Ekonomist Güven Sak, Ekonomim gazetesinde yayımlanan yazısında Türkiye’de siyasetin kendi içine kapandığını, gençlerin sorunlarının ise gündemin dışında kaldığını belirtti.
Sak, siyasetin giderek siyasetçilerin kariyer planlarına odaklandığını savunarak, bu durumun toplumla siyaset arasındaki bağı zayıflattığını ifade etti.
“SİYASET MİLLETİN DERDİNDEN KOPTU”
Güven Sak, yazısında Türkiye’de siyasetin kendi içine kapandığı bir dönemden geçildiğini belirtti. Bu durumun, siyasetin milletin sorunlarına çözüm üretme kabiliyetini zayıflattığını savunan Sak, başkanlık sistemiyle birlikte politika tasarım kapasitesinin de aşındığını ifade etti.
Sak, “Siyasetçinin kariyer planı”nın siyasetin temel gündemi haline geldiğini belirterek, bunun gençlerin sorunlarına ilgisizliği artırdığını yazdı.
BİLGİ ÜNİVERSİTESİ KARARI: “GEÇEN HAFTANIN BİR NUMARALI ABUKLUĞU”
Sak, İstanbul Bilgi Üniversitesi’nin kapatılıp kısa süre sonra yeniden açılması kararını da eleştirdi.
Kararı “geçen haftanın bir numaralı abukluğu” olarak nitelendiren Sak, öğrenciler derslere devam ederken ve sınavlara hazırlanırken alınan böyle bir kararın, siyasetin gençlerin derdinden ne kadar koptuğunu gösterdiğini ifade etti.
Sak’a göre Bilgi Üniversitesi kararı, Türkiye’de kurumsal kapasite erozyonunun ulaştığı aşamayı gösteren dikkat çekici örneklerden biri oldu.
“MECLİS’İN SİSTEM İÇİNDE AĞIRLIĞI YOK”
Güven Sak, başkanlık sistemi sonrasında Meclis’in ve milletvekillerinin siyaset ile seçmen arasındaki bağı kurma işlevinin zayıfladığını da savundu.
Eskiden seçmenin sorunlarını iletebileceği 600 milletvekili bulunduğunu belirten Sak, bugün sistemin tek kişiye erişim üzerine kurulduğunu ifade etti.
Sak, bu yapının hataların düzeltilmesini de zorlaştırdığını yazdı.
“SON 20 YILIN EN MUTSUZ DÖNEMİNDEYİZ”
Sak’ın yazısında yer verdiği TÜİK verilerine göre, toplum genelinde ve gençlerde genel mutluluk ile umut düzeyleri son 20 yılın en düşük seviyelerinde seyrediyor.
Grafiklere göre özellikle 18-24 ve 25-34 yaş gruplarında mutluluk ve umut düzeylerinde 2016 sonrasında belirgin bir gerileme dikkat çekiyor.
Sak, erken seçim düşünenlerin iki noktayı akılda tutması gerektiğini belirterek, bunlardan ilkinin gençlerin mutsuz ve umutsuz olması, ikincisinin ise ilk seçimde genç seçmenlerin belirleyici rol oynayacak olması olduğunu ifade etti.
ÜNİVERSİTE MEZUNU GENÇLERİN ORANI DÖRT KAT ARTTI
Sak, gençlerin eğitim düzeyindeki değişime de dikkat çekti.
Verilere göre 2008 yılında 22-29 yaş grubundaki gençlerin yalnızca yüzde 9’u yükseköğretim mezunuyken, bu oran 2024’te yüzde 40’a yükseldi.
Sak, yükseköğretim mezunu gençlerin beklentilerinin arttığını, ancak bu beklentileri karşılayacak istihdam ve gelecek imkânlarının yeterince oluşturulmadığını vurguladı.
HER 10 MEZUNDAN 3’Ü İSTİHDAM DIŞINDA
Yazıda yer verilen verilere göre üniversite mezunu her 10 gençten 3’ü istihdam dışında ya da işsiz durumda.
Sak, çalışan gençlerin de önemli bir bölümünün eğitim aldığı alan dışında çalıştığını belirtti. Buna göre üniversite mezunu gençlerin yalnızca yaklaşık 4’ü kendi alanında çalışma imkânı bulabiliyor.
Bu tabloyu gençlerdeki mutsuzluk ve umutsuzlukla ilişkilendiren Sak, gençlerin beklentilerinin yükseldiğini ancak bu beklentilere karşılık gelen ekonomik ve kurumsal zeminin oluşturulamadığını ifade etti.
“HER AN HER ŞEY DEĞİŞEBİLİR ALGISI İSTİKRARI YOK EDİYOR”
Güven Sak, Türkiye’nin temel problemlerinden birinin öngörülebilirlik eksikliği olduğunu belirtti.
Dünyada ülkeleri ikiye ayıran Sak, bir tarafta kuralların hâkim olduğu ve geleceğin öngörülebilir olduğu ülkelerin, diğer tarafta ise kuralların bir gecede değişebildiği ülkelerin bulunduğunu yazdı.
Sak’a göre Türkiye bugün ikinci grupta yer alıyor. Bu durum, yatırım ortamını, gençlerin gelecek planlarını ve toplumsal güveni zedeliyor.
“GENÇLERİN GÖZÜ DIŞARIDA”
Sak, yazısının sonunda Türkiye’de siyasetçinin kendi kariyer planına odaklandığını, milletin derdine yandığını, gençlerin ise gözünü dışarı çevirdiğini belirtti.
Buna rağmen Türkiye’nin toparlanabileceğini ifade eden Sak, ülkenin en önemli varlığının zor şartlar altında farklı coğrafyalarda faaliyet gösterebilen becerikli Türk şirketleri olduğunu vurguladı.
