Sudan merkezli Al-Zahira, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın New York’taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu konuşmasını dikkat çekici ifadelerle değerlendirdi. Gazetede Dr. İsmail El-Hakim imzasıyla yayımlanan yazı, “New York’ta 19 yüzyılın günahı: Erdoğan’ın sözleri veto putunu tiranların ayakları altında nasıl yıktı?” başlığını taşıdı. Yazıda özellikle BM Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesinin veto yetkisine yönelik eleştiriler öne çıkarıldı.
Erdoğan, Birleşmiş Milletler kürsüsünden seslendi: Gazze dünyanın en büyük çocuk kabristanlığıdır
NETANYAHU PROTESTOSU İLE ERDOĞAN’IN ÇIKIŞINI KARŞILAŞTIRDI
Al-Zahira’daki yazıda, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun 24 Eylül’de BM Genel Kurulu kürsüsüne çıkması sırasında çok sayıda ülke temsilcisinin salonu terk etmesine de geniş yer verildi.
Al-Zahira yazarı ise diplomatik protestonun sembolik önemine dikkat çekmekle birlikte, uluslararası sistem açısından daha köklü tartışmanın Erdoğan’ın veto mekanizmasına yönelik çıkışı olduğunu savundu.
“193 ÜLKENİN İRADESİ BEŞ ÜLKEYE BAĞLI”
Yazıda BM Güvenlik Konseyi’nin mevcut yapısı sert ifadelerle eleştirilirken, beş daimi üyenin veto hakkıyla 193 BM üyesinin iradesi üzerinde belirleyici olmasının adil olmadığı görüşü dile getirildi.
Erdoğan da BM Genel Kurulu konuşmasında, 190’dan fazla ülkenin iradesinin beş ülkenin tercihine bağlı olduğu bir sistemin adil olmadığını belirterek Güvenlik Konseyi’nin “Dünya beşten büyüktür” ilkesi doğrultusunda reforme edilmesini istedi.
Erdoğan, New York’taki temaslarının ardından Türkevi’nde gazetecilere yaptığı açıklamada ise çağrısını daha açık biçimde dile getirerek, “Veto mekanizması kaldırılsın. Sadece 5 üyeyi koruyan Birleşmiş Milletler modelinden, bütün üyeleri kuşatan bir mekanizmaya geçiş yapalım” dedi.
AL-ZAHİRA: “DÜNYA BEŞTEN BÜYÜKTÜR”
Al-Zahira’daki değerlendirmede Erdoğan’ın çıkışı, İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan uluslararası sistemin güç dağılımına yönelik bir itiraz olarak ele alındı.
Yazar, Türkiye’nin artık yalnızca mevcut uluslararası kurallar içerisinde hareket eden bölgesel bir aktör olmadığını, BM sisteminin karar alma yapısının değiştirilmesi gerektiğini savunan ülkeler arasında daha görünür bir rol üstlendiğini öne sürdü.
Yazıda Erdoğan’ın “Dünya beşten büyüktür” sözüne özel vurgu yapılarak, bunun Küresel Güney ülkelerinin uluslararası sistemde daha fazla temsil talebinin de bir ifadesi olduğu değerlendirmesi yapıldı.
“SALONU TERK ETMEK PROTESTO, VETOYU DEĞİŞTİRMEK SİSTEMİ DEĞİŞTİRİR”
Al-Zahira’nın yazısındaki en dikkat çekici karşılaştırma ise Netanyahu protestosu ile veto sistemi arasında yapıldı.
Yazar, Netanyahu’nun konuşması sırasında temsilcilerin salonu terk etmesini güçlü bir siyasi protesto olarak nitelendirirken, bunun geçici bir tepki olduğunu savundu. BM Güvenlik Konseyi’nin veto yapısının değiştirilmesinin ise uluslararası sistemin işleyişini doğrudan etkileyecek daha köklü bir adım olacağı görüşünü dile getirdi.
Yazı, BM’nin mevcut yapısının daha geniş ve eşit temsile dayalı biçimde değiştirilmesi gerektiği çağrısıyla sona erdi.
