ABD Başkanı Donald Trump'ın Rusya'nın motorin üretimini hedef alan saldırıların durdurulması için Ukrayna'ya baskıyı artırmasının ardından, Elon Musk'ın sahibi olduğu SpaceX'in Ukrayna ordusuna sağladığı uydu internet hizmetinde beklenmedik bir kısıtlamaya gidildi. Amerikan gazetesi The Wall Street Journal'ın (WSJ) haberine göre SpaceX, Ukrayna ordusunun askerî amaçlarla kullandığı StarShield terminallerine önceden haber vermeden hız sınırı getirdi. Karar, özellikle orta menzilli insansız hava araçlarının operasyonlarını ve Rusya'nın jet motorlu İHA'larına karşı yürütülen savunma faaliyetlerini olumsuz etkiledi.
Rusya: Ukrayna'nın Kiev ve Harkiv bölgelerindeki enerji altyapısını vurduk
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'in danışmanı Serhiy Beskrestnov, kısıtlamanın gece saatlerinde uygulamaya konulduğunu doğrulayarak savunma güçlerine herhangi bir uyarı yapılmadığını ve çok sayıda görevin aksadığını açıkladı. Yeni düzenlemeyle saatte yaklaşık 160 kilometrenin üzerindeki hızlarda bağlantı sorunları yaşandığı, bazı İHA'ların canlı görüntü aktarımını kaybettiği ve askerî birliklerin operasyon iptal etmek zorunda kaldığı bildirildi.
Trump'ın Zelenskiy'e yönelik sert açıklamaları ve Rus petrol rafinerilerine düzenlenen saldırıların durdurulması talebiyle aynı döneme denk gelen gelişme, ABD'nin Ukrayna'ya sağladığı teknolojik desteği yeniden tartışmaya açtı.
ZELENSKİY'İN DANIŞMANI DOĞRULADI: ÖNCEDEN HABER VERİLMEDİ
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy'in danışmanı Serhiy Beskrestnov, 13 Ekim'i 14 Ekim'e bağlayan gece SpaceX'in hareket halindeki Starlink terminallerine hız sınırı getirdiğini doğruladı. Telegram hesabından açıklama yapan Beskrestnov, şu ifadeleri kullandı:
“SpaceX'in dün gece hareket halindeki Starlink terminallerine hız sınırı getirdiğini doğruluyorum. Savunma güçlerimiz bu kısıtlamayla ilgili önceden hiçbir uyarı almadı ve bu durum bir dizi görevin aksamasına yol açtı.”
Ukraynalı danışman, sınırlamanın mevcut siyasi gelişmelerle bağlantılı olabileceğini de öne sürdü. Ancak SpaceX'in kısıtlamayı hangi gerekçeyle uyguladığına ilişkin resmî bir açıklama yapılmadı.
İHA'LARA 160 KİLOMETRE HIZ SINIRI
WSJ'nin aktardığına göre değişiklik, Starlink'in hükümetler ve ordular için geliştirdiği StarShield hizmetini etkiliyor. Daha önce yüksek hızlarda bağlantı sağlayabilen askerî terminallerin, saatte yaklaşık 100 mil, yani 160 kilometre sınırının aşılması halinde bağlantı sorunları yaşamaya başladığı bildirildi. Bu durum özellikle yüksek hızda uçması gereken insansız hava araçlarının operasyonlarını zorlaştırdı.
Ukraynalı askerî yetkililer, İHA'ların uçmaya devam edebildiğini ancak canlı görüntü aktarımının kesintiye uğradığını, bunun da özellikle hareketli hedeflerin takip edilmesini güçleştirdiğini belirtti.
Bağlantının korunması için daha düşük hızda uçulması gerektiğinde ise İHA'ların Rus hava savunma sistemleri tarafından vurulma riskinin arttığı ifade edildi.
UKRAYNA ORDUSU: BAZI OPERASYONLARI İPTAL ETMEK ZORUNDA KALDIK
Ukrayna Hava İndirme Kuvvetlerine bağlı 7. Kolordu, çarşamba sabahı StarShield bağlantısında sorunlar yaşandığını doğruladı. Birlik tarafından Telegram üzerinden yapılan ve daha sonra silinen açıklamada, bağlantı kesintileri nedeniyle bazı askerî görevlerin iptal edilmek zorunda kalındığı belirtildi.
Kolordu, bağlantı sorunlarının özellikle orta menzilli İHA operasyonlarında ve lojistik faaliyetlerde güçlük yarattığını bildirdi. Açıklamada, yüksek kalkış hızına ihtiyaç duyan insansız hava araçlarının yeni sınırlamadan etkilendiği, bağlantıyı koruyabilmek için hızlarını düşüren araçların ise Rus ateşine karşı daha savunmasız kaldığı ifade edildi.
Ukraynalı askerî kaynaklar, hız sınırının etkisi konusunda farklı veriler paylaştı. Bazı birlikler bağlantının saatte 160 kilometrenin üzerinde kesildiğini bildirirken, başka birliklerden daha düşük hızlarda da sorun yaşandığı yönünde bilgiler geldi.
