İsrail’e resmi ziyarette bulunan Edi Rama, İsrail meclisi Knesset’te yapılan özel oturumda konuştu. Rama’nın hitabı sırasında, farklı partilere mensup Arap milletvekilleri oturumu “siyasi boykot” gerekçesiyle terk etti. Oturuma İsrailli milletvekillerinin önemli bir bölümünün de katılmadığı gözlendi.
Boş kalan koltuklar, İsrail basınında ve siyasi çevrelerde Rama’nın ziyareti ve konuşmasına yönelik “ilgisizlik” ve “kayıtsızlık” olarak yorumlandı.
NETANYAHU’YA ÖVGÜ VE KİŞİSEL İFADELER
Konuşmasında İsrail meclisini “çok özel bir yer” olarak nitelendiren Rama, burada bulunmaktan “büyük onur” duyduğunu söyledi. Binyamin Netanyahu’ya yönelik övgü dolu ifadeler kullanan Rama, espri yaparak, “Mossad henüz size bilgi vermediyse, dizlerimin titrediğini söyleyebilirim.” dedi.
Rama, Netanyahu’yu “dünyadaki en iyi beş konuşmacıdan biri” olarak tanımlarken, kendisi için de “Dinlemekten kaçınamayacağınız Trump’tan sonra dünyadaki en iyi ikinci konuşmacıyım.” ifadesini kullandı.
Rama konuşmasında, Müslüman olmadığını, eşinin Müslüman, kendisinin Katolik olduğunu ve çocuklarının farklı Hristiyan mezheplerine mensup bulunduğunu anlattı. En küçük çocuğunun ileride Yahudi olmayı seçmesinin de mümkün olabileceğini söyleyen Rama, bunun kendileri için kabul edilebilir olduğunu dile getirdi.
Bu çerçevede Rama, “Müslüman olmak ile Yahudi karşıtı olmak Tanrı’ya olan inançla bağlantılı değildir, aksine antisemitizm Tanrı’ya yapılabilecek en kötü ihanettir.” dedi. Gazze’de Filistinli ve İsrailli ailelerin yaşadığı acılara atıfta bulunan Rama, barış çabaları için yeni bir fırsat penceresinin açıldığını savundu.
Rama, İsrail’in Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’nde yürüttüğü askeri operasyonlara yönelik herhangi bir eleştiride bulunmazken, Gazze’nin “açık hava hapishanesi” haline gelmesinden Hamas’ı sorumlu tuttu.
NETANYAHU’DAN DESTEK MESAJI
Netanyahu ise konuşmasında, İsrail’e verdiği destek dolayısıyla Rama’yı överek, onu “Yahudi halkının ve İsrail’in büyük bir dostu” olarak nitelendirdi.
Rama’nın İsrail ziyareti ve Knesset’teki konuşması, Arnavutluk’ta geniş yankı buldu. Arnavut tarihçi Olsi Jazexhi, sosyal medya platformu X’te yaptığı paylaşımda, Rama’nın daha önce İsraillileri Arnavutluk’a davet ettiğini hatırlatarak bunun “sömürgeleştirmeye davet” anlamına geldiğini ileri sürdü. Jazexhi, Rama hakkında yolsuzluk davası bulunduğunu da iddia etti.
Arnavutluk Birlikte (Bashke) Hareketi lideri Arlind Qori, yayımladığı görüntülü mesajda Rama’nın ziyaretini sert sözlerle eleştirdi. Qori, “Bir devletin yalnızca çıkarları olmaz; onuru ve itibarı da vardır. Bugün Edi Rama’nın hepimizi utandırdığı bir gündür.” ifadelerini kullandı.
Bashke Hareketi milletvekili Redi Muçi ise bir televizyon programında, Rama’nın İsrail ziyaretinin kişisel çıkarlarına hizmet ettiğini savundu ve Avrupa Birliği ülkelerinin Netanyahu’yu boykot ettiğini hatırlattı.
Analist Marlind Laçi, Rama’nın İsrail ziyaretini yargı sistemiyle yaşadığı sorunlar ve ABD’ye yönelik diplomatik girişimleri bağlamında değerlendirdi. Analist Fitim Zekthi de Rama’nın konuşmasını “skandal” olarak nitelendirerek, Gazze’de yaşananlara hiç değinilmemesini eleştirdi.
TİRAN’DA PROTESTOLAR
Başkent Tiran’da küçük bir grup, Arnavutluk ve Filistin bayrakları taşıyarak Rama’nın İsrail ziyaretini protesto etti. Gösteriye polisin müdahale ettiği bildirildi. Ayrıca, cuma günü “Benim Adıma Değil” sloganıyla yeni bir protesto düzenlenmesinin beklendiği aktarıldı.
Öte yandan, 25 Ocak akşamı Tiran’da yapılan geniş katılımlı gösterilerde, Başbakan Rama’nın istifasını talep eden protestocuların meclis binasına yürümek istemesi üzerine güvenlik güçleri müdahalede bulunmuştu.
