İstanbul’daki 15 Temmuz Şehitler ve Fatih Sultan Mehmet köprüleri ile yedi otoyolun özelleştirileceği iddiası kamuoyunun tepkisini çekince hükümet kaynakları 'satış' iddiasının gerçeği yansıtmadığını açıkladı. Ancak bir süre sonra konuya ilişkin küresel danışmanlık şirketi Ernst & Young LLP’nin yetkilendirildiği ortaya çıktı. Ulaştırma Bakanı Uraloğlu da ‘Bakım masrafı bütçeye yük’ diyerek söz konusu yetkilendirmeyi doğruladı. "Satış değil 25 yıllık işletme hakkı devri" dedi. Eş zamanlı olarak EY’den oluşan Türk heyeti potansiyel alıcı Brisa ile görüşmek için Portekiz’e gitti.
YABANCI TÜRK KONSORSİYUMU
Bloomberg, iki köprünün ve otoyol ağının bazı bölümlerinin işletme haklarının satışında resmi ihale sürecinin başlaması için sona yaklaşıldığı iddiasını haberleştirdi. Dört ayrı paket halinde ihaleye çıkılacağını belirterek Fransız altyapı yatırım şirketi Meridiam SAS'in, iki köprü ve bazı otoyolların işletme hakları için düzenlenecek ihaleye katılmayı değerlendirdiğini yazdı. Şirketin Türk bir firmayla konsorsiyum kurmayı planladığını belirtti. Bazı Türk şirketlerin de ihaleye girebilmek için yabancı firmalarla konsorsiyum kurmayı düşündüğünü kaydetti.
İLK 2 TALİP AVRUPA’DAN
KÖPRÜ SATIŞINA İLGİ BÜYÜK MÜŞTERİ ÇOK
Türkiye’nin simge yapılarından Boğaz köprülerinin özel sektöre devrine yönelik çalışmalar hız kazandı. İşletme hakkının 25 yıllığına devredilmesi planlanırken, köprü ve otoyolların tek blok halinde ya da farklı paketlere ayrılarak ihaleye çıkarılması seçenekleri değerlendiriliyor. Yeni gelir arayışındaki iktidarın hazırladığı süreçte, Portekizli yatırımcıların ardından Fransız bir şirketin de ihaleye ilgi gösterdiği belirtildi.
Türkiye’nin 15 Temmuz Şehitler (Boğaziçi) ve Fatih Sultan Mehmet (FSM) köprüleri ile Karayolları Genel Müdürlüğü’nün (KGM) işlettiği otoyolların işletme haklarını özel sektöre devretmeye yönelik çalışmaları sürüyor. Henüz hangi yöntemle yapılacağı kesinleşmeyen olası özelleştirme için yerli ve yabancı şirketler de hazırlıklara başladı. Fransız altyapı yatırım şirketi Meridiam SAS’ın, iki Boğaz köprüsünün işletme hakkına talip olmak için Makyol İnşaat ile konsorsiyum kurmayı değerlendirdiği iddia edildi. Hazırlıkları devam eden çalışmada en güçlü seçenek olarak 25 yıllık işletme hakkı devri öne çıkıyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yürüttüğü çalışmalarda, mevcut modelin kamuya sağlayacağı ekonomik katkı analiz ediliyor. Ulaştırma Bakanı Abdülkadir Uraloğlu da daha önce yaptığı açıklamada, Karayolları Genel Müdürlüğü’nün işlettiği yaklaşık 2 bin kilometrelik yolun bakım maliyetlerine dikkat çekerek, işletme hakkı devrinin kamu açısından daha faydalı olup olmayacağının değerlendirildiğini ifade etmişti. Uraloğlu, satışın değil yalnızca işletme hakkı devrinin gündemde olduğunu vurgulamıştı.