RUSYA'NIN JET MOTORLU İHA'LARINA KARŞI SAVUNMA DA ETKİLENDİ
WSJ'nin haberine göre Ukrayna, son aylarda Rusya'nın yeni nesil jet motorlu insansız hava araçlarına karşı Starlink bağlantısını kullanarak yeni bir önleme kapasitesi geliştirmeye başlamıştı. Rusya'nın cephe hattından uzaktaki Ukrayna kentlerine saldırılarında kullandığı yüksek hızlı İHA'ların engellenmesi için geliştirilen sistemler, kesintisiz uydu internet bağlantısına ihtiyaç duyuyor.
Ukraynalı hava savunma yetkilileri, yeni hız sınırlamasının bu tür hedeflerin önlenmesini de zorlaştırabileceğini belirtti. Uzmanlara göre StarShield bağlantısındaki kesintiler yalnızca saldırı amaçlı İHA'ları değil, savunma amacıyla kullanılan insansız sistemleri de etkileyebilir.
TRUMP'IN RUS PETROL RAFİNERİLERİNE YÖNELİK BASKISIYLA AYNI DÖNEMDE GELDİ
SpaceX'in kısıtlama kararı, Washington ile Kiev arasında Rusya'nın enerji altyapısına yönelik saldırılar konusunda yaşanan gerilimin ardından geldi.
ABD Başkanı Trump, Ukrayna'nın Rus petrol rafinerilerine düzenlediği saldırıların durdurulmasını isterken Zelenskiy yönetimini savaşın sürmesinden sorumlu tutan açıklamalarda bulunmuştu.
Trump yönetiminin Ukrayna üzerindeki baskısını artırdığı bir dönemde ortaya çıkan Starlink kısıtlamaları, ABD'nin Kiev'e sağladığı askerî ve teknolojik desteğin geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı.
RUSYA İÇİNDEKİ UZUN MENZİLLİ SALDIRILAR NEDEN ETKİLENMEYEBİLİR?
WSJ'nin haberinde yeni düzenlemenin, Ukrayna'nın Rusya topraklarındaki petrol rafinerilerine yönelik uzun menzilli İHA saldırılarını doğrudan etkilemesinin beklenmediği belirtildi. Bunun nedeni, Ukrayna'ya ait İHA'ların Rusya hava sahasında StarShield bağlantısı kullanmasının zaten engellenmiş olması.
Rusya'nın derinliklerindeki hedeflere saldıran Ukrayna İHA'ları, StarShield yerine başka uydu hizmetlerinden, ataletsel seyrüsefer sistemlerinden ve arazi tanıma teknolojilerinden yararlanıyor.
Dolayısıyla yeni hız sınırının etkisi ağırlıklı olarak cephe hattı çevresindeki ve orta menzildeki operasyonlarda hissediliyor.
Kremlin: AB'nin yeni yaptırımları ABD ile yakıt anlaşmamızı engelleyebilir
SPACEX DAHA ÖNCE RUS ORDUSUNUN STARLINK ERİŞİMİNİ DE KISITLAMIŞTI
SpaceX, 2026'nın başlarında Rus birliklerinin Starlink terminallerine yetkisiz erişimini engelleyen önlemler almıştı. Söz konusu adımın Rus ordusunun cephedeki haberleşmesini ve Ukrayna'nın askerî lojistiğine yönelik bazı operasyonlarını olumsuz etkilediği bildirilmişti.
Starlink'in Ukrayna'daki sivil kullanıcılar için sunduğu terminallerde hareket halindeyken hız kısıtlamaları zaten uygulanıyordu. Ancak askerî StarShield hesapları daha yüksek hızlarda bağlantı kurmayı sürdürebiliyordu.
Son değişiklikle askerî hesapların da hız sınırlamasından etkilenmesi, Ukrayna ordusunun bazı insansız sistemlerdeki operasyonel avantajını azalttı.
KİEV, RUSYA ÜZERİNDE STARLINK BAĞLANTISI İSTEMİŞTİ
WSJ'nin haberinde Ukrayna'nın son aylarda Washington'dan Starlink'in Rusya toprakları üzerindeki kullanım alanının genişletilmesini talep ettiği de aktarıldı. Kiev yönetimi, bu sayede Rusya'nın balistik füze fırlatma sistemlerine karşı daha etkili operasyonlar düzenlemeyi hedefliyordu.
Zelenskiy'in geçen hafta Rus füze saldırısına hedef olan Prylukı kentini ziyaretinde de bu talebini yinelediği belirtildi.
Ancak Ukrayna'nın bağlantı kapsamını genişletme talebinin karşılanıp karşılanmayacağı belirsizliğini korurken, SpaceX'in mevcut askerî hizmete getirdiği yeni sınırlama Kiev yönetimi açısından ek bir sorun oluşturdu.
SPACEX'TEN AÇIKLAMA GELMEDİ
WSJ'nin haberine göre SpaceX, yeni hız sınırlamalarının neden uygulandığına ilişkin sorulara cevap vermedi. Ukraynalı askerî yetkililer ise kesintilerin kapsamını belirlemeye ve operasyonların sürdürülebilmesi için çözüm geliştirmeye çalışıyor.
Yeni düzenleme, Ukrayna ordusunun savaş alanında kullandığı Amerikan uydu iletişim altyapısına bağımlılığını bir kez daha gündeme getirdi.
