56 yaşındaki Mücteba Hamaney pazar günü İran İslam Cumhuriyeti’nin yeni dini lideri olarak göreve getirildi. Atamasının ardından yayımlanan görüntüde, füzeye “Hizmetinizdeyim, Seyyid Mücteba” ifadelerinin yazıldığı görüldü.
BABASININ ÖLÜMÜNDEN SONRA GÖREVE GELDİ
Mücteba Hamaney’in göreve gelişi, babası Ali Hamaney ’in 28 Şubat’ta İsrail tarafından düzenlenen hava saldırısında hayatını kaybetmesinin ardından gerçekleşti. Bu gelişmenin ardından İran İslam Devrim Muhafızları ve ülkenin siyasi yapısında önemli rol oynayan Uzmanlar Meclisi hafta sonu yeni lidere bağlılık yemini etti.
Donald Trump daha önce Mücteba Hamaney’in liderliğini kabul etmeyeceğini açıklamış ve seçimin onaylanmaması halinde uzun süre görevde kalamayacağını öne sürmüştü. İsrail tarafı da yeni lideri hedef alabileceği yönünde açıklamalar yapmıştı.
Devlet medyası duyurdu: İran'ın yeni 'Dini Lideri' Mücteba Hamaney oldu
BÖLGEDEKİ GERİLİM TIRMANIYOR
Son dönemde İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını artırdığı ve özellikle petrol ile enerji altyapısını hedef aldığı bildiriliyor. Bu saldırıların ardından İran’ın başkentinde gökyüzünü kaplayan yoğun duman görüntülerinin ortaya çıktığı aktarıldı.
ABD ve İsrail’in hafta sonu düzenlediği hava saldırılarından sonra bazı bölgelerde “asit yağmuru” olarak nitelendirilen kirli yağışların görüldüğüne dair iddialar da gündeme geldi. İran Kızılayı, petrol kalıntılarıyla kirlenmiş yağmurun binalara ve araçlara yapışabileceği, ayrıca baş ağrısı ve solunum sorunlarına yol açabileceği konusunda uyarıda bulundu.
SİVİL KAYIPLAR VE ENERJİ PİYASASI ETKİSİ
İran’ın Birleşmiş Milletler temsilciliği, ABD ve İsrail saldırılarında en az 1332 İranlı sivilin hayatını kaybettiğini ve binlerce kişinin yaralandığını açıkladı. ABD ordusu ise İran’ın karşı saldırısı sırasında yaralanan bir askerin daha hayatını kaybettiğini duyurdu.
Bölgede artan gerilim enerji piyasalarını da etkiledi. Süregelen çatışmaların ardından petrol ve doğalgaz fiyatlarının varil başına 100 doların üzerine çıktığı bildirildi.
Trump’tan Mücteba Hamaney açıklaması: Memnun değiliz
İRAN’DAKİ SİSTEMDE DİNİ LİDERİN ROLÜ
İran’ın teokratik siyasi sisteminde dini lider, ülkenin en güçlü makamı olarak kabul ediliyor. Dış politika, nükleer program ve güvenlik politikaları gibi kritik alanlarda son söz bu makamda bulunurken, seçilmiş cumhurbaşkanı ve parlamentonun kararları da büyük ölçüde bu otorite tarafından yönlendiriliyor.
Mücteba Hamaney, özellikle 2022’de Mahsa Amini’nin gözaltında hayatını kaybetmesinin ardından başlayan protestolar sırasında güvenlik güçleri üzerindeki etkisi nedeniyle muhalif çevrelerin sert eleştirilerine maruz kalmıştı. İran’daki güvenlik aygıtı üzerinde güçlü bir nüfuzu olduğu değerlendiriliyor.
