Beyaz Saray bahçesinde Kongre üyeleriyle bir araya geldiği etkinlikte konuşan Başkan Donald Trump, Tahran yönetimiyle müzakerelerin sürdüğünü ve askeri safhanın sonuna gelindiğini ileri sürdü. Buna karşılık, Kongre'nin üst kanadı olan Senato, Trump'ın askeri yetkilerini budayan kritik bir tasarıya imza attı.
TRUMP: "İRAN'IN DONANMASINI VE HAVA KUVVETLERİNİ YOK ETTİK"
İran’la bir anlaşmaya varıp varamayacaklarını çok yakında göreceklerini belirten Donald Trump, Tahran’ın ekonomik ve askeri olarak tükenme noktasına geldiğini savundu. Savaşın uzamasından her iki tarafın da yorulduğunu dile getiren Trump, askeri bilançoya dair şu iddialı açıklamalarda bulundu:
"Bu savaşı çok kısa sürede sona erdireceğiz. Anlaşma yapmak için can atıyorlar, çünkü bu durumdan artık bıktılar. Bence bu işi çok çabuk bitireceğiz. Umarım bunu diplomatik ve güzel bir şekilde hallederiz. Ancak şunu bilin ki; İran'ın donanmasını yok ettik, hava kuvvetleri ve uçaksavarları tamamen ortadan kalktı. Siyasi liderliklerinin yok olduğunu söylemek hoş bir dil değil ama bu bir gerçek. Şartlar ne olursa olsun, İran'ın nükleer silah geliştirmesine asla izin vermeyeceğiz; buna tahammülümüz yok."
SENATO’DA TARİHİ DÖNÜM NOKTASI: 7. OYLAMADA GELEN ONAY
Trump’ın bu şahin açıklamaları sürerken, ABD Senatosu Genel Kurulu’nda uzun süredir kilitlenen "Savaş Yetkileri" (War Powers) tasarısında tarihi bir oylama gerçekleştirildi. Daha önceki 6 denemede reddedilen tasarı, 7. oylamada 47'ye karşı 50 oyla kabul edildi.
Tasarının yasalaşması halinde, Başkan Trump’ın İran’a yönelik her türlü askeri güç kullanımı ve saldırı kararı doğrudan Kongre onayına tabi olacak. Oylamadaki dengeleri değiştiren kritik siyasi kırılmalar ise şöyle şekillendi:
Cumhuriyetçi Fireler: Cumhuriyetçi senatörler Rand Paul, Susan Collins ve Lisa Murkowski’nin yanı sıra bu kez Cumhuriyetçi Senatör Bill Cassidy de "evet" oyu vererek parti hattından saptı ve tasarıya destek verdi.
Demokrat Cephede Tek "Hayır": Demokrat Senatör John Fetterman, önceki oylamalarda olduğu gibi kendi partisiyle ters düşerek tasarıya "hayır" oyu veren tek Demokrat olarak kayıtlara geçti.
GÖZLER TEMSİLCİLER MECLİSİ VE TRUMP'IN VETOSUNDA
Senato’dan geçen tasarının benzer bir versiyonunun bugün Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Temsilciler Meclisi’nde oylanması bekleniyor. Eğer tasarı buradan da geçerse nihai onay için Beyaz Saray’a gönderilecek.
Başkan Trump’ın tasarıyı veto etmesine kesin gözüyle bakılsa da, Senato'daki bu sonuç, iktidar partisindeki (Cumhuriyetçiler) birçok ismin dahi "İran'la savaşın ucu açık bir şekilde uzamasından" ve yürütmenin denetimsiz askeri hamlelerinden ciddi bir rahatsızlık duyduğunu tescillemiş oldu.
BİLGİ NOTU: 1973 SAVAŞ YETKİLERİ YASASI NEDİR?
ABD anayasal sisteminin en stratejik savunma mekanizmalarından biri olan 1973 tarihli Savaş Yetkileri Yasası (War Powers Act), başkanların Kongre'ye danışmadan tek taraflı olarak savaş başlatma gücünü sınırlandırır. Yasa uyarınca başkan;
Askeri bir operasyona girişmeden önce veya giriştiği andan itibaren 48 saat içinde Kongre’yi yazılı olarak bilgilendirmek zorundadır.
Kongre’nin resmi bir savaş ilanı (declaration of war) veya yasal yetkilendirmesi (AUMF) olmaması durumunda, ABD silahlı kuvvetlerinin çatışma bölgesindeki kalış süresi 60 gün ile sınırlıdır. Bu sürenin ardından orduya güvenli geri çekilme için 30 günlük ek bir süre tanınır.
