bekleyemeyiz. Karşılık verdiğimizde doğal olarak bulundukları her yeri hedef alırız” ifadelerini kullandı. Devrim Muhafızları, bölge genelindeki sivillere ABD güçlerinin bulunduğu alanlardan uzak durmaları çağrısında bulundu. Açıklamada “Korkak Amerikan-Siyonist güçler, sivil alanları ve masum insanları insan kalkanı olarak kullanmaya çalışıyor” denildi. Ayrıca “Zarar görmemeniz için Amerikan güçlerinin bulunduğu bölgeleri acilen terk etmenizi tavsiye ediyoruz” ifadelerine yer verildi.
İSFAHAN’DA YERLEŞİM YERİNE SALDIRI: 26 ÖLÜ
Fars Haber Ajansının İsfahan Valiliğine dayandırdığı habere göre, İsfahan’ın Heftun Mahallesi’ndeki yerleşim yerine düzenlenen saldırıda 26 kişi yaşamını yitirdi. Valilik, saldırının önceki gün gerçekleştiği ve hayatını kaybedenlerden 7’sinin kadın, 7’sinin de çocuk olduğu bilgisini verdi. Öte yandan İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, başkent Tel Aviv’deki harekat merkezinde durum değerlendirmesi için Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir’in de aralarında bulunduğu üst düzey askeri yetkililerle bir araya geldi. İranlı liderler ve komutanları hedef almaya devam edecekleri ve Tahran’ın stratejik yeteneklerini ortadan kaldırmayı sürdürecekleri tehdidinde bulunan Katz, İran’a yönelik saldırıları bir üst seviyeye çıkararak şiddetlendireceklerini ifade etti.
