Haziran'da İran'ın nükleer tesislerini bombalayan Trump, geçtiğimiz ay Tahran'da başlayan protestolara sert müdahaleyi bahane ederek askeri saldırı tehdidinde bulundu. Orta Doğu'da tansiyonu artıran çıkış Körfez ülkelerinin 'Kaos' uyarısı üzerine yerini diplomasiye bıraksa da Venezuela'dan sonra İran'a yönelen Trump, Basra Körfezi'ne onlarca savaş gemisi yolladı. Tahran'dan nükleer ve uzun menzilli balistik füze programını sonlandırmasını ve Hamas’a, Husiler’e ve Hizbullah'a desteği kesmesini istedi.
ABD’YE IRAK VE AFGANİSTAN MESAJI
Ya anlaşmayı imzala ya da vururuz' diyen Trump'ın talepleri arasında rejim değişikliği ve göstericilerin durumuna ilişkin bir madde yer almazken Beyaz Saray'dan tehditler devam etti. Son olarak Trump'ın USS Abraham Lincoln uçak gemisinin bölgeye hızla yaklaştığını duyurması üzerine Tahran yönetimi 'Diyaloğa hazırız ancak saldırıya hiç olmadığı kadar sert karşılık veririz. Eller tetikte bekliyoruz' cevabı verdi. ABD’nin Orta Doğu tecrübelerini hatırlattı: Afganistan ve Irak'ta 7 trilyon dolar ve binlerce asker kaybetti.
ANKARA’DA DİPLOMASİ TRAFİĞİ
Türkiye'nin İran-ABD arasındaki tansiyonu düşürme girişimleri kapsamında bugün Dışişleri Bakanı Arakçi Ankara'ya geliyor. Bakan Fidan'ın mevkidaşına 'İran’a yönelik askeri müdahalelere karşı olduklarını, gerginliğin diyalog yoluyla çözülmesi için Türkiye’nin katkı sunabileceği' mesajını vereceği belirtildi.
ÜÇ ŞARTI KABUL ET YA DA SAVAŞ
Orta Doğu’ya devasa bir filo konuşlandıran Trump’ın İran’a üç talebi dayattığı öne sürüldü: Uranyum zenginleştirmenin sona erdirilmesi, balistik füzelerin menzilinin İsrail’i tehdit edemeyecek kadar kısaltılması ve vekil güçlere desteğin kesilmesi. Aksi takdirde ‘hızlı ve şiddetli’ bir saldırı tehdidinde bulunuldu.
ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz haftalarda rejimi protesto eden İranlılara “yardımın yolda olduğu” mesajını gönderdi. O zamandan beri ABD bölgedeki askeri gücünü devasa bir boyuta çıkardı. Bu da her an askeri bir harekatın başlayabileceğini gösteriyor. İran’daki protestolara ölümcül müdahaleyi gerekçe gösteren Trump’ın daha önceki saldırı planı Körfez ülkeleri hatta hazır olmadığını söyleyen İsrail’in itirazı sonucu askıya alınmıştı. Ancak ABD’nin askeri müdahale için Basra Körfezi’ne askeri yığınağı artırması üzerine Tahran, her ne kadar diplomasiye açık kapı bıraksa da, daha öncekilere kıyasla çok büyük çaplı bir karşılık verecekleri uyarısında bulunarak “parmağımız tetikte” açıklaması yaptı. İki taraf geçen yıl İsrail’in de dahil olduğu 12 gün süren bir çatışma yaşamış, İran’ın nükleer tesislerine ciddi oranda hasar verilmişti. New York Times’ın haberine göre, ABD ve Avrupalı yetkililer, Trump’ın Tahran’dan üç talepte bulunduğunu, aksi takdirde ‘hızlı ve şiddetli’ bir saldırı düzenlemekle tehdit ettiğini aktardı. ABD ve Avrupalı yetkililer görüşmelerde İranlılara tüm uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin kalıcı olarak sonlandırılması ve mevcut stokların imha edilmesi; balistik füzelerin menzil ve sayısının sınırlandırılması; Hamas, Hizbullah