İranlı yetkililer, Cuma gecesi beklenen yeni eylemler öncesinde güvenlik önlemlerini en üst seviyeye çıkardı. Kamu malına zarar veren göstericilerin idam cezasıyla yargılanabileceği açıklanırken, rejimin temel sütunlarını korumakla görevli Devrim Muhafızları Ordusu da bir bildiri yayımladı. Bildiride, "mevcut durumun devamının kabul edilemez olduğu" vurgulanarak, "terör olaylarının" intikamının alınacağı belirtildi. Bu açıklamalar, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın daha önceki "ekonomik şikayetler meşru" açıklamasına ve güvenlik güçlerine yönelik itidal çağrısına rağmen, devletin tavrının sertleştiğini ve gösterilere verilecek yanıtın şiddetinin artacağını gösteriyor.
86 yaşındaki Dini Lider Ali Hamaney ve teokratik hükümet, 2022 yılındaki ülke çapındaki ayaklanmalardan bu yana en ciddi meydan okumayla karşı karşıya. 28 Aralık'ta Tahran'daki Kapalı Çarşı'da, İran para biriminin rekor seviyede değer kaybetmesi ve yaptırımların vurduğu ekonomideki hayat pahalılığı krizi nedeniyle başlayan gösteriler, kısa sürede yayıldı.
CAN KAYBI ARTIYOR
ABD merkezli İnsan Hakları Haber Ajansı'na göre, huzursuzluğun başlamasından bu yana ölü sayısı 42'ye yükseldi. İngiliz yayın kuruluşu BBC ise en az 21 can kaybını bağımsız kaynaklardan doğruladığını bildirdi.
TÜM İLETİŞİM KESİLDİ
Gösterilerin yayılmasını ve devlet şiddetine dair görüntülerin paylaşılmasını engellemek isteyen yönetim, bilindik taktiklere başvurarak iletişim ağlarını kısıtladı. İnternet gözlem grubu Netblocks, ülke genelinde internetin kapatıldığını rapor ederken, Bloomberg'in ulaştığı yerel kaynaklar telefon hatlarında kesintiler yaşandığını ve SMS gönderiminin kısıtlandığını aktardı. Ayrıca Tahran ile İstanbul arasındaki tüm Cuma uçuşlarının iptal edildiği belirtildi.
Buna rağmen sosyal medyaya yansıyan görüntülerde, Tahran'ın merkezindeki Kerim Han mahallesi gibi bölgelerde toplanan kalabalıkların "Diktatöre ölüm" sloganları attığı görüldü. İsfahan'da ise protestocuların, olayları görmezden gelen devlet televizyonunun bir şubesinin tabelasını indirdiği anlar kameralara yansıdı. Bazı videolarda, 1979 devrimiyle devrilen Şah rejimine ve şu an ABD'de sürgünde yaşayan oğlu Rıza Pehlevi'ye atıfla "Çok yaşa Şah" sloganlarının duyulması dikkat çekti.
TRUMP İLE HAMANEY ARASINDA SÖZ DÜELLOSU
ABD Başkanı Donald Trump, İran yönetimini protestocuları öldürmemeleri konusunda uyararak, "Bunu yaparlarsa bedelini çok ağır öderler" dedi. Trump, demokrasiye geçiş çağrısı yapan ve halkı sokağa davet eden Rıza Pehlevi için "iyi bir insan" ifadesini kullansa da kendisiyle görüşüp görüşmeyeceği konusunda net bir mesaj vermedi.
İran Dini Lideri Hamaney ise Trump'a sert bir dille yanıt verdi. Hamaney, ABD ve İsrail'in Haziran ayındaki hava saldırılarını hatırlatarak Trump'ın ellerinin kanlı olduğunu savundu ve "Eğer yapabiliyorsa kendi ülkesini yönetmeye odaklansın" ifadelerini kullandı.
EKONOMİ CEPHESİNDE İŞLER KÖTÜ
Yolsuzluk iddiaları ve düşen petrol gelirleriyle sarsılan İran ekonomisi, protestoların gölgesinde zor günler geçiriyor. OPEC üyesi ülkedeki karışıklık küresel piyasaları da etkiledi; Brent petrolün varil fiyatı, protestoların yarattığı risk algısıyla bu hafta yaklaşık yüzde 4 artarak 62 doların üzerine çıktı. Bloomberg Economics analistleri ise hükümetin kontrolü elinde tuttuğunu ve rejimin çöküşünün şimdilik düşük bir ihtimal olduğunu, ancak çatışma ortamının sürmesi halinde risklerin artacağını öngörüyor.
