Tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarına ilişkin düzenlemeleri içeren kanun teklifi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edildi. Teklifle, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararları uyarınca tasfiyesine karar verilen fonların adil, şeffaf ve etkin yönetimi ile malvarlıklarının korunması amaçlanıyor.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edilen kanun teklifi, Sermaye Piyasası Kanunu hükümleri kapsamında SPK’nin 17 Eylül 2026 tarihli kararları ile tasfiyesine karar verilen ve henüz tasfiyesi tamamlanmamış yatırım fonlarını kapsıyor. Düzenleme; fon malvarlığından hukuka aykırı olarak çıkarılan değerlerin geri kazanılmasını, oluşan kayıp ve zararın sorumlulardan tahsil edilmesini ve elde edilen değerlerin fon pay sahiplerine ödenmesine ilişkin usul ve esasları kanuni güvenceye kavuşturuyor. Teklif hükümleri, kapsama girenler dışındaki diğer yatırım fonları için genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmayacak.
TASFİYENİN YÜRÜTÜLMESİ VE SPK'NİN YETKİLERİ
Düzenlemenin "Tasfiyenin yürütülmesine ilişkin genel esaslar ve fon pay sahipliğinin belirlenmesi" hükmüne göre tasfiye süreci, SPK'nin gözetim ve denetiminde tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından yürütülecek. Kurul; tasfiye aşamalarını, varlıkların tespiti ve nakde çevrilmesini, değerleme esaslarını, fon pay sahipliğinin belirlenmesini, ara ve nihai ödemeler ile dağıtım sırasını belirlemeye yetkili kılındı.
Tasfiye ile görevli kuruluşlar; yatırımcı menfaatini, varlıkların piyasa koşullarını, fon portföy yapılarını ve fon pay sahiplerinin ortak menfaatini gözeterek en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi amacıyla özen gösterecek. Ayrıca süreçte uygulanacak özel mekanizmalar şöyle belirlendi:
FİYAT MARJI VE SATIŞ YÖNTEMLERİ: Borsadaki fiyatın gerçek değeri yansıtmadığı veya tasfiyeyi geciktireceği durumlarda geri alım, hakim ortağa satma hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi yöntemleriyle geçici olarak farklı fiyat marjları uygulanabilecek.
BORSA DIŞI SATIŞ VE KISITLAMALAR: Kurul, tasfiye ile görevli kuruluşların talebiyle varlıkların Borsa dışında satışına onay verebilecek. Bu satışlarda SPK’nin kısıtlamaları uygulanmayacak. Satın alınan varlıkların belirli bir süre Borsada satılmasına kısıtlama getirilebilecek.
GİZLİLİK MUAFİYETİ VE BİLGİ PAYLAŞIMI: MKK, Takasbank, Borsa İstanbul, Türkiye Bankalar Birliği, portföy yönetim şirketleri ve diğer kamu kurumları; SPK, Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun (TMSF) bilgi ve belge taleplerini gecikmeksizin karşılamakla yükümlü olacak. Kurumlar özel mevzuatındaki sır saklama hükümlerine dayanak göstererek bilgi vermekten imtina edemeyecek.
PİYASA SUÇLARINA KARIŞANLARA ÖDEME YAPILMAYACAK: Piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı fiillerini işlediği veya fonlarla birlikte hareket ettiği tespit edilen kişi ve kurumlara tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak.
NET YATIRIM TUTARI, ARA ÖDEME VE NİHAİ ÖDEME ESASLARI
"Net yatırım tutarı, ara ödeme ve nihai ödeme" başlıklı hükme göre, fon malvarlığının nakde çevrilmesinden elde edilen nakit, tasfiye kararından bir önceki gün sonu fon birim pay fiyatı üzerinden hesaplanan tutarı karşılamaya yetmezse ödemeler "net yatırım tutarı" üzerinden yapılacak.
