Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında devam eden 2026 yılı bütçe görüşmelerinde belki de en dikkat çeken detay, Vatandaşlık Maaşı olmuştu. Öyle ki geçtiğimiz senelerde Aile Destek Programının sona ermesi akabinde hayata geçirileceği açıklanan Vatandaşlık Maaşı ile alakalı detaylar netleşmeye başlıyor.
TÜM DESTEKLER VATANDAŞLIK MAAŞI'NDA
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından detayları paylaşılan yeni sosyal destek modeli, mevcut yardım sistemini tamamen değiştirecek iken, bu destek, tamamlayıcı maaş pozisyonunda olacak. . Bugüne kadar farklı kalemler altında ve ayrı başvuru süreçleriyle yürütülen sosyal yardımlar, Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi adı altında birleştirilecek.
Takvime göre 2026 yılı içinde belirlenecek olan bazı mahalle ve illerde pilot uygulaması yapılacak olan sistem, elde edilen verilerin analiz edilmesinin ardından 2027 yılında 81 ilin tamamında devreye alınacak.
3 TEMEL İHTİYAÇ TEK PAKETTE
Yeni sistemin en büyük avantajı, dar gelirli vatandaşların en büyük harcama kalemleri olan kira, gıda ve ısınma giderlerini bütüncül bir yaklaşımla ele alması. Kişi başına düşen geliri belirlenen yoksulluk sınırının altında kalan haneler, bu 3 temel ihtiyaç için tek bir kanaldan nakdi destek alabilecek. Özellikle kış aylarının çetin geçtiği doğu illerinde yakıt ve enerji yardımları ön plana çıkarken, büyükşehirlerde ise en büyük sorun olan barınma ve kira desteği ağırlık kazanacak.
VATANDAŞLIK MAAŞI BAŞVURUSU YAPILACAK MI?
Uygulamanın vatandaş açısından en büyük kolaylığı ise başvurular konusunda olacak. Mevcut Aile Sosyal Destek Programı altyapısıyla entegre çalışacak olan sistem, hanelerin gelir durumunu devletin veri tabanları üzerinden düzenli olarak takip edecek. Ailenin gelir seviyesi belirlenen alt sınırın altına düştüğünde, herhangi bir kuruma gidip dilekçe vermeye gerek kalmadan destek ödemeleri otomatik olarak başlatılacak.
VATANDAŞLIK MAAŞI NE KADAR OLACAK?
Vatandaşlık Maaşı detaylarında en çok merak edilen konu ise ne kadar destek sağlanacağı ve yardım için alt ve üst sınırlar olarak takip edilmekte. Hane içindeki kişi sayısı, ailenin toplam geliri, yaşanılan bölgenin ekonomik koşulları ve genel bütçe imkanları hedefiyle bir sınır belirleneceği açıklanırken, bakanlıkların yürüttüğü teknik çalışmaların tamamlanmasının ardından hem net başvuru şartları hem de ödenecek aylık tutarlar kamuoyu ile paylaşılacak.
İSTANBUL İLE ANADOLU ARASINDA FARK OLACAK MI?
Sosyal destek ödemelerinde yıllardır uygulanan standart tarife, yeni vatandaşlık maaşı sistemiyle birlikte sil baştan yenilenecek. Yeni destek sisteminde, İstanbul'da asgari ücretle çalışan ve 15 bin lira kira ödeyen bir ailenin barınma yükü ile Anadolu'nun küçük bir ilçesinde kendi evinde oturan ama tarımsal geliri düşük olan bir ailenin ihtiyaçları aynı algoritmayla değerlendirilmeyecek.
Sistem, tapu, Sosyal Güvenlik Kurumu ve banka verilerini çapraz doğrulama ile analiz ederek büyükşehirlerdeki hak sahiplerine kira ağırlıklı, kırsaldaki hak sahiplerine ise gıda ağırlıklı farklı katsayılarda ödeme yapacak.