PAKET MODELİ ÖNE ÇIKIYOR
Edinilen bilgilere göre özelleştirme sürecinde iki farklı yöntem üzerinde duruluyor. İlk seçenek, köprü ve otoyolların ekonomik büyüklükleri ile yapısal özellikleri dikkate alınarak birden fazla pakete ayrılması. Böylece farklı yatırımcı gruplarının ihaleye katılımının artırılması ve rekabetin güçlendirilmesi hedefleniyor. Diğer seçenek ise 2013 yılında uygulanan modele benzer şekilde tüm köprü ve otoyolların tek blok halinde özelleştirilmesi. Henüz hangi yöntemin tercih edileceğine ilişkin nihai karar verilmezken, kamu yararı ve ihale gelirini en üst seviyeye çıkaracak model üzerinde çalışmaların sürdüğü belirtiliyor. Türkiye, 2013 yılında sekiz otoyol ile Boğaziçi ve Fatih Sultan Mehmet köprülerinin 25 yıllık işletme hakkı için ihale düzenlemişti. Koç Holding, Ülker Grubu’na bağlı Gözde Girişim ve Malezyalı UEM Group ortaklığının 5,7 milyar dolarlık teklifi en yüksek teklif olmuş, ancak teklif bedelinin beklentilerin altında kalması nedeniyle ihale iptal edilmişti. Dönemin beklentisi yaklaşık 7 milyar dolar seviyesindeydi. Kaynaklar, özelleştirme modeline ilişkin tüm alternatiflerin masada bulunduğunu, hangi modelin uygulanacağına ilişkin çalışmaların sürdüğünü, henüz kesinleşmiş bir kararın bulunmadığını belirtti.
FRANSIZ ŞİRKET TEKLİF VERMEYE HAZIRLANIYOR
Fransız altyapı yatırım şirketi Meridiam SAS’ın, özelleştirilmesi planlanan 15 Temmuz Şehitler ve Fatih Sultan Mehmet köprülerinin işletme hakları için yapılacak ihaleye Makyol İnşaat ile ortak girmeyi değerlendirdiği öne sürüldü. Bloomberg’in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, iki şirket konsorsiyum kurarak teklif vermeyi planlıyor. Haberde, başka Türk şirketlerinin de yabancı yatırımcılarla ortaklık arayışında olduğu belirtildi. Kaynaklara göre resmi ihale sürecinin başlaması için sona yaklaşılırken, köprüler ve bazı otoyolların dört ayrı paket halinde ihaleye çıkarılması seçeneği üzerinde duruluyor. Bloomberg daha önce de özelleştirme sürecinin yönetimi için Ernst & Young’ın görevlendirildiğini duyurmuştu. Öte yandan 2012 yılında köprülerin 2.000 kilometre otoyol ile birlikte özelleştirilmesi için yapılan girişimde 5,7 milyar dolarlık bir teklif kabul edilmiş, süreç, dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 7 milyar doların altındaki bir satışın “vatana ihanet” olacağını söylemesi üzerine durmuştu.
PORTEKİZ İLE PAZARLIK YAPILMIŞTI
Özelleştirmede Cumhuriyet tarihinin en yüksek satışlarına imza atan iktidar, artan bütçe açığına kaynak yaratmak amacıyla yeni vergi düzenlemelerinin yanı sıra özelleştirme gelirlerine de ağırlık veriyor. Bu durum, 2026-2028 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’da (OVP) da açık biçimde ortaya konuldu. Programda, bütçe açığının finansmanında özelleştirme gelirlerinin daha etkin kullanılacağı vurgulanırken, geçen yıl 21 milyar lira olarak öngörülen özelleştirme gelir hedefi bu yıl için 185 milyar liraya yükseltildi. OVP’ye göre özelleştirmelerden 2027 yılında 70 milyar lira, 2028 yılında ise 30 milyar lira gelir elde edilmesi hedefleniyor. Resmi verilere göre, 15 Temmuz Şehitler ve Fatih Sultan Mehmet köprülerinden günlük ortalama 430 bin araç geçişi yapılıyor. Hükümetin önce yalanladığı, ardından doğruladığı özelleştirme hazırlıkları kapsamında Türk heyetinin görüşmeler için Portekiz’e gittiği öğrenilmişti. Heyetin, 16 Nisan Perşembe günü Portekiz’in en büyük otoyol işletmecisi Brisa’nın üst düzey yöneticileriyle kritik bir toplantı gerçekleştirdiği, satış süreci için geçen yıl danışman olarak görevlendirilen küresel denetim ve danışmanlık şirketi Ernst & Young (EY) temsilcilerinin de görüşmelere eşlik ettiği belirtilmişti. Söz konusu gelişme, KARAR tarafından daha önce manşete taşınmıştı.
