Suriye’de Kürtlerin önde gelen siyasi hareketlerinden Demokratik Birlik Partisi’nin (PYD) eski eş genel başkanı ve başkanlık konseyi üyesi Salih Müslim, BBC Türkçe’nin sorularını yanıtladı. Müslim, son dönemde Suriye Demokratik Güçleri’ne (SDG) yönelik askeri operasyonların arkasında, 5–6 Ocak tarihlerinde Paris’te yapılan toplantının bulunduğunu iddia etti.
Müslim’e göre bu toplantı, Amerika Birleşik Devletleri’nin arabuluculuğunda Suriye ile İsrail arasında gerçekleştirildi ve ardından Şam yönetiminin askeri hamleleri başladı. Yaşanan süreci “Kürtlere karşı bir komplo” olarak değerlendiren Müslim, Şam güçlerinin ele geçirdiği hapishanelerdeki IŞİD’lilerin serbest bırakıldığını ileri sürdü.
“SURİYE AFGANİSTAN’A DÖNÜŞÜYOR”
Son gelişmelerin bölgeyi daha da istikrarsız hale getirdiğini savunan Müslim, “Suriye Afganistan’a dönüşüyor” ifadesini kullandı. Müslim, ABD’nin son dönemdeki tutumunun kendileri açısından “bir dereceye kadar sürpriz” olduğunu belirterek, Washington’un sahadaki gelişmelere sessiz kalmasını eleştirdi.
Buna rağmen Şam yönetimiyle diyaloğa açık olduklarını söyleyen Müslim, anlaşma sağlanamaması durumunda ise “direneceklerini” vurguladı. Müslim, olası müzakerelerde en zorlu başlıkların “meşru savunma, eğitim sistemi ve kadın hakları” olacağını ifade etti.
TÜRKİYE, PYD VE YPG TARTIŞMASI
Türkiye, PYD ve onun silahlı kanadı olan Halkın Savunma Birlikleri’ni (YPG) “PKK’nın Suriye’deki uzantısı” olarak görüyor ve terör örgütü olarak tanımlıyor. YPG ise SDG’nin ana askeri gücünü oluşturuyor. Müslim, 2012–2015 yılları arasında Türk yetkililerle temaslarda bulunmuş ve bu kapsamda Ankara’ya gitmişti. 2018 yılında ise adı İçişleri Bakanlığı’nın “terörden arananlar” listesinde kırmızı kategoriye alınmıştı.
PARİS TOPLANTISI VE ÇATIŞMALAR
Suriye’de son çatışmalar, 6 Ocak’ta Halep’teki Şeyh Maksud ve Eşrefiye mahallelerinde başladı. Müslim, SDG ile Şam arasında var olan bir mutabakata rağmen operasyonların başlamasını “aniden” ve “kalleşçe” olarak nitelendirdi. Rakka ve Deyrizor’dan güçlerini çektiklerini belirten Müslim, bunun sıradan bir çatışma değil, “Rojava’yı tasfiye etmeye yönelik konsept düzeyinde bir plan” olduğunu söyledi.
Bu sürecin arkasında uluslararası bir uzlaşı olduğunu savunan Müslim, şu ifadeleri kullandı:
“Bu sürece uluslararası güçlerin Paris anlaşması start verdi. Hemen sonra bu Eşrefiye, Şeyh Maksud saldırıları başladı.”
Paris’teki toplantının ardından ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, “Amacımız diyalog ve gerilimi azaltmaktı ve tam da bunu başardık” demişti. Aynı gün Paris’te bulunan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da Suriyeli mevkidaşı ve Barrack ile görüşmüştü.
'ABD HİÇBİR ZAMAN BİZİ KORUMA SÖZÜ VERMEDİ'
2011’de başlayan iç savaş sürecinde YPG ve ardından SDG ile ABD arasında IŞİD’e karşı önemli bir işbirliği kurulmuştu. Ancak Müslim, son çatışmalarda Batı’dan bekledikleri desteği alamadıklarını söyledi. ABD ile ilişkilerini değerlendiren Müslim, “Amerikalılar hiçbir zaman bizi koruyacaklarına dair söz vermedi. Biz de böyle bir talepte bulunmadık. Bu bir çıkar meselesiydi, IŞİD’e karşı birlikte hareket ettik” dedi.
Müslim, ABD’nin mevcut tutumunda Türkiye ile ilişkilerini gözetmesinin etkili olduğu kanaatini dile getirerek, sivillerin ölümüne rağmen sessiz kalınmasının kendilerini rahatsız ettiğini söyledi.
'İSRAİL'LE İŞBİRLİĞİ SÖZ KONUSU DEĞİL'
Türkiye’nin SDG’yi İsrail ile ilişki kurmakla suçlamasına da değinen Müslim, “İsrail’le işbirliği durumu yok. Hiç yok” dedi. Müslim, Suriye’nin geçici devlet başkanı Ahmed Şara’nın İsrail’le temaslarını hatırlatarak kendilerine yöneltilen eleştirileri reddetti.
“RAKKA VE DEYRİZOR’U ELE GEÇİRME HEDEFİMİZ YOKTU”
SDG’nin Kürtlerin yoğun yaşamadığı bölgelere yönelmesine ilişkin eleştirilere de yanıt veren Müslim, bu adımların güvenlik gerekçeleriyle atıldığını savundu. Müslim, Rojava temizlendikten sonra çevre bölgelerden gelen saldırılar nedeniyle bu alanlara girdiklerini ve yerel meclisler kurduklarını, amaçlarının toprak ele geçirmek olmadığını belirtti.
Şam yönetimi ile SDG’nin birbirini ateşkesi ihlal etmekle suçladığını hatırlatan Müslim, Kürt köylerine yönelik saldırıların açık olduğunu söyleyerek bu suçlamaları reddetti. IŞİD’lilerin tutulduğu hapishaneler konusunda ise Şam güçlerinin bu kişileri serbest bıraktığını öne sürdü:
“Bu, Şaddadi’de oldu. Zorla girdiler ve bunları serbest bıraktılar. Göz önündeydi.”
Müslim, ABD güçlerinin bu gelişmelere müdahale etmediğini savunarak eleştirilerini sürdürdü. ABD ordusunun daha sonra binlerce IŞİD tutuklusunu Irak’a transfer etmeye başladığını da hatırlattı.
“TÜRKİYE’YE DÜŞMAN DEĞİLİZ”
Müslim, Türkiye’ye yönelik tutumlarına da açıklık getirerek, “Biz hiçbir zaman Türkiye’nin düşmanı değiliz, iyi komşu olmak istiyoruz. Ancak bunu anlatamadık” dedi. Ankara’dan gelen “SDG Kürtleri temsil etmiyor” yönündeki açıklamaları da eleştiren Müslim, “Eğer SDG temsil etmiyorsa, Kürtleri kim temsil ediyor?” diye sordu.
'YA ANLAŞIRIZ YA DİRENİRİZ'
Şam ile olası müzakerelerde üç temel başlığın sorunlu olduğunu belirten Müslim, bunları savunma, eğitim sistemi ve kadın hakları olarak sıraladı. SDG’nin tamamen silahsızlandırılmasına karşı olduklarını vurgulayan Müslim, eğitim sisteminin dini esaslara göre yeniden düzenlenmesine ve kadınların kazanımlarının geri alınmasına da karşı çıktı.
Müslim, buna rağmen barıştan yana olduklarını belirterek sözlerini şöyle tamamladı:
“Ya insan gibi anlaşırız ya da artık bu savaş nereye kadar giderse direneceğiz.”
