Manisa’nın otomotiv üssü olma hayali ilk büyük yarasını Alman devi Volkswagen (VW) ile almıştı. Ekim 2019’da 1,3 milyar euroluk devasa bir yatırım için Manisa’yı seçen ve burada şirket dahi kuran VW, Temmuz 2020’de bir anda rotasını Slovakya’ya çevirdi. Manisa büyük hayal kırıklığı yaşarken, Çinli BYD’den 2024’te 1 milyar dolarlık yatırım ve istihdam müjdesi geldi. 150 bin araç kapasiteli tesisin 2026’da üretime geçmesi beklenirken, 18 ay geçmesine rağmen tek bir çivi bile çakılmadı. Gemiler dolusu aracını Türkiye’de satan BYD’nin yönünü Macaristan’a çevirdiği öne sürüldü.
VİESSMANN’DAN GERİ DÖNME KARARI
Manisa, BYD ve VW gibi ‘gelmeyen devlerin’ yasını tutarken, Alman iklimlendirme ve ısıtma sistemleri devi Viessmann fabrikasının kapısına kilit vurduğunu duyurdu. 2013’ten bu yana Manisa’da faaliyet gösteren, 15 milyon euronun üzerinde yatırımla kurduğu fabrikasını kapatan Viessmann, üretimini Almanya’nın Allendorf kentindeki merkezinde toplama kararı aldı. Şirket Sözcüsü, kararın sektördeki daralmaya karşı mecburi bir hamle olduğunu belirtti. Karar, yaklaşık 150 çalışan ve ailelerini, bölge esnafıyla birlikte binlerce kişiyi de doğrudan etkileyecek.
FABRİKASINI KAPATAN SON FİRMA ALMAN DEVİ VEİSMANN OLDU: KÜRESEL ŞİRKETLER TEK TEK ÇEKİLİYOR
Türkiye’nin güçlü altyapısıyla dikkat çeken yatırım bölgelerinden Manisa, milyar dolarlık otomotiv devlerini topraklarına çekme hayali kurarken, bir büyük firmanın daha kapılarını kapatmasıyla sarsıldı. 11 yıldır milyarlarca dolar ihracat ve binlerce istihdam sağlayan köklü sanayi şirketi Viessmann fabrikasını kapatma kararı aldı. Yatırımların beklendiği süreçte mevcut üretimin de elden çıkması eleştirileri artırdı.
Türkiye’nin önemli sanayi merkezlerinden Manisa, son yıllarda büyük umutlarla beklenen dev yabancı yatırımların peş peşe hüsranla sonuçlanmasının şokunu yaşıyor. Şehir, milyar dolarlık otomotiv devlerini topraklarına çekme hayali kurarken, yıllardır tıkır tıkır işleyen ve istihdam sağlayan mevcut bir fabrikasının da kapılarına kilit vurulmasıyla sarsıldı. Manisa’nın yabancı yatırımcılarla imtihanı, adeta bir yılan hikâyesine dönüştü. Şehrin sanayi bölgelerinde on binlerce kişiye istihdam sağlayacak, Türkiye’yi küresel bir üretim üssü yapacak milyar dolarlık projeler birer birer seraba dönüşüyor. Manisa’nın otomotiv üssü olma hayali ilk büyük yarasını Alman devi Volkswagen (VW) ile almıştı. Ekim 2019’da 1,3 milyar euroluk devasa bir yatırım için Manisa’yı seçen ve burada şirket dahi kuran VW, Türkiye’nin sınır ötesi operasyonlarını bahane ederek uluslararası baskıların da etkisiyle projeyi önce ertelemiş, Temmuz 2020’de ise tamamen iptal ederek rotasını Slovakya’ya çevirmişti. 2024’te ise Çinli BYD’den 1 milyar dolarlık yatırım müjdesi geldi. 150 bin araç kapasiteli tesisin 2026’da üretime geçmesi beklenirken, 18 ay geçmesine rağmen tek bir çivi bile çakılmadı. Türkiye pazarına gemiler dolusu gümrüksüz araç sokarak lider konuma gelen BYD’nin yönünü Macaristan’a çevirdiği öne sürüldü. Manisa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Derneği Başkanı Ali Suat Ertosun’un “Güvenilir kaynaklara göre yatırım gerçekleşmeyecek” çıkışı ve konunun CHP’li Sevda Erdan Kılıç tarafından Meclis’e taşınması, projenin rafa kaldırıldığı yönündeki endişeleri haklı çıkardı.
VİESSMANN’DAN KAPATMA KARARI
Alman iklimlendirme ve ısıtma sistemleri devi Viessmann da fabrikasının kapısına kilit vurduğunu duyurdu. 2013’ten bu yana Manisa’da faaliyet gösteren, 15 milyon euronun üzerinde yatırımla kurduğu fabrikasını kapatan şirket, üretimini Almanya’da toplama kararı aldı. Şirket Sözcüsü, kararın sektördeki daralmaya karşı mecburi bir hamle olduğunu belirtti. Karar, yaklaşık 150 çalışan ve onların aileleri ve bölge esnafıyla birlikte binlerce kişiyi doğrudan etkileyecek. Şirket, Türkiye pazarından tamamen çıkmayacağını ve satış ağını koruyacağını açıklasa da, üretim bandı Türkiye için resmen durmuş oldu. Sonuç olarak Manisa; bir yanda milyarlarca dolarlık ihracat ve on binlerce kişilik istihdam vaadiyle gelip rüzgâr gibi geçen otomotiv devlerinin yarattığı devasa boşlukla, diğer yanda ise sessiz sedasız kapılarına kilit vuran 11 yıllık emektar fabrikasının vedasıyla baş başa kaldı.
3 YILDA YAKLAŞIK 100 MARKA FAALİYETLERİNİ SONLANDIRDI
Son üç yılda Türkiye’den çekilen uluslararası marka sayısının 100’e yaklaştığı belirtiliyor. 111 yıldır faaliyet gösteren BP, 770 istasyonluk ağını devrederek pazardan çıktı. Otomotivde Mazda, enerjide Total de çekilen markalar arasında yer aldı. Japon hijyen devi Daio Paper, beş yıl önce aldığı Komili ve diğer markalarla girdiği pazardan, artan rekabet ve ekonomik dalgalanmaları gerekçe göstererek ayrıldı. İngiltere merkezli BHL Group, 2023’te hızlı büyüme performansına rağmen faaliyetlerini sonlandırdı. Dünyaca bilinen gelinlik markası Oleg Cassini de 14 yılın ardından Türkiye’den çekildi. Uzmanlar, küresel sermayenin risk iştahının zayıf olduğunu ve yatırımcıların Türkiye pazarına temkinli yaklaştığı yorumları yaptı.
