Rusya’da Devlet Duması seçimlerinin ardından resmi sonuçlar ile bağımsız seçim uzmanlarının hesaplamaları arasındaki büyük fark tartışılıyor. Russian Election Monitor tarafından paylaşılan analizde, seçim verilerini inceleyen Petr Zhizhin, elektronik oyların dışında kalan sandık sonuçlarını istatistiksel olarak değerlendirdi.
Zhizhin’in hesaplamasına göre seçimlere gerçek katılım yüzde 40 civarında, Vladimir Putin’i destekleyen iktidar partisi Birleşik Rusya’nın oyu ise yaklaşık yüzde 35 seviyesinde kaldı. The Moscow Times da Zhizhin’in hesaplamasının Birleşik Rusya için yaklaşık yüzde 35’lik gerçek oy oranına işaret ettiğini aktardı.
RESMİ RAKAM: KATILIM YÜZDE 59,3, BİRLEŞİK RUSYA YÜZDE 57,8
Rusya Merkez Seçim Komisyonu’nun (CEC) açıkladığı sonuçlar ise çok daha yüksek. CEC Başkanı Ella Pamfilova, seçimlere katılımın yüzde 59,32’ye ulaştığını açıkladı. Oyların büyük bölümü sayıldığında Birleşik Rusya’nın parti listesi oyu ise yüzde 57,83 olarak kayıtlara geçti. Parti 450 sandalyeli Duma’da 355 milletvekilliği elde ederek anayasal çoğunluğunu korudu.
Russian Election Monitor’ın ilk paylaştığı karşılaştırmada yaklaşık yüzde 40 olarak hesaplanan katılım, o sıradaki yüzde 57 civarındaki resmi veriyle karşılaştırılarak yaklaşık 17 puanlık fark bulunduğu belirtildi. CEC’nin daha sonra açıkladığı yüzde 59,3’lük rakam esas alındığında ise fark yaklaşık 19 puana çıkıyor.
Birleşik Rusya açısından ise Zhizhin’in yüzde 35’lik tahminiyle resmi yüzde 57,8 sonucu arasında yaklaşık 23 puanlık fark bulunuyor.
GRAFİKTE İKİ AYRI SEÇMEN KÜMESİ DİKKAT ÇEKTİ
Zhizhin’in yayımladığı grafikte her nokta bir sandığı temsil ediyor. Yatay eksende sandığa katılım oranı, dikey eksende ise iktidar adayının veya Birleşik Rusya’nın aldığı oy oranı yer alıyor.
Grafikte sandıkların önemli bir bölümü yaklaşık yüzde 40-60 katılım ve yüzde 30-50 iktidar oyu çevresinde kümelenirken, ikinci bir yoğunlaşmanın yüzde 80-100 katılım ve çok daha yüksek iktidar oyu bölgesinde ortaya çıktığı görülüyor.
Analiz, Sergey Shpilkin’in Rusya seçimlerinde uzun süredir kullandığı istatistiksel yönteme dayanıyor. Yüksek katılımla iktidar oyunun aynı anda olağandışı şekilde yükseldiği sandıklar istatistiksel sapma olarak değerlendiriliyor. Ancak bu yöntem tek tek hangi oyların usulsüz olduğunu kanıtlamıyor; seçim sonuçlarındaki olağan dışı dağılımlardan hareketle tahmin üretiyor.
RUSSIAN ELECTION MONITOR: “GERÇEK KATILIM YÜZDE 50’NİN ALTINDA”
Russian Election Monitor da 21 Eylül’de yayımladığı seçim değerlendirmesinde farklı istatistiksel çalışmaların aynı yönde sonuçlar verdiğini belirtti.
Kuruluşa göre analizler, ülke genelindeki gerçek katılımın yüzde 50’nin altında, Birleşik Rusya’nın gerçek desteğinin ise yüzde 35 ile 42 arasında olabileceğine işaret ediyor. Kuruluş ayrıca birçok bölgede yüksek katılım ile iktidar partisine yüksek oy arasında olağan dışı istatistiksel örüntüler tespit edildiğini savundu.
Russian Election Monitor, sandık doldurma, evde oy verme uygulamalarının kötüye kullanılması ve seçmenlerin oy kullanmaya zorlanması dahil çok sayıda ihlal iddiasının rapor edildiğini de açıkladı. Rus makamları ise seçimlerin sonuçlarını geçerli kabul ediyor.
KREMLİN’İN HEDEFİ YÜZDE 50 KATILIMDI
Katılım oranına ilişkin tartışmanın siyasi açıdan dikkat çeken bir başka boyutu da seçim öncesinde belirlenen hedefler.
Rusya merkezli RBC, Şubat ayında Kremlin yönetiminin bölgelere ilettiği seçim hedefleri arasında ülke genelinde yüzde 50 katılım ve Birleşik Rusya için yüzde 55 oy bulunduğunu, bu bilgiyi başkanlık yönetimindeki bir kaynak dahil dört ayrı kaynağa dayandırdığını yazmıştı.
Meduza da seçimlerin ardından bölgesel yöneticilere “yüzde 50 artı rahat bir marj” düzeyinde katılım hedefi verildiğini aktardı.
Bu nedenle yüzde 50 seviyesi seçimlerin hukuken geçerli olması için zorunlu bir baraj olmamasına rağmen, Kremlin’in seçim öncesinde kendisi için belirlediği siyasi performans göstergelerinden biri olarak öne çıkıyor.
PUTİN SEÇİMİ SAVAŞA DESTEĞİN GÖSTERGESİ OLARAK SUNMUŞTU
Katılım ve Birleşik Rusya’nın oy oranı, Ukrayna savaşı sürerken yapılan ilk Duma seçiminde ayrıca siyasi önem taşıyor.
Reuters’a göre Putin seçim öncesinde oylamayı savaş döneminde hükümete verilen desteğin bir göstergesi olarak sunarken, Kremlin de seçimleri ulusal birlik ve mevcut politikaya verilen desteğin göstergesi olarak öne çıkardı.