HESAPLAMA YÖNTEMİ: Fon pay sahibinin net yatırım tutarı, fona yapılan her bir nakit giriş ve çıkışının tasfiye tarihine kadar TÜİK tarafından açıklanan TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalaması (kıstelyevm usulü) ile endekslenmesi ve İlk Giren İlk Çıkar (FIFO) esasına göre düşülmesi suretiyle MKK tarafından hesaplanacak.
1 MİLYON TL'LİK ARA ÖDEME TAVANI: Kurulca belirlenen fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon TL'nin altında olan yatırımcılara bu tutarda; 1 milyon TL ve üzerinde olanlara ise en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılabilecek.
ÖDEME KISITLARI: Ara ödemeler, para piyasası fonları hariç, ilgili hesabın bir önceki gün sonu katılma payı toplam değerini aşamayacak. Hiçbir pay sahibine net yatırım tutarını veya 1 milyon TL ara ödeme tavanını aşan ödeme yapılamayacak. Ara ödeme karşılığında katılma payı iadesi yapılmayacak, iadeler nihai ödemede gerçekleştirilecek.
İSTEĞE BAĞLI İADELER: Tasfiye tarihine kadar fona katılma payı iade ederek ödeme almış kişilerin veya ilgili paylardan kazanç elde edenlerin, TÜFE-Yİ-ÜFE ortalaması ile bulunan tutarı aşan getirileri isteğe bağlı olarak Kurulca ilan edilen hesaplara iade edebilmelerine imkan tanınacak.
HUKUKA AYKIRI İŞLEMLER VE ŞAHSİ SORUMLULUK
Teklifin "Fon malvarlığından mevzuata aykırı çıkarılan değerler ve şahsi sorumluluk" maddesi kapsamında, fon menfaatine uygun gerçek bir ekonomik amacı bulunmayan, muvazaalı işlemlerle ilişkili taraflara, hakim ortaklara veya üçüncü kişilere aktarılan tüm değerler "hukuka aykırı çıkarılmış değer" kabul edilecek.
Doğan zarardan öncelikle fonun kurucusu veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak. Zararın bu şirketten tahsil edilememesi halinde, zarara uğratılmada sorumluluğu bulunan gerçek ve tüzel kişiler ile bunlarla birlikte hareket edenler şahsen sorumlu olacak. Kişilerin görevden ayrılmış olması geçmiş dönem sorumluluklarını ortadan kaldırmayacak.
TMSF YETKİLERİ VE ELKONULAN MALVARLIKLARININ YÖNETİMİ
SPK tarafından tespit edilen zarar tutarları ve sorumlular TMSF'ye bildirilecek. TMSF, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve Bankacılık Kanunu yetkilerini kullanarak takip ve tahsilat başlatacak. Açılacak davalarda İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.
ELKOYMA VE MÜSADERE: Ceza soruşturmalarında CMK uyarınca verilen elkoyma kararlarında doğrudan fona iadesi mümkün olan para ve sermaye araçları mahkemece fona veya geri kazanım hesabına aktarılacak.
GAYRİMENKUL SATIŞI: Doğrudan devredilemeyen gayrimenkul gibi malvarlıklarında TMSF kayyum atanabilecek ve dava sonucunu beklemeden bu varlıkları satıp tasfiye edebilecek. Müsadere edilen değerler Hazine'ye gelir kaydedilmeyip ilgili fona aktarılacak.
GERİ KAZANIM HESABI GÜVENCESİ: Tahsil edilen tutarlar TMSF nezdinde her fon için ayrı alt hesaplarda izlenecek. Bu hesaplar haczedilemeyecek, üzerlerine ihtiyati tedbir konulamayacak ve başka amaçla kullanılamayacak. Biriken tutarlar YTM aracılığıyla pay sahiplerine aktarılacak.
Düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, TMSF'nin görüşü alınarak SPK tarafından belirlenecek. Uygulama sürecinde ihtiyaç duyulması halinde SPK ve YTM dışarıdan avukatlık, muhasebe ve yazılım geliştirme hizmeti temin edebilecek.
