Küresel petrol ticaretinin şah damarı olan Hürmüz Boğazı'nda kontrolü ele geçiren İran'ın, boğazı tamamen kapatmak yerine çok daha yıkıcı bir strateji izlediği ortaya çıktı. Bloomberg'in bomba analizine göre; İran boğaza adeta bir "gişe" kurdu ve geçiş yapan gemilerden dolar harici para birimleriyle (Yuan, Euro, Riyal) ödeme almaya başladı. Uzmanlar, bu hamleyi 50 yıllık 'Petrodolar' hegemonyasına vurulmuş en büyük darbe ve "finansal bir nükleer bomba" olarak nitelendiriyor.
Pentagon'da savaşın ortasında büyük tasfiye: Kara operasyonu hazırlığı mı?
Orta Doğu'da patlak veren savaşın perde arkasında yatan asıl hedefin toprak değil, "küresel rezerv para birimini kimin basacağı" olduğu giderek daha net bir şekilde gün yüzüne çıkıyor.
Dünyaca ünlü ekonomi dergisi Bloomberg, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda sessiz sedasız devreye soktuğu yeni geçiş sistemini deşifre etti. Habere göre İran, dünyadaki tüm petrolün yüzde 20'sinin geçtiği bu stratejik dar boğazı gemi trafiğine kapatmadı; ancak kurallarını ABD dolarını denklemden çıkaracak şekilde baştan yazdı.
HÜRMÜZ'DE 'DOLAR GEÇMEZ' GİŞESİ NASIL ÇALIŞIYOR?
İran'ın kurduğu yeni sistem, ilk bakışta sadece ticari bir vergi gibi görünse de arka planda devasa bir jeopolitik silah barındırıyor. Sistemin işleyişi şu şekilde:
Varil Başına 1 Dolar (Ama Dolar Değil): Her gemi geçiş için varil başına 1 dolara eşdeğer bir ücret ödüyor. Ancak İran bu ödemeyi kesinlikle ABD Doları olarak kabul etmiyor. Ödemeler Çin Yuanı, Euro veya İran Riyali ile yapılıyor.
Dostluk Sıralaması: İran, geçiş yapmak isteyen ülkelere 1'den 5'e kadar bir 'dostluk puanı' veriyor. Gemi operatörleri belgelerini sunuyor, İran onaylarsa bir "geçiş kodu" veriliyor.
Devrim Muhafızları Eskortu: Kodu alan gemilere Devrim Muhafızları donanması eşlik ediyor. ABD ve İsrail bağlantılı gemilerin geçişine ise kesinlikle izin verilmiyor.
Bir petrol tankerinin ortalama 2 milyon varil taşıdığı ve günde yaklaşık 10 geminin geçtiği düşünüldüğünde, yaptırımlar altındaki İran'ın bu sistemden aylık 600 ila 800 milyon dolarlık devasa bir nakit akışı sağladığı hesaplanıyor.
ASIL HEDEF PARA DEĞİL, AMERİKAN HEGEMONYASI
Ancak uzmanlara göre asıl mesele İran'ın kazandığı milyonlarca dolar değil. Körfez ülkeleri petrollerini dünyaya satmak için İran'ın bu kurallarına uymak ve dolar dışında bir para birimiyle ticaret yapmak zorunda kalıyor. İran Parlamentosu'nun da yasalaştırmak üzere olduğu bu sistem, 1974'ten bu yana dünyayı petrol almak için Amerikan doları tutmaya zorlayan "Petrodolar" sisteminin kalbine saplanmış bir hançer olarak görülüyor.
Trump'tan İran açıklaması: Anlaşma yapmanın zamanı geldi
AVRUPA'NIN AĞIR FATURASI VE 'FİNANSAL NÜKLEER BOMBA'
Savaşın uzamasıyla Avrupa'da doğalgaz fiyatları yüzde 100, petrol fiyatları ise yüzde 60 oranında artarken, dizelin varil fiyatı 200 dolara fırladı. Avrupa'nın enerji faturası sadece 30 gün içinde 16,2 milyar dolar arttı.
İran ise tam bu noktada Avrupa Birliği'ne kritik bir teklif sunarak, "Euro ile ödeme yaparsanız Hürmüz'den transit geçişinize izin veririz" restini çekti. Analistler, dolar dışı böylesine devasa bir petrol ticaretinin "bunun yapılabileceğini" tüm dünyaya göstereceği için bir 'finansal nükleer bomba' etkisi yaratacağını belirtiyor.
"SAVAŞ BİTSE DE HASAR VERİLDİ"
Dünya genelinde merkez bankalarının dolar rezervleri son 25 yılda %70'ten %56,9'a gerilerken, ABD'nin 34 trilyon dolarlık devasa borcunu finanse edebilmesi için petrodolar sistemine yaşamsal bir ihtiyacı bulunuyor. Petrodoların çökmesi halinde BRICS ülkelerinin hızla yükseleceği ve küresel dolar talebinin yere çakılacağı öngörülüyor.
Nitekim Avrupa Merkez Bankası Yönetim Kurulu Üyesi Panetta'nın 2 Nisan'da yaptığı, "İran savaşı sona erse bile, hasar zaten verilmiş durumda" şeklindeki açıklaması, dünyadaki finansal sistemin anahtarının artık Hürmüz Boğazı'nda olduğunu gözler önüne seriyor.
