NASA, gelecekte Ay yüzeyinde kurulması planlanan insanlı üsler için kritik öneme sahip yeraltı mağaralarını ve lav tüplerini incelemek amacıyla GIMLI projesini başlatıyor. Ay yüzeyinde tespit edilen devasa çukurların, geçmişteki volkanik faaliyetler sonucu meydana gelen geniş yeraltı tünellerine açıldığı düşünülüyor.
ARAŞTIRMANIN ODAK NOKTASI: MARİUS TEPESİ ÇUKURU
Japonya'ya ait Kaguya uydusu tarafından 2009 yılında keşfedilen Marius Tepesi çukuru, yürütülecek araştırmaların merkezinde yer alacak. Bilim insanları, bu yapının antik lav akıntılarından geriye kalan devasa tüplere bağlanıp bağlanmadığını belirlemek için çalışmalarını sürdürüyor.
ASTRONOTLAR İÇİN DOĞAL SIĞINAK İMKANI
Yeraltı mağaralarının haritalandırılması, Ay'ın jeolojik yapısı ve volkanik geçmişine dair kritik veriler sunmanın yanı sıra, gelecekte görev yapacak astronotlar için de hayati bir koruma alanı sağlama potansiyeli taşıyor. Ay yüzeyinde hakim olan aşırı sıcaklık değişimleri, zararlı kozmik radyasyon ve mikro göktaşı yağmurları insan yaşamı için ciddi riskler oluşturuyor. Yeraltı lav tüplerinin, ek yapay barınak inşasına ihtiyaç duyulmadan doğal bir sığınak işlevi görebileceği öngörülüyor.
YÜZEY ALTI GELİŞMİŞ TEKNOLOJİLERLE TARANACAK
Planetary Science Institute liderliğinde yürütülen GIMLI projesi, Honeybee Robotics ve Norveç Uzay Ajansı ortaklığıyla hayata geçiriliyor. Ticari Ay Yükü Hizmetleri (CLPS) programı kapsamında Ay’a ulaştırılması planlanan gelişmiş ekipmanlar, bölgede detaylı taramalar gerçekleştirecek.
Proje bünyesinde kullanılacak yer radarları, sismik sensörler ve gravimetre cihazları sayesinde yüzey altındaki boşlukların derinliği, boyutu ve genel yapısı haritalandırılacak. Toplanan veriler doğrultusunda, söz konusu gizli tünellerin bir astronot mürettebatını barındıracak kapasitede ve büyüklükte olup olmadığı netlik kazanacak.
