ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Semerkant ziyareti sırasında, ABD'li şirketlerin Özbekistan'da yeni anlaşmalar duyurmaya hazırlandığını açıkladı. Washington'ın Orta Asya'daki ekonomik varlığını genişletmeye ve kritik mineral tedarikini çeşitlendirmeye çalıştığı bir dönemde gelen açıklamada Rubio, anlaşmaların ABD'nin bölgeyle daha geniş bir angajmanının başlangıcı olabileceğini söyledi.
Euronews'in Özbekistan halkının ziyaretten ve beraberindeki iş heyetinden neler bekleyebileceğine ilişkin sorusuna Rubio, "Sanırım açıklayacağımız somut anlaşmalar olacak" dedi. ABD'li şirketlerin Özbekistan'da iş yapmaya istekli olduğunu ifade eden Rubio, duyuruların zirvedeki görüşmelerin ardından yapılacağını belirtti.
Semerkant'ta yaklaşık 300 ABD şirketinin temsil edildiğini ve milyarlarca dolar değerinde olabilecek anlaşmaların görüşüldüğünü ifade eden Rubio'nun açıklamaları sırasında nihai anlaşma listesi veya değerleri henüz belli değildi. ABD Dışişleri Bakanlığı daha önce Rubio'nun ziyaretine 200'den fazla ABD'li iş insanının eşlik ettiğini duyurmuştu.
RUBIO: TEDARİK ZİNCİRİNİN ÇEŞİTLİLİĞİ YALNIZCA ABD'Yİ İLGİLENDİRMİYOR
Kritik mineralleri Özbekistan'la olası iş birliği alanı olarak gösteren Rubio, "Dünyanın herhangi bir kaynağın tedarikinde tamamen tek bir yere bağımlı olması akıllıca değil" ifadelerini kullandı. 21. yüzyıla yön vermesi beklenen endüstri ve teknolojilerin giderek daha fazla kritik minerallere dayanacağını savunan Rubio, tedarik zincirinin çeşitlendirilmesinin yalnızca ABD'yi ilgilendiren bir mesele değil, uluslararası bir öncelik olduğunu söyledi.
Kaynak zengini ülkelerin maden yataklarını ve işleme kapasitelerini sorumlu bir şekilde geliştirmenin kendi ekonomik çıkarlarına da hizmet edeceğini savunan Rubio, "Bunu kesinlikle değerlendireceğiz; burada bir fırsatımız olduğunu düşünüyorum" ifadelerini kullandı.
Bu konu, ABD Başkanı Donald Trump'ın Kasım 2025'te Washington'da ev sahipliği yaptığı C5+1 zirvesinde de ele alınmıştı. Özbekistan ve komşuları maden kaynaklarını işlemek için ek yatırım ve teknoloji arayışındayken, ABD ve Avrupa da tedarik zincirlerindeki bağımlılığı azaltacak alternatifler peşinde olmayı sürdürüyor.
'TARAF OLMAYA DEĞİL RAKİP OLMAYA GELDİK'
Çin'in Orta Asya'da büyüyen ekonomik etkisine ilişkin ayrı bir soruyu yanıtlayan Rubio, ABD'nin varlığını bölge hükümetlerini taraf seçmeye zorlama girişimi olarak değil rekabet olarak niteledi. Rubio, "Buraya başka biriyle konuşmayı bırakın ya da başka bir ülkeyle çalışmayı bırakın demeye gelmedik" ifadelerini kullandı. Özbekistan'ı farklı ortaklarla ekonomik ilişkilere açık olarak tanımlayan Rubio, ülkenin ekonomik büyümesini övdü.
ABD Dışişleri Bakanı Rubio'dan Hürmüz açıklaması: 'İran kontrolü tamamen kaybetti'
Rubio'nun resmi programında ayrıca Özbekistan Dışişleri Bakanı Bahtiyor Saidov ile görüşme ve belge imza töreni yer alıyor. Rubio'nun ardından Kazakistan Dışişleri Bakanı Muhtar Tileuberdi ile görüşeceği ve Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Türkmenistan'ın yer aldığı C5+1 dışişleri bakanları toplantısına katılacağı bildirildi.
Bu ziyaret, geçen yıl Beyaz Saray'da düzenlenen C5+1 zirvesinin devamı niteliğinde. Zirvede 25 milyar dolar değerinde ticari anlaşma ve taahhüt duyurulmuştu.
UKRAYNA İSTİHBARAT PAYLAŞIMI YALANLAMASI: 'KESİNTİ OLMADI'
ABD'nin Rus füze saldırılarına karşı uyarı amacıyla kullanılan istihbarat paylaşımını kısa süreliğine durdurduğu yönündeki Ukrayna iddiaları sorulan Rubio, herhangi bir kesinti olduğunu reddetti. Gazetecilere "İstihbarat paylaşımında hiçbir kesinti olmadı" diyen Rubio'nun bu açıklaması, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin önceki gün istihbarat paylaşımının üç günlük askıya alınmanın ardından yeniden başladığı yönündeki sözleriyle çelişiyor.
Lübnan, ABD'ye seslendi: İsrail'e baskı yapmalısınız
Rubio, Rusya'ya ve Ukrayna'ya, Rusya'nın geniş çaplı işgaliyle başlayan ve beşinci yılında olan savaşı bitirmeye odaklanma çağrısı yaptı. Rubio, "Onun odaklanması gereken ve bizim odaklanmak istediğimiz şey bu savaşı sona erdirmek" dedi.
Trump, Zelenski'yi bir gün önce çatışmayı bitirme iradesinden yoksun olmakla suçlamış, küresel dizel piyasalarındaki aksamalardan Rus petrol rafinerilerine yönelik Ukrayna saldırılarını sorumlu tutmuştu. Trump ayrıca Rus enerji ihracatını etkileyen bazı yaptırımlara yönelik geçici muafiyetlerin diplomasiye yardımcı olabileceğini savunmuştu.
Rubio, ABD'nin savaşı sona erdirme çabalarının Washington'ın istediği ilerlemeyi sağlayamadığını kabul etti, ancak yönetimin müzakereler için fırsatları değerlendirmeye devam edeceğini söyledi.