ve Yemen’de faaliyet gösteren Husi grupları da dahil olmak üzere Orta Doğu’daki vekil gruplara verilen tüm desteğin sonlandırılması taleplerini ilettiklerini aktardı. Ancak bu taleplerde ve Trump’ın Çarşamba sabahı Truth Social’da yaptığı paylaşımda, Aralık ayında İran’da sokaklara dökülen, ülkeyi sarsan ve hükümeti için son krizi yaratan protestocuları korumaya yönelik herhangi bir atıfın olmaması dikkat çekti. Trump, geçmişteki sosyal medya paylaşımlarında protestoculara yardım edeceğine söz vermişti, ancak son haftalarda onlardan neredeyse hiç bahsetmedi. Kaynaklara göre, Trump, Venezuela’daki ilk başarısından sonra cesaretlendi ve İran rejiminin de benzer şekilde devrilmesi tehdidini kullanmaya karar verdi. İran’da askeri operasyonları denetleyen yeni kurulan bir kurumun başkanı olan Tuğamiral Ali Shamkhani, İran’a yönelik herhangi bir saldırısının savaş eylemi olarak kabul edileceğini ve Tel Aviv’i hedef alarak güçlü bir şekilde karşılık vereceklerini söyledi.
ABD ‘ANİ SALDIRI’ İÇİN YIĞINAĞI ARTIRIYOR
ABD Basra Körfezi ve Akdeniz’de “ani saldırı” odaklı askeri yığınağını da git gide artırıyor. Büyük miktarda deniz ve hava gücünü bölgeye konuşlandıran Pentagon, uçak gemisi taarruz grubu, gelişmiş savaş uçağı filoları ve füze savunma bataryalarını hızla bölgeye sevk ediyor. Söz konusu takviyenin merkezinde, ABD’ye ait “USS Abraham Lincoln (CVN 72)” uçak gemisinin ABD Merkez Komutanlığının (CENTCOM) sorumluluk alanına girmesiyle Orta Doğu’ya konuşlandırılması yer alıyor. Gemide, karanın iç kesimlerine kadar güç yansıtma kapasitesine sahip gelişmiş bir hava gücü olan “Carrier Air Wing (CVW) 9” bulunuyor.
KRİZDE ANKARA DEVREDE
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, bugün Türkiye’yi ziyaret edecek. Arakçi’nin Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’la gerçekleştireceği görüşmede tansiyonun düşürülmesi için diplomatik seçenekler masada olacak. Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre, Fidan’ın, mevkidaşı Erakçi ile yapacağı görüşmelerde İran’ın güvenlik, huzur ve istikrarının Türkiye için büyük önem taşıdığını kaydetmesi, Türkiye’nin, İran’a yönelik askeri müdahalelere karşı olduğunu yinelemesi, böylesi bir adımın bölgesel ve küresel çapta oluşturacağı risklere dikkati çekmesi ve mevcut gerginliğin diyalog yoluyla çözülmesi için Türkiye’nin katkı sunmaya hazır olduğunu belirtmesi öngörülüyor.
MSB: SINIR HATTINDA TÜM TEDBİRLER ALINDI
Bölgede ABD-İran gerilimi yükselirken, Milli Savunma Bakanlığı (MSB), sınır hattı ve çevre bölgelerde olası risk senaryolarına karşı önleyici tedbirlerin devreye alındığını duyurdu. MSB kaynaklarından yapılan bilgilendirmede, bölgede yeni bir çatışma dalgası istenmediği vurgulanarak, istikrarın korunmasının öncelik olduğu belirtildi. Açıklamada, güvenlik risklerine karşı askeri ve stratejik önlemlerin artırıldığı, ilgili kamu kurumlarıyla eşgüdüm içinde hareket edildiği ifade edildi. Yetkililer, sahadaki gelişmelerin anlık olarak izlendiğini ve farklı senaryolara göre hazırlık planlarının güncellendiğini bildirdi.
