Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), Avrupa Birliği (AB) ve Euro Bölgesi’nin 2025 yılı dördüncü çeyreğine ilişkin kamu borcu ve bütçe açığı verilerini kamuoyuyla paylaştı. Veriler, yılın son döneminde borç oranlarında sınırlı bir iyileşme yaşandığını, ancak bütçe açıklarının bazı üye ülkelerde AB kriterlerini zorlamaya devam ettiğini ortaya koydu.
KAMU BORCU TRİLYON EURO SEVİYELERİNDE
Eurostat verilerine göre, Euro Bölgesi’nde kamu borcunun gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı, bir önceki çeyrekte kaydedilen yüzde 88,4 seviyesinden yüzde 87,8’e geriledi. Benzer bir düşüş eğilimi AB genelinde de gözlendi; üçüncü çeyrekte yüzde 82 olan kamu borcu oranı, dördüncü çeyrek sonunda yüzde 81,7’ye indi.
Bu oranların parasal karşılığı ise devasa rakamlara ulaştı:
Euro Bölgesi toplam kamu borcu: 13 trilyon 911 milyar euro
AB toplam kamu borcu: 15 trilyon 374 milyar euro
ÜLKELER ARASINDAKİ BÜYÜK UÇURUM: YUNANİSTAN VE ESTONYA KARŞI KARŞIYA
AB üyesi ülkeler arasında kamu borcu yükü bakımından ciddi farklılıklar dikkat çekiyor. Borç oranının en yüksek olduğu ülkeler listesinde zirveyi yine yüzde 146,1 ile Yunanistan işgal etti. Yunanistan’ı takip eden diğer yüksek borçlu ülkeler ise şunlar oldu:
İtalya: %137,1
Fransa: %115,6
Belçika: %107,9
İspanya: %100,7
Buna karşılık, mali disipliniyle öne çıkan ülkelerde borç oranları oldukça düşük seyretti. Kamu borcunun GSYH’ye oranının en düşük olduğu ülkeler yüzde 24,1 ile Estonya, yüzde 26,5 ile Lüksemburg ve yüzde 29,9 ile Bulgaristan olarak kayıtlara geçti.
BÜTÇE AÇIĞI GRAFİĞİ: AB’DE ARTIŞ, EURO BÖLGESİ’NDE DÜŞÜŞ
2025 yılının son çeyreği, bütçe dengeleri açısından AB ve Euro Bölgesi arasında farklı bir seyir izledi. AB genelinde bütçe açığının GSYH’ye oranı yüzde 3,1’den yüzde 3,2’ye yükseldi. Euro Bölgesi’nde ise bu oran yüzde 3,1’den yüzde 3 seviyesine çekilerek bir önceki döneme göre iyileşme gösterdi.
Bütçe açığı konusunda en fazla zorlanan ülkeler arasında yüzde 7,9 ile Romanya ilk sırada yer aldı. Diğer yüksek açık veren ülkeler ise şu şekilde sıralandı:
Slovakya: %7,2
Polonya: %7
Belçika: %5,7
Macaristan: %4,4
Fransa: %4,1
MAASTRİCHT KRİTERLERİ VE YASAL SÜREÇLER
AB’nin ekonomik ve parasal birliğini korumak amacıyla uyguladığı mali kurallara göre, üye ülkelerin kamu borçlarının GSYH’lerinin yüzde 60’ını, bütçe açıklarının ise yüzde 3’ünü aşmaması gerekiyor.
Açıklanan son veriler, birçok üye ülkenin özellikle borç stoğu bazında bu sınırın oldukça üzerinde olduğunu teyit ediyor. Kurallar gereği, söz konusu sınırları aşan ülkelerin uygulayacakları mali tedbirleri ve düzeltme planlarını AB Komisyonuna bildirmeleri ve gerekli yapısal önlemleri almaları zorunluluğu bulunuyor.
