İsrail yönetimi, Birleşmiş Milletler Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı'nın (UNRWA) işgal altındaki Doğu Kudüs'te bulunan genel merkezine yönelik sert bir operasyon gerçekleştirdi. Sabah saatlerinde yerleşkeye giren İsrail güçleri, BM tesislerine el koyarak yıkım işlemlerine başladı. Uluslararası kamuoyunda yankı uyandıran bu gelişme, BM yetkilileri tarafından "hukuk ihlalinde yeni bir eşik" olarak tanımlandı.
YERLEŞKEYE EL KONULDU VE İSRAİL BAYRAKLARI ASILDI
30 Ocak 2025 itibarıyla faaliyetleri İsrail tarafından resmen yasaklanan UNRWA'nın Doğu Kudüs'teki ana karargâhı, İsrail güvenlik güçlerinin baskınına uğradı. Baskın sırasında yerleşke içerisinde bulunan tesislerin bir kısmı iş makineleriyle yıkılırken, İsrail güçlerinin tahliye edilen ana binaya İsrail bayrakları astığı görüldü.
Operasyona siyasi destek de gecikmedi. İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve bazı aşırı sağcı milletvekilleri, yıkım çalışmalarını yerinde takip etmek ve destek vermek amacıyla bölgeye geldi. İsrail Dışişleri Bakanlığı ise söz konusu arazinin İsrail mülkiyetinde olduğunu iddia ederek, UNRWA'nın Hamas ile iş birliği içinde olduğu yönündeki suçlamalarını yineledi.
LAZZARİNİ: EŞİ BENZERİ GÖRÜLMEMİŞ BİR SALDIRI
UNRWA Genel Komiseri Philippe Lazzarini, yaşananları "BM'ye bağlı bir kuruluşa karşı eşi benzeri görülmemiş bir saldırı" olarak nitelendirdi. Sosyal medya hesabı üzerinden açıklama yapan Lazzarini, İsrail'in BM binalarının dokunulmazlığını koruma yükümlülüğünü kasten hiçe saydığını ifade etti. Lazzarini'nin açıklamalarındaki temel noktalar şunlar oldu:
Hukuk İhlali: İsrail’in eylemleri, BM'nin ayrıcalık ve dokunulmazlıklarını içeren uluslararası hukukun açık bir ihlalidir.
Sağlık ve Eğitim Tehdidi: Ekim 2024'te kabul edilen yasa uyarınca, bölgedeki tüm sağlık ve eğitim tesislerine sağlanan su ve elektrik tedariki önümüzdeki haftadan itibaren kesilecektir.
Mülteci Kimliği: Bu adımların nihai amacının Filistinli mülteci kimliğini tamamen silmek olduğu vurgulandı.
UAD KARARLARIYLA ÇELİŞEN UYGULAMALAR
Lazzarini, İsrail'in bu tutumunun Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) Ekim 2025'te aldığı kararla doğrudan çeliştiğini hatırlattı. UAD, İsrail'in UNRWA faaliyetlerini engellemek yerine kolaylaştırmakla yükümlü olduğunu belirtmiş ve Doğu Kudüs üzerinde İsrail'in yargı yetkisi bulunmadığına hükmetmişti.
UNRWA Genel Komiseri, bugün Ajansın başına gelenlerin yarın diğer diplomatik misyonların ve uluslararası kurumların da başına gelebileceği uyarısında bulunarak, BM üyesi devletleri bu duruma karşı ortak tepki vermeye çağırdı.
SÜREÇ NASIL BU NOKTAYA GELDİ?
İsrail ile UNRWA arasındaki kriz, Ekim 2024'te İsrail Meclisi'nde kabul edilen yasak kararıyla derinleşmişti. İsrail, bazı UNRWA çalışanlarının 7 Ekim 2023 olaylarına dahil olduğunu iddia ederek kurumun faaliyetlerini 30 Ocak 2025 itibarıyla resmen sonlandırmıştı.
