ABD Başkanı Donald Trump, Ankara'da gerçekleşen NATO zirvesinde Ukrayna'ya Patriot hava savunma sistemlerinin üretim lisansını verme kararı aldıklarını açıkladı. Washington'un şimdiye kadar direnç gösterdiği yabancı üretim konusundaki bu geri adım, Trump'ın zirvedeki dalgalı seyrini yansıttı.
Zirveye gelir gelmez Avrupalı ortaklarına Grönland'ı kontrol etme çabalarına direndikleri ve İran'daki savaşına destek vermedikleri için yüklenen Trump, günün sonunda birliğin ve "muazzam sevginin" hakim olduğu bir toplantı tablosu çizerek üye ülkeleri savunma harcamalarındaki ilerlemelerinden ötürü övdü.
ZELENSKİ İLE POZİTİF GÖRÜŞME
Trump'ın Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile görüşmesinin tonu ise daha önce sertlikle sonuçlanan temasların aksine olumlu bir havada geçti. Trump, Ukraynalı liderin savaşı bitirecek bir anlaşmaya varma konusundaki istekliliğini övdü.
Zelenski ile düzenlediği basın toplantısında "Aslında iyi bir ilişki geliştirdik. İnanması güç" diyen Trump, savaşı sona erdirecek bir anlaşmanın ufukta göründüğüne inandığını belirterek ABD'nin Ukrayna'ya "bir tür güvenlik paketi" sağlamak için çalışacağını ifade etti.
Trump, Ukrayna Devlet Başkanı'nın savaşta "harika bir iş çıkardığını" ve "çok etkili olduğunu" söyledi. Patriot savunma sistemlerinin üretim lisansını verme sözü veren Trump, "Onlara Patriot yapma hakkını vereceğiz. Nasıl yapılacağını göstereceğiz. Bence oldukça hızlı üretebilirler" ifadelerini kullandı.
Patriot sistemleri pahalı olmalarının yanı sıra yüksek talep görüyor ve üretimleri uzun zaman alıyor. Zelenski yıllardır daha fazla Patriot talep ederken, son dönemde Ukrayna'nın kendi sistemlerini üretebilmesi için lisans isteğini de gündeme getirmişti.
ZELENSKİ: BİZİ DE ARANIZA ALIN
Zelenski Ukrayna'nın ittifaka katılmasına izin verilmesi için yeni bir çağrıda bulundu. Ukrayna silahlı kuvvetlerinin son derece deneyimli olduğunu ve NATO'nun savunma kabiliyetini yalnızca artıracağını belirten Zelenski, Rusya'nın bu fikre şiddetle karşı çıktığını hatırlattı.
Ukrayna'nın uyum kabiliyetine ve Rusya'nın derinliklerini vurma becerisine dikkat çeken Zelenski, Ukrayna silahlı kuvvetlerinin her ay ortalama 30 bin Rus askerini "etkisiz hale getirdiğini" söyledi.
Çarşamba günkü zirvenin ardından yayımlanan deklarasyonda NATO liderleri, bu yıl ve gelecek yıl Ukrayna'nın savunma ihtiyaçlarını karşılamak üzere 80 milyar dolar sağlama taahhüdünde bulundu. Deklarasyonda "Rusya'nın Avrupa-Atlantik güvenliğine yönelik oluşturduğu uzun vadeli tehdide" de dikkat çekildi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin Ukrayna'da 'zafer' kazanmakta zorlanırken, sınırları Rusya'ya yakın bazı ülkelerde Moskova'nın kıtaya yönelik hibrit bir saldırıya (konvansiyonel savaş ile siber saldırı gibi taktiklerin birleşimi) hazırlanıyor olabileceğine dair endişeler de artıyor.
SAVUNMA HARCAMALARI BASKISI SÜRÜYOR
Associated Press'te yer alan habere göre, NATO'nun Avrupalı üyeleri ve Kanada, Trump'ın Avrupa'daki ABD birliklerini azaltırken kıtanın kendi güvenliği için daha fazla sorumluluk almasında ısrarcı olması, ittifakın savunma harcamalarını artırma hedefleri için yoğun çaba harcıyor.
Trump, zirve öncesinde ABD'nin Danimarka'ya bağlı özerk bölge Grönland'ı kontrol etmesi gerektiğini yineleyerek 32 NATO lideri arasındaki eski yaraları yeniden kaşımıştı. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen bu çıkışa, ülkesinin "Grönland dahil NATO'nun her karış toprağını savunmaya hazır olduğunu" söyleyerek yanıt verdi.
Trump ayrıca İran harekâtına katılmayı reddeden bazı Avrupa ülkelerini de hedef aldı. İspanya'yı "NATO'da berbat bir ortak" olarak nitelendiren ABD Başkanı, ticareti kesme tehditlerini de yineledi.
