ABD Başkanı Donald Trump’ın 24 Kasım tarihli başkanlık kararnamesi, Müslüman Kardeşler’in Mısır, Ürdün ve Lübnan’daki kollarının “terör örgütü” listesine alınmasının önünü açabilecek bir süreci başlattı. Kararnamede, Müslüman Kardeşler’in “Ortadoğu ve ötesinde şubeleri bulunan ulus ötesi bir ağa dönüştüğü” ifade edilirken, söz konusu ülkelerdeki yapıların “ABD’nin çıkarlarına zarar veren şiddet ve istikrarsızlık kampanyalarına katıldığı veya bunları desteklediği” iddia edildi.
Kararnameye göre ABD Dışişleri ve Hazine Bakanlıkları’ndan bir ay içinde rapor hazırlanması isteniyor; bu raporun ardından 45 gün içinde ilgili yapıların “yabancı terör örgütleri” ve “özel olarak tanımlanmış küresel teröristler” listelerine eklenmesine yönelik adımlar atılabileceği belirtiliyor.
Talat Fehmi: “Bu adım hukuki değil, siyasi”
BBC Türkçe'den Mahmut Hamsici'nin haberine göre Müslüman Kardeşler’in Türkiye’deki basın sözcüsü Talat Fehmi, BBC Türkçe’ye yaptığı değerlendirmede Trump yönetiminin girişimini hukuki değil siyasi bir karar olarak yorumladı. Fehmi, hareketin terörü reddettiğini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
“Müslüman Kardeşler terörü reddeder, barışçıl yöntemleri ve reform fikrini savunur.”
Fehmi’ye göre söz konusu adımın arkasında birden fazla siyasi gerekçe bulunuyor.
“İSRAİL’İ MEMNUN ETME ÇABASI” VURGUSU
Talat Fehmi, Trump yönetiminin kararında İsrail’i memnun etme arayışının belirleyici olduğunu savundu. Müslüman Kardeşler’in Filistin meselesine yaklaşımına değinen Fehmi, şunları söyledi:
“Müslüman Kardeşler, Filistin meselesini, uluslararası sözleşmelere uygun olarak kurtuluş arayan işgal altındaki bir ülkenin davası olarak sunmuştur. İsrail, Müslüman Kardeşler’in hedef alınmasının Filistin davasına sempati duyan küresel çabaları azaltacağına inanıyor.”
“BATI’DA AŞIRI SAĞIN YÜKSELİŞİ ETKİLİ”
Fehmi, Trump’ın bu adımının bir diğer nedeninin ABD ve Avrupa’da yükselen aşırı sağ olduğunu dile getirdi. Aşırı sağın İslam ve Müslümanlara karşı dışlayıcı bir tutum benimsediğini öne süren Fehmi, bu çevrelerin “medeniyetler çatışmasının kaçınılmaz olduğu” yönünde bir anlayışı savunduğunu söyledi.
Bu bağlamda Fehmi, ABD’de bazı Müslüman adayların seçim kazanmasını örnek göstererek, New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’nin seçilmesine atıf yaptı:
“Bu, Amerikalı seçmenlerin düşünce biçimindeki bir değişikliği yansıtıyor. Mamdani’nin gündemi Amerikan vatandaşını önceliklendiriyor ve Amerikalıların desteğinin Filistin’e karşı yürüttüğü haksız savaşta İsrail’e yönelmemesi gerektiğini düşünüyor.”
“ARAP DÜNYASINDAKİ OTORİTER YÖNETİMLER” İDDİASI
Talat Fehmi, kararın arkasında bazı otoriter Arap yönetimlerinin de etkisi olduğunu savundu. Fehmi’ye göre bu süreçte, gençlerin zihninde Müslüman Kardeşler hakkında “yanlış bir imaj” oluşturulmak isteniyor.
Ayrıca Fehmi, İngiliz gazeteci David Hearst’e atıf yaparak, kararın aşırılıkçılığı körükleyebileceğini ileri sürdü:
“Hearst, bu kararın dünya çapında aşırılıkçılık ve terörizm için bir uyarıcı enjeksiyon görevi gördüğünü söylüyor.”
HAMAS’LA İLİŞKİ TARTIŞMASI
Trump’ın kararnamesinde Müslüman Kardeşler’in Hamas’la ilişkisi önemli bir yer tutuyor. ABD ve birçok Batılı ülke Hamas’ı “terör örgütü” olarak tanımlıyor.
Talat Fehmi, Hamas’ın tarihsel olarak Filistin Müslüman Kardeşleri’nden doğduğunu kabul etmekle birlikte, güncel duruma ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
“1989’da Hamas, Müslüman Kardeşler’in bir parçası olduğunu ilan etti. Ancak Hamas 2017’de yayımladığı belgede, ‘Biz kimseye bağlı olmayan bir ulusal kurtuluş hareketiyiz’ dedi.”
Fehmi, Hamas’ı nasıl gördüklerini ise şu sözlerle ifade etti:
“Biz Hamas’ı, Hamas’ın kendisini gördüğü şekilde görüyoruz. Hamas, kendisini bir ulusal kurtuluş hareketi olarak görmektedir.”
MISIR, ÜRDÜN VE LÜBNAN İDDİALARINA YANIT
Talat Fehmi, Müslüman Kardeşler’in Mısır ve Ürdün’de silahlı eylemlere karışmadığını savundu. Mısır’da hareketin “terör örgütü” ilan edilmesine rağmen, şiddete başvurmadıklarını ileri süren Fehmi, 2013 sonrası dönemde de barışçıl protestoların tercih edildiğini söyledi.
Lübnan konusunda ise Fehmi, “Müslüman Kardeşler” adlı bir yapının bulunmadığını, ülkede yasal olarak faaliyet gösteren Cemaat-i İslami adlı bir yapı olduğunu belirtti. Bu yapının silahlı bir kanadı bulunduğuna ilişkin eleştirilere ise Lübnan’daki genel güvenlik ortamını işaret ederek yanıt verdi.
“TERÖR ÖRGÜTÜ İLAN EDİLİRSE NE OLACAK?”
ABD’nin söz konusu kolları “terör örgütü” olarak tanımlaması halinde nasıl bir tutum alacakları sorusuna Fehmi, bulundukları ülkelerin yasalarına uygun şekilde faaliyetlerini sürdüreceklerini söyledi.
Fehmi, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:
“Müslüman Kardeşler birçok ülkede birçok olay yaşamıştır ancak hiçbir zaman durmamıştır. Çünkü bu, her ülkede yasalara uyan milyonlarca insanın benimsediği bir fikirdir.”
