ABD Başkanı Donald Trump, Çin temaslarının ardından Tayvan konusunda dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Pekin’de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştirdiği iki günlük zirvenin ardından Fox News’e konuşan Trump, Tayvan’ın Çin’den resmen bağımsızlığını ilan etmesine karşı olduğunu söyledi.
Trump, “Birinin bağımsız olmasını istemiyorum” ifadelerini kullanarak, ABD’nin Tayvan’a ilişkin mevcut politikasının değişmediğini savundu. Ancak açıklamanın zamanlaması, Trump’ın Pekin ziyaretinde Çin’in Tayvan konusundaki sert tutumuyla karşı karşıya kalmasının hemen ardından gelmesi nedeniyle dikkat çekti.
Şİ’DEN TRUMP’A TAYVAN UYARISI
Çin devlet medyasına göre Şi Cinping, Trump ile yaptığı görüşmede Tayvan meselesini “Çin-ABD ilişkilerindeki en önemli konu” olarak nitelendirdi. Şi, meselenin yanlış yönetilmesi halinde iki ülkenin “karşı karşıya gelebileceği, hatta çatışmaya sürüklenebileceği” uyarısında bulundu.
Trump ise dönüş yolunda gazetecilere, Şi ile Tayvan hakkında “çok fazla” konuştuklarını ancak ABD’nin Tayvan’ı savunup savunmayacağına ilişkin net bir cevap vermekten kaçındığını söyledi.
Trump, Şi’nin Tayvan konusunda “çok güçlü hislere sahip olduğunu” belirterek, “Bağımsızlık yönünde bir hareket görmek istemiyor” dedi.
“9 BİN 500 MİL GİDİP SAVAŞMAK İSTEMİYORUM”
Trump, Fox News’e yaptığı açıklamada ABD’nin Tayvan için Çin’le savaşa girme ihtimaline mesafeli konuştu.
“Biliyorsunuz, 9 bin 500 mil gidip savaşmamız bekleniyor. Ben bunu istemiyorum. Onların sakinleşmesini istiyorum. Çin’in de sakinleşmesini istiyorum” diyen Trump, Çin ile Tayvan arasında savaş öngörmediğini de söyledi.
Trump, “Hayır, sanmıyorum. Bence iyi olacağız. Şi savaş görmek istemiyor” ifadelerini kullandı.
WASHİNGTON’IN TAYVAN DENGESİ
ABD, Tayvan’ı resmen bağımsız bir devlet olarak tanımıyor ancak uzun yıllardır Tayvan’a savunma kapasitesi sağlamayı öngören yasal yükümlülükler çerçevesinde Ada’ya silah satışı yapıyor.
Washington’ın geleneksel politikası, Çin’in “tek Çin” iddiasını diplomatik olarak dikkate almak, ancak Tayvan’ın güvenliğini de dolaylı biçimde desteklemek üzerine kurulu.
Trump’ın açıklaması ise bu hassas denge içinde Tayvan’a verilen desteğin sınırları konusunda yeni soru işaretleri yarattı.
11 MİLYAR DOLARLIK SİLAH SATIŞI BELİRSİZ
Trump yönetimi geçen yıl Tayvan’a gelişmiş roket sistemleri ve çeşitli füzeleri içeren yaklaşık 11 milyar dolarlık silah satış paketi açıklamıştı. Çin bu karara sert tepki göstermişti.
Trump, söz konusu satışın devam edip etmeyeceğine yakında karar vereceğini belirtti. Şi ile bu konuyu “çok ayrıntılı” konuştuklarını söyleyen Trump, Tayvan yönetimiyle de görüşebileceğini ima etti.
Ancak ABD başkanlarının Tayvan lideriyle doğrudan görüşmesi alışılmış bir diplomatik adım değil. Böyle bir temasın Pekin’le ciddi gerilime yol açabileceği belirtiliyor.
TAYVAN’DAN TEMKİNLİ CEVAP
Tayvan Dışişleri Bakan Yardımcısı Chen Ming-chi, Trump’ın sözlerinin tam olarak ne anlama geldiğinin netleştirilmesi gerektiğini söyledi.
Chen, ABD’nin Tayvan’a silah satışlarının Amerikan yasaları çerçevesinde güvence altına alındığını vurguladı. Tayvan Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamada da ABD silah satışlarının bölgesel tehditlere karşı ortak caydırıcılığın parçası olduğu ifade edildi.
Trump duyurdu: ABD ordusundan Nijerya'da operasyon
LAİ: TAYVAN ZATEN EGEMEN
Tayvan Cumhurbaşkanı Lai Ching-te daha önce yaptığı açıklamalarda, Tayvan’ın resmi bağımsızlık ilanına ihtiyaç duymadığını, çünkü zaten egemen bir ülke olarak var olduğunu savunmuştu.
Pekin ise Lai’yi “ayrılıkçı” olarak görüyor ve Tayvan’ı kendi toprağı sayıyor. Çin yönetimi, Ada’yı gerekirse güç kullanarak kontrol altına alma seçeneğini dışlamıyor.
TRUMP’IN ÇİN ZİYARETİ SONRASI YÖN DEĞİŞİMİ TARTIŞMASI
Trump’ın Pekin görüşmelerinin ardından kullandığı dil, ABD’nin Tayvan politikasında yeni bir kırılma olup olmadığı tartışmasını başlattı.
Bir yandan Trump yönetimi “politika değişmedi” mesajı verirken, diğer yandan ABD Başkanı’nın Tayvan’ın bağımsızlık arayışına açıkça mesafe koyması, Pekin’in en hassas talebine yakın duran bir açıklama olarak yorumlandı.
