İran İslam Cumhuriyeti, uğradığı askeri saldırı sonucu yaşamını yitiren dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’i son yolculuğuna uğurluyor. Dün gerçekleştirilen resmi devlet kabulünün ardından halkın katılımına açılan cenaze töreni programı, başkent Tahran’daki İmam Humeyni Musalla Camisi önünde yüz binlerce kişinin katılımıyla başladı.
6 GÜNLÜK PROGRAM VE BÖLGESEL TEDBİRLER
Resmi makamlarca onaylanan protokole göre, Hamaney’in cenaze merasimi coğrafi olarak farklı eyaletleri kapsayacak şekilde 6 güne yayılacak. İmam Humeyni Musalla Camisi'ndeki ilk kitlesel uğurlamanın ardından cenaze nakil süreci şu şekilde planlandı:
7 Temmuz: Dini eğitimin merkezi kabul edilen Kum kentinde kapsamlı bir tören icra edilecek.
9 Temmuz: Cenaze, Hamaney'in doğum yeri olan Meşhed kentine götürülerek burada toprağa verilecek.
Komşu ülke Irak ise güvenlik senaryolarını göz önünde bulundurarak, kendi topraklarında düzenlenecek anma etkinliklerinin yalnızca Şiiler için kutsal sayılan Kerbela ve Necef kentleriyle sınırlandırılacağını duyurdu. Tören alanlarına yönelik olası bir hava veya bombalı saldırı ihtimaline karşı teyakkuza geçen İran Silahlı Kuvvetleri, hava savunma sistemlerini aktif hale getirerek, süreci sabote edecek her türlü askeri girişime sert ve doğrudan karşılık verileceğini ilan etti.
ANKARA’DAN GENİŞ KATILIM VE ULUSLARARASI TAZİYE DİPLOMASİSİ
Tahran’da düzenlenen devlet töreninde Türkiye, devlet ve siyaset düzeyinde geniş bir heyetle temsil edildi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın başkanlık ettiği resmi heyette; TBMM Türkiye-İran Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı Kayhan Türkmenoğlu, TBMM İdari Amiri Hasan Turan, Dışişleri Bakan Yardımcısı Musa Kulaklıkaya ve Türkiye'nin Tahran Büyükelçisi Hicabi Kırlangıç yer aldı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz ve beraberindeki heyet, Hamaney'in cenazesi başında taziyelerini sunduktan sonra alandan ayrıldı.
Törende iktidar kanadının yanı sıra Türkiye'deki siyasi partilerden de geniş katılım sağlandı. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), Saadet Partisi, Büyük Birlik Partisi (BBP), Yeniden Refah Partisi, Hür Dava Partisi (HÜDA PAR), Gelecek Partisi ve Vatan Partisi temsilcileri tören alanında hazır bulundu. Tahran'daki taziye programına dünya genelinde yaklaşık 100 ülkeden devlet ve meclis başkanları, dışişleri bakanları ile özel nitelikli hükümet temsilcileri katıldı.
MÜCTEBA HAMANEY GÜVENLİK GEREKÇESİYLE TÖRENLERE KATILAMAYABİLİR
Süreçteki bir diğer önemli gelişme ise Ali Hamaney’in oğlu ve halef adayları arasında gösterilen Ayetullah Mücteba Hamaney’in durumu oldu. Mücteba Hamaney’in, İsrail’in İranlı üst düzey liderlere yönelik devam eden güvenlik tehditleri ve suikast riskleri nedeniyle babasının cenaze merasimlerine fiziki olarak katılamayabileceği bildirildi.
Hindistan merkezli yayın organlarına konuşan Mücteba Hamaney'in Hindistan Temsilcisi Ayetullah Elahi, güvenlik bürokrasisinin dışarı çıkma kararını onaylamadığını belirterek, "Geçen hafta İran'daydım ve kendisiyle görüşen yetkililerle temas kurdum. Mücteba Hamaney halkın arasında bulunmak istiyor ancak güvenlik güçleri mevcut risk tablosu altında kendisine tam koruma sağlanamayacağını belirterek dışarı çıkmasına kesin olarak karşı çıkıyor" dedi.
TRUMP DİPLOMATİK KÖPRÜLERİ ATTI
Saldırının ardından uluslararası diplomaside de gerilim tırmandı. ABD Başkanı Donald Trump, İran dini liderinin cenaze töreni süreçleri ve bölgedeki askeri hareketlilik devam ederken, Tahran yönetimi ile yürütülmekte olan tüm diplomatik ve stratejik müzakereleri tamamen durdurduğunu açıkladı. Bu hamle, Washington-Tahran hattındaki gerilimin daha da derinleşeceği şeklinde yorumlandı.
