Maaş zamlarını TÜİK’in açıkladığı enflasyon verilerine göre alan ancak sokakta ve mutfakta yüzde 100’lere ulaşan pahalılıkla hayatta kalmaya çalışan emekli ve dar gelirli vatandaş isyan bayrağını çekti. Orta gelir grubu alt gelir grubuna dönüştü. Alt gelir grubu ise yardıma muhtaç fakirler haline geldi. Uzmanlar, artık 200 bin lirası olan bir kişinin orta alt gelir grubunda yer aldığını dile getirdi. İki çocuğun özel okul taksidi, insanca yaşanabilecek bir evin kirası, kapıdaki otomobilin yakıt ve bakım masrafları, yılda iki kez çıkılacak mütevazı bir tatil, ailenin özel sağlık sigortası ve haftada sadece bir kez dışarıda yemek yeme lüksünü içinde barındıran orta gelir tanımı için ekonomistler üst rakamın 500 bin lira olduğunu, orta rakamın ise 300-400 bin lira arasında olduğunu aktardı. KARAR’a konuşan vatandaş ise bu rakamların yanından bile geçmediklerini aktardı. Nitekim son enflasyon verisiyle en düşük emekli maaşı 18 bin 937 lira oldu. Kiralar son iki yılda yüzde 200, gıda, yüzde 100 zamlandı. Ulaşım, sağlık ve eğitimde de fiyat artışları yüzde 200’leri buldu. Bütün bu veriler vatandaşın tamamen fakirleşmesinin ispatı oldu. Karar’a konuşan emekli ve dar gelirliler, “Bir emeklinin bugünkü maaşı ile bırakın karnını doyurmasını hiç bir şey yapmadan evde oturması bile imkansız. En düşük kira 20 bin lira, üşüyerek ısınsak aylık bin lira. Bir damacana su 150 lira. Elektrik, su telefon gibi faturalar hiç kullanmadık desek bin lira. Aramızda ulaşım kartları bedava olan arkadaşlarımız var. Onlar AVM ve kapalı alanlara gidip gün içinde ısınma sorununu halledebiliyorlar ama onların da bu kez hiç bir şey yapmasalar çay ve simit için verdikleri para en az 50 lira. Yani sözün özü biz geçinemiyoruz. Maaşımızı küçülten TÜİK kiramızı da ödesin” çağrısında bulundu.
MAAŞLARDAN 40 BİN LİRA UÇTU
Ekonomist ve yazarlar emeklinin şu an alması gereken maaşı hesapladı. Ekonomi yazarı Meriç Köyatası, en düşük emekli aylığının şu an 59 bin lira olması gerektiğini hesapladı. Köyatası, şöyle yazdı: “TÜİK’in mucizevi ölçümlerine göre 2025 yılı enflasyonu yüzde 30.9 oldu. ENAG 2020 yılından bu yana enflasyon ölçüyor ve ölçümleri TÜİK’in hep iki katı ve üzerinde gerçekleşti. Bizim elimizde 2020 yılından bu yana iki farklı enflasyon verisi var. Bu durumda 2020 Ocak ayından 2025 yılı sonuna kadar geçen 6 yıllık sürede emeklinin ve asgari ücretin gelirleri nasıl buharlaşmış çok rahat hesap edebiliyoruz. 2020 yılı Ocak ayında en düşük emekli maaşı 1500 lira idi. 2020 yılı ENAG enflasyon endeksini 100 kabul ediyorum ve her yılın enflasyonunu ekleyerek 2025 sonuna geldiğimde endeks değeri 3911 oluyor. Başka bir deyişle 2020 Ocak ayındaki 1500 liralık emekli aylığının bugün karşılığı 58 bin 665 lira.
KÜÇÜLEN HANELER YENİDEN BÜYÜDÜ
Hayat pahalılığı ile birlikte gelir dilimlerinin de değiştiğine dikkat çeken uzmanlar, artık 200 bin lirası olan bir kişinin orta alt gelir grubunda yer aldığını dile getirdi. İki çocuğun özel okul taksiti, insanca yaşanabilecek bir evin kirası, kapıdaki otomobilin yakıt ve bakım masrafları, yılda iki kez çıkılacak mütevazı bir tatil, ailenin özel sağlık sigortası ve haftada sadece bir kez dışarıda yemek yeme lüksünü içinde barındıran orta gelir tanımı için ekonomistler üst rakamın 500 bin lira olduğunu, orta rakamın ise 300-400 bin lira arasında olduğunu aktardı. KARAR’a konuşan vatandaş ise bu rakamların yanından bile geçmediklerini aktardı. Bir vatandaş evde iki kişiyiz ve iki emekli maaşımız var. Eşim asgari ücrete yakın emekli maaşı alıyor ben ise en düşük emekli maaşına sahibim. Kiramız 25 bin lira. İlk emekli olduğumuz zamanlarda biz de orta sınıf gelir grubuna dahil gibi yaşıyorduk. Eşimin emekli maaşı o zamanlar iki asgari ücrete denk geliyordu. Yıllar içerisinde alım gücümüz çok düştü. Utanmasak emekli arkadaşlarımızla ev birleştireceğiz. İyi bir yaşam sürerken son yıllarda iyice fakirleşmek bu yaşta psikolojimizi de bozdu. Arkadaşlarımız arasında çocuklarının yanlarına taşınmak zorunda olanlar da var. Maalesef artık haneler birleşmeye başladı” dedi.
KÖYE GÖÇ HIZLANDI
Geçim derdi ve hayat pahalılığı büyük şehirlerden köylere göçü de hızlandırdı. TÜİK verilerine göre son 2 yılda 950 bin 783 kişi, İstanbul’u terk ederek başka illere göç etti. Ekonomistler artık orta ve dar gelirli insanların büyük şehirlerde yaşama imkanının kalmadığına dikkat çekerek, “Mega kentlerde hayat her geçen gün daha zor, daha pahalı ve daha yorucu. Artan yaşam maliyetleri, trafik, kalabalık ve stres çekilmez hale geldi. Bir zamanlar fırsatlar şehri olan İstanbul, artık birçok kişi için terk edilmesi gereken bir şehir haline dönüşüyor” ifadelerini kullandı.
