İsrail’de muhalefette yer alan Demokrat Parti milletvekili Gilad Kariv, Filistinli esirlere idam cezası öngören ve 30 Mart’ta İsrail Meclisi’nde kabul edilen yasa için yargı sürecini başlattı. Kariv, söz konusu düzenlemenin iptal edilmesi talebiyle İsrail’in en yüksek yargı mercii olan Yüksek Mahkeme’ye başvuruda bulunduğunu açıkladı.
Kariv, X sosyal medya platformu üzerinden yaptığı paylaşımda başvuru sürecine ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Bu sabah Zulat Enstitüsü ve Hahamların İnsan Hakları İçin Sesi örgütüyle birlikte, idam cezası yasasına karşı Yüksek Mahkeme'ye başvuru yaptım."
“IRKÇI VE AŞIRICI BİR DÜZENLEME”
Muhalif milletvekili, yasayı sert sözlerle eleştirerek bunun hukuki bir düzenlemeden çok siyasi bir kampanya aracı olduğunu savundu. Kariv, özellikle Itamar Ben-Gvir liderliğindeki Yahudi Gücü Partisi’ni hedef alarak şu değerlendirmede bulundu:
"Bu bir yasa değil; tüm görevlerinde başarısız olmuş bir partinin popülist ve milliyetçi seçim kampanyasıdır."
Kariv ayrıca düzenlemenin, Likud Partisi’nin aşırı sağa yönelişini ve Şas Partisi’nin temel değerlerinden taviz verdiğini ortaya koyduğunu söyledi.
“ORDU VE CEZAEVİ YÖNETİMİNİ RİSKE ATAR”
Kariv, yasanın yalnızca hukuki değil, güvenlik ve diplomatik sonuçlar da doğurabileceğini savundu. Düzenlemenin ordu ile cezaevi yönetimini riske atacağını belirten muhalif vekil, bunun İsrail’in uluslararası konumuna ciddi zarar vereceğini ifade etti.
Ayrıca İsrail Meclisi ile hükümetin hukuk danışmanlarının da mahkemeye sunacakları görüşlerde yasanın iptalini desteklemelerini umduğunu dile getirdi.
YÜKSEK MAHKEME’NİN YETKİSİ
İsrail’de en yüksek yargı organı olan İsrail Yüksek Mahkemesi, Meclis tarafından kabul edilen yasaları temel yasalara aykırı bulması halinde iptal etme yetkisine sahip bulunuyor.
Kariv’in başvurusu, daha önce insan hakları kuruluşlarının yaptığı itirazların ardından gelen yeni bir hukuki adım oldu.
TARTIŞMALI “İDAM YASASI” NE GETİRİYOR?
İsrail Meclisi, İran’a yönelik saldırıların gölgesinde Filistinli esirlere idam cezası getirilmesini öngören yasa tasarısını onaylamıştı.
Düzenlemeye göre:
"İsrail’in varlığını inkar etme amacıyla bir İsrailliyi veya burada yaşayan birini öldürmek"
suçlamasıyla hüküm giyenler idam cezasına çarptırılabilecek.
Uluslararası hak ve hukuk örgütleri, özellikle bu maddenin doğrudan Filistinlileri hedef alacak şekilde hazırlandığına dikkat çekiyor.
Yasa ayrıca idam cezası kararlarında oy birliği şartını kaldırıyor. Buna göre karar, hakimler tarafından salt çoğunlukla verilebilecek.
BATI ŞERİA’DAKİ ASKERİ MAHKEMELER DE DAHİL
Yeni düzenleme, işgal altındaki Batı Şeria’da görev yapan İsrail askeri mahkemelerinin de idam cezası verebilmesinin önünü açtı.
Bu bölgede askeri mahkemelerin Filistinli esirler hakkında ölüm cezası vermesi halinde, af ve temyiz yolları kapalı olacak.
İsrail sınırları içinde yargılanan Filistinli esirler açısından ise idam cezalarının ömür boyu hapis cezasına çevrilebilmesine imkan tanınıyor.
DAHA ÖNCE DE BAŞVURU YAPILMIŞTI
İsrailli bazı insan hakları örgütleri de Meclisten geçen düzenlemenin iptali için daha önce Yüksek Mahkeme’ye başvurmuştu.
Adalah tarafından yapılan başvuru üzerine İsrail Yüksek Mahkemesi, yasa hakkında 24 Mayıs’a kadar ihtiyati tedbir kararı vermişti.
Gilad Kariv’in yeni başvurusu, tartışmalı düzenleme üzerindeki yargı denetimini daha da güçlendiren yeni bir adım olarak öne çıktı.
