Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Hürmüz ve Babülmendep boğazlarındaki güvenlik risklerine rağmen Körfez ülkelerinin petrol ihracatını yüksek seviyelerde sürdürdüğünü açıkladı.
IEA Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu’da yaşanan son gelişmelerin ardından petrol piyasalarının yakından izlendiğini belirterek, Hürmüz Boğazı ve bölgedeki enerji altyapısını etkileyen çatışmaların arz güvenliğine ilişkin endişeleri artırdığını ifade etti. Babülmendep Boğazı’na yönelik tehditlerin de bu belirsizliği derinleştirdiği kaydedildi.
Hürmüz'de iki Yunan tankerine saldırı
Açıklamada, buna rağmen ham petrol piyasalarının dengeleyici unsurlarla desteklenmeye devam ettiği belirtilirken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri başta olmak üzere Körfez ülkelerinin önemli miktardaki petrolü Hürmüz Boğazı dışındaki alternatif güzergahların yanı sıra boğaz üzerinden de küresel piyasalara ulaştırmayı sürdürdüğü aktarıldı.
Birol, “Tahminlerimize göre Körfez ülkelerinin ihracatı haziran sonundaki zirve seviyelerinin altında bulunuyor, ancak mart başı ile haziran ortası arasındaki döneme kıyasla halen belirgin şekilde daha yüksek seviyelerde seyrediyor.” ifadelerini kullandı.
DİĞER ÜRETİCİLER ARZ AÇIĞINI KISMEN TELAFİ ETTİ
IEA, ABD, Brezilya, Venezuela ve Kazakistan başta olmak üzere diğer üretici ülkelerin ihracatlarını artırarak Körfez kaynaklı arz kayıplarının bir kısmını telafi ettiğini bildirdi. Talep tarafında ise Çin’in ham petrol ithalatını savaş öncesi seviyelere göre yaklaşık yüzde 50 azaltmasının piyasaların dengelenmesine katkı sağladığı belirtildi.
Birol, IEA üyesi ülkelerin acil durum petrol stoklarından piyasaya arzın sürdüğünü belirterek, “IEA’nın 11 Mart’ta piyasaya 400 milyon varil petrol sunulmasına yönelik ortak eylemini duyurmasından bu yana üye ülkeler yaklaşık 290 milyon varil petrolü piyasaya sürdü ve ilave miktarlar da piyasaya ulaşmayı sürdürüyor. IEA üyesi ülkeler, kamu kontrolündeki 1 milyar varilin üzerindeki stoklar da dahil olmak üzere önemli miktarda acil durum petrol stokunu rezerv olarak elinde bulundurmayı sürdürüyor.” dedi.
RAFİNE ÜRÜN PİYASASINDA SIKILIK SÜRÜYOR
Açıklamada, rafineri faaliyetleri ile petrol ürünleri arzındaki toparlanmanın ham petrol teslimatlarındaki artış kadar güçlü olmaması nedeniyle dizel ve benzin gibi rafine petrol ürünleri piyasalarının ham petrol piyasasına kıyasla daha sıkı bir görünüm sergilediği ifade edildi.
LNG SEVKİYATLARI ARZ KAYBININ YÜZDE 70’İNİ KARŞILADI
Doğal gaz piyasalarında ise ABD ve Kanada’nın katkısıyla diğer bölgelerden artan LNG sevkiyatlarının, Hürmüz Boğazı üzerinden yaşanan arz kaybının yaklaşık yüzde 70’ini telafi ettiği belirtildi. Buna karşın Körfez’den LNG ihracatının yeniden başlamasında yaşanabilecek gecikmelerin, başta Avrupa ülkeleri olmak üzere LNG ithalatçılarının gelecek kış öncesi doğal gaz depolama çalışmalarını olumsuz etkileyebileceği kaydedildi.
IEA, küresel enerji arz güvenliğinde daha fazla bozulmanın önüne geçilebilmesi için bölgedeki çatışmaların çözüme kavuşturulması ve Hürmüz Boğazı’nın tam ve koşulsuz şekilde yeniden açılmasının hayati önem taşıdığı değerlendirmesini yineledi.
